Цөмийн энергийн газрын хоёр толгой хэнд үйлчлэх вэ?
Манай цөмийн энергийн салбар өнөөдөр хоёр толгойтой болоод удаж байна. Үлгэрт гардагаар бол олон толгойтой бол атгаалжин хар мангас болдог.
Үндэсний аюулгүй байдалд шууд нөлөөлдөг, дэлхийн улс орнуудын арааны шүлсийг гоожуулаад байгаа ураны салбар хөл толгойгоо олохгүй, дур мэдсэн дарга нартай байгаа нь гадаадынханд олз болох, улс орноо мөхөлд оруулах атгаалжин хар мангас болж хувирахыг үгүйсгэхгүй.
Энэ салбарт гадаадын хөрөнгө оруулагчдын санаархал шингэж, гар хөлөө дүрээд эхэлчихсэн гэдгийг ЦЭГ-ын дарга С.Энхбат саяхан хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа хэлсэн байна. Энэ салбарыг улстөржүүлээд байгаа нь үүний нөлөө гэх. Манай улстөрчид ч тэдний дохиогоор хөдөлж, эх орондоо цөмийн хаягдал булшлах тухай ярьж гэрээ хэлэлцээ хийх тухай хөндсөн байхыг үгүйсгэхгүй.
Үүнийг ЦЭГ-ын даргаас чөлөөлөгдсөн ч шүүхээр заргалдаж яваа С.Энхбат, түр үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдоод байгаа Г.Манлайжав нар дуу нэгтэй хүлээн зөвшөөрөн ярьсан байна. Тэдний ярианаас харахад эх оронч үнэр үнэртэж, ураны салбарыг энхийн зорилгоор ашиглах хэрэгтэй, гадаадын хөрөнгө оруулагчдын шуналд автуулж болохгүй гэсэн өнгө аяс гарч байна.
Гэхдээ тэдний энэ уран үгний цаана улстөрийн ямар хүчний ашиг сонирхол нуугдаж байгааг мэдэхгүй. Цөмийн салбарт улстөрийн сонирхол шургалж, даргыг нь халж сэлгээд бараг жил дамнасан албан тушаалын тэмцэл өрнөөд байгаа нь энэ бүгдийг гэрчлэх. Өнөөдрийн байдлаар Цөмийн энергийн газрын байрны хоёр жигүүрийг С.Энхбат, Г.Манлайжав нар эзэгнэн хэдэн цэргээ хоорондоо бөмбөгнүүлэх болж. Ажилчид нь итгэл үнэмшлээрээ, ажил олгосон, татсан гэх шалтгаанаар өөрийн даргадаа үйлчилж хоёр хуваагдаад байгаа аж. Хэдийгээр энэ байдлаа ил хэлэхгүй ч хөндлөнгөөс харахад ил болжээ.
ЦЭГ-ын дарга С.Энхбат Засгийн газрын хуралдаанара гаргасан шийдвэрийг эсэргүүцэн Захиргааны хэргийн шүүхэд хууль бусаар ажлаасаа халагдсан хэмээн зарга үүсгэсэн. Өнгөрсөн зун бие нь нэлээн чилээрхсэн боловч өнөөдөр цоо эрүүл болоод ирлээ. Одоо нэгийгээ үзэж нэхий дээлээ урлцахад бэлэн гэж ярьжээ. Эхний алхам нь буруу шийдвэр гаргасан Ерөнхий сайдтай заргалдах.
Дараагийн алхам нь цөмийн хаягдлыг Монголд булшлуулахгүй байх гэсэн байх юм. Энэ талаараа тайлбарлахдаа “Би хуваарийн дагуу амарсан. Амарч байх хугацаандаа би Архангай аймагт утасны сүлжээ барьдаггүй газар байлаа. Тэгээд аймгийн төв рүү орж ирээд утсаа асаахад Ерөнхий сайдын шадар туслахаас “Дарга дуудаж байна” гэсэн мессеж тав хоногийн өмнө ирсэн байсан. Дуудсан уу гэвэл дуудсан байгаа биз. Гэхдээ надад мэдэгдэхгүйгээр дуудсаныг дуудсанд тооцох уу, үгүй юү. Намайг өөрсдөө “амар” гэчихээд дараа нь “том толгой гаргалаа, хөдөө явлаа” гэх юм. Тэгэхээр одоо яана гэсэн үг вэ. Би бол үүнийг намайг зайлуулах гэсэн арга саам болов уу гэж ойлгож байна. Ийм сонирхолтой хүмүүс олон байна шүү дээ…
…Одоогийн парламентад цөмийн хаягдлын талаар ярьсан нэр бүхий хүмүүс бий. Гэхдээ одоохондоо тэдний нэрийг хэлэхээ больё. Өөрсдөө эхэлж ярьчихаад шуугиан дэгдээд эхлэнгүүт нь “үгүй, үгүй” гээд байгаа юм. Төрийн тусгай байгууллагууд мэддэг л байгаа даа. Мэдэхгүй бол шалгаад үзэхэд гараад ирнэ дээ. Ер нь ийм яриаг улстөрчид хийсэн үү гэвэл тийм. Яг гэрээ байгуулсан эсэхийг нь хэлж мэдэхгүй” гэжээ.
Хэрэв байдал эвгүйтвэл бүх үнэнийг гэрчилнэ гэсэн сүрдүүлгийн өнгө аяс харагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл улстөрийн тохироо хийвэлү амаа хувхиад явах бололтой юм. Тэгвэл түүний ажлыг түр орлох үүрэг хүлээгээд байгаа Г.Манлайжав цөмийн хаягдлыг Монголд булшлах талаар гарсан ярианд тайлбар өгчээ. Тэрээр “ Цөмийн хаягдлын талаар Америк, Япон, Монголын хооронд гурвалсан гэрээ байгуулах гэж байна гэх мэдээллийн талаар бидэнд одоогоор мэдэх зүйл алга байна.
Цөмийн хаягдалтай холбоотой асуудал яригдах гэж байгаа бол тусгай ажлын хэсэг хэлэлцэж, яамдаас санал авч Засгийн газраар оруулсны дараа Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, дараа нь УИХ-аар шийдэх учиртай. Цөмийн хаягдалтай холбоотой асуудлыг хуулиар хориглосон байгаа. Дээр хэлсэн үйл ажиллагаа явагдаагүй болохоор бидний зүгээс мэдэх зүйл алга. Янз бүрийн түвшний хүмүүс албан бусаар ярилцсан байхыг үгүйсгэхгүй.
Харин цөмийн түлштэй холбоотой асуудлыг Цөмийн энергийн тухай хууль болон Төрөөс баримтлах бодлогын хүрээнд тусгасан зүйлс бий. Өртөг шингээсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, технологи нэвтрүүлэх зүйлс орсон” гэжээ. Тэгэхээр энэ хоёр эрхэмийн хэлж буйгаар улстөрчдийн гадаадын хөрөнгө оруулагч, их гүрнүүдийн ашиг сонирхолтой нийцээд байгаа гэх ойлголтыг өгч байна.
Б.Ургамал
odoo ungursuun YURUNHIILUGCH zarlig-aaraa yamar ch uranii hayagdal Mongol ulsad yayahgui geed horitson gesen
kkk tiin gesen huuhed iim deer huurhun shdee
tiim bna sh deee 2011 onii 9 sard yurunhiilugch 184 toot tushaal gargasan yum bna ENE ASUUDALD TSEG TAWIGEE
odoo ta nar tsumiin hayagdal bulhiig chini harya l daa…
Haraarai ach,guch geed hoich ireeduin ur udmaa l hardiin shuu dee, neg nudtei,uruusun chihtei,olon gar, hultei boltson guildej bh bii de
Монголд бүх зүйл боломжтой шүү мөнгө нь л байвал. Тэр тушаал гэдэг нь хоосон үг шүү дээ хүний нүднээс далдуур бүх зүйл явагддаг. Буруу бүхэнд үгүй гэсэн хүнийг халж үгийг нь нохой мэт дагах нэгнийг ажилд томилсон юм биш үү бүх зүйл дээгүүр явагддаг Энхбат үгүй гэж хэлсэнийнхээ төлөө халагдаж байгаа мэт санагдав.
tsumiin haygdaliin esreg tatgalzsan vzeltei bsaniih ni tuluu alban tushaalaas ni ogtsruulj bga bol hen bvhend l ene bol uls turiin shij chanartai asuudal bn gesen sedliig turvvlj bn.Ene bvhnii tuluu zorigtoigoor temtsej bgaa Enhbat tanid amjilt hvsey.Ene bvhnii etsest vnen ylah bolno
ene salbart olon jil ajillasan turshlagtai hvniig alban tushaalaas ni buulgaj bgan taagui sanagdaj bn zaluuchuud bid bvgd negen duugaar tsumiin hog haygdaliin esreg bga gedegt itgeltei bn gevch odoo bolj bui ene asuudald uls turiin chanartai yum yvaad bgan bish bizde gesen setgegdeliig uurin erhgui bidend turvvlj bn ymartaich ene salbariin erdemten hvn uls eh orniihoo tuluu bgad bayrlaj bn tanid amjilt hvsey
Монголчууд Казакстан улсыг сайн мэдэх байх. Маш баян орон. Баян гэж байгаагийн гол учир нь Казакстан улс ураны нөөц баялаг ихтэй. Монгол улс ч гэсэн нүүрс болон зэсний арвин их нөөцтэй. Гэвч Казакстан улс баян харин Монгол ядуу. Яагаад ийм ялгаатай байна вэ. Казакстан улс ураныг тэр чигээр нь гадаад улс орнуудад худалддаггүй бөгөөд харин атомын цахилгаан станцын түлш болгон боловсруулан зарж борлуулдаг. Түүнийг боловсруулах техник технологийн шийдэл байгаа учраас өндөр үнээр зарж борлуулан баян орон болсон. Тус улс нь атомын цахилгаан станц барих бүтээн босголтын ажлыг ирэх жилээс эхлэх төлөвлөгөөтэй байгаа. Ураныг нөөц баялаг болгон гадаад улс орнуудад зарж борлуулдаг учраас түүнийг ашиглах өөрсдөө атомын цахилгаан станцыг ажиллуулах технологитой байх шаардлагатай гэдгийг Казакстан улс сайн ойлгосон байдаг. Монгол улс нүүрсийг ямар нэг байдлаар боловсруулалгүйгээр Хятадад зарж борлуулдаг. Зэсийг бага зэрэг сайжруулсан төдий болгон Орос улсад зардаг. Тийм учраас л баян орон болохгүй байгаа. Нүүрсээ цахилгаан болгон боловсруулж Хятад улсад зарж борлуулъя. Нүүрсийг хийжүүлэн зарж борлуулъя л гэхгүй бол түүхий эдээ үнэд хүргэж чадахгүй хичнээн цаг хугацаа өнгөрсөн ч Казакстан улс шиг баян болж чадахгүй. Атомын цахилгаан станц барьсан ч гэсэн ирээдүйд Монгол улсын хувьд уран бол нэн чухал экспортын бүтээгдэхүүн болох ба ураныг атомын цахилгаан станцын түлш болгон боловсруулж, өндөр үнээр зарж борлуулахын тулд атомын цахилгаан станцыг ажиллуулах технологи зайлшгүй чухал хэрэгтэй болно гэдгийг сайн тооцоолохгүй бол болохгүй. Ураныг ашиглахын тулд атомын цахилгаан станцыг ажиллуулах технологи байх шаардлагатай байхад Монголын сонин хэвлэл, телевиз радио энэ талаар ярьж хэлэлцэх шинж огт алга. “Монголд ирээдүйд ураны нөөц экспортын гол бүтээгдэхүүн болно. Тийм учраас ураныг атомын цахилгаан станцын түлш болгон боловсруулах технологитой байж л өндөр үнээр зарж чадна. Үүний тулд атомын цахилгаан станцыг ажиллуулах технологи зайлшгүй чухал зүйл юм. Атомын цахилгаан станц нь зөвхөн цахилгаан үйлдвэрлэдэггүй. Энэ бол нүүрсний цахилгаан станцаас илүү сайн уу муу юу гэдэг асуулт биш ээ. Зөвхөн дотоодын нөөц баялаг болох ураныг үр ашигтай ашиглах уу үгүй юу гэдэг асуудал л чухал юм” гэдгийг яагаад олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр ард түмэнд дамжуулахгүй байгаа юм бол. Нүүрс ч гэсэн мөн адил. Нүүрсийг баяжуулж сайжруулалгүйгээр битгий зар. Нэн даруй яаралтай нүүрсийг хийжүүлж боловсруулах технологийг нэвтрүүлэх нь зүйтэй. Цаашид ч гэсэн Орос улсаас байгалийн хий орж ирэх ба арвин их нөөцтэй нүүрсээ хийжүүлэх технологи нэвтрүүлэхгүй л бол санаа амар Орос улсаас байгалийн хийг худалдан авч чадахгүй. Нүүрсээ хийжүүлвэл ядаж Орос улсаас байгалийн хий орж ирэхгүй байсан ч гэсэн түүний оронд газан нүүрсээ ашиглачихна. Тийм учраас Оросын байгалын хийг тооцоолохоос өмнө нүүрсээ хийжүүлэх технологи нэвтрүүлье. Ялангуяа одоо УБ хотын агаарын бохирдол туйлын хэцүү байна. Энэ асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд нүүрс түлэхээ болиод хийжүүлсэн нүүрс ашиглах нь дээр. Ингэж бодохоор газжуулсан нүүрс маш хэрэгтэй зүйл. Орос улсаас орж ирэх байгалийн хийн талаар ярихаасаа өмнө хийн нүүрсийг хийх тухай бодъё. Казакстан байсан бол мэдээж тэгэх байсан. Монгол улс Казакстанаас юугаараа дутна гэж. Одоо Казакстаны хүн амын 1 хүнд оногдох орлого Монгол хүнээс 5 дахин их байна. 5 жилийн дараа гэхэд адилхан орлогтой болъё гэвэл болохгүй зүйлгүй. Үүний тулд хийн нүүрс болон атомын цахилгаан станцтай болох нь зайлшгүй чухал зүйл юм. Мөн түүнчлэн ирэх жилийн сонгуулийн шоунаас өмнө шийдвэрлэх шаардлагатай асуудал байна. 5-р цахилгаан станцын төлөвлөгөө ба чандганы цахилгаан станцын төлөвлөгөөний өрсөлдөөн. Монголын ард түмэн болон УБ хотын ард иргэд алиныг нь дэмжих бол. 5-р цахилгаан станцын төлөвлөгөө гэдэг нь одоо УБ хотод байдаг 2,3,4-р цахилгаан станцын дараах 5-р цахилгаан станцыг барих төлөвлөгөө юм. Хуучин 3-р цахилгаан станцын суурин дээр барихаар төлөвлөж байгаа. Учир нь өмнө нь хэрэглэж байсан дулаан халаалтын хоолой нь ашиглагдах болохоор. Түүний хамгийн гол шалтгаан нь 3-р цахилгаан станцад ажилладаг 1000 хүний ажил хөдөлмөрийн асуудал. 2-рт нүүрснээс хагас коксжуулсан нүүрс гаргаж авах үйлдвэр барьж, улс төрчдийг ашиглан олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл ашиглан “Хагас кокс, хагас кокс” хэмээн шуугиан тарьж сурталчилан гэр хорооллын хүмүүсд ашиглуулахаар үр дүнд хүрсэн. Ийнхүү 800 хүний ажлын байрыг хэвээр хадгалж байна хэмээн хөөрөн баярлацгаав. 3 –р цахилгаан станцын 1000 ажилчдыг 5-р цахилгаан станцад ашиглан өөрсдийнхөө ажлыг хамгаалахын төлөө улайран зүтгэж байна. 3-р цахилгаан станц гэдэг нь Сүхбаатарын талбайгаас 5 км –ын л зайтай газар байдаг. Нью-Йоркийн эрх чөлөөний хөшөө, Францын Ефелийн цамхагийн хажууд цахилгаан станц барина гэсэнтэй адил төлөвлөгөө юм. Тайландад Чэнмайгаас 40 км алслагдсан Maemoh –д, Бангкокоос 50 км алслагдсан Maptaphut –д цахилгаан станц барих үед ард түмэн хүчтэй эсэргүүцэн ширүүн үймээн самуун дэгдээсэн. Хэрэв ялагдвал түүний дараа 30 жилийн турш хортой бодис бүхий агаараар өдөр бүр амьсгалах болно. Олон хүүхдүүд нас барж, өвчинд шаналан зовох болно. Тийм учраас ард түмэн үүний эсрэг ширүүн зоригтой тэмцсэн. Гэтэл УБ хотын ард иргэд, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл юу ч ярихгүй дуугүй л байна. Цахилгаан станцаас гарах утааны нөлөөгөөр жил бүр 100 хүүхэд нас барж, 100 хүүхэд өвчинд шаналан зовж, 1000 хүн эмнэлэгт хүргэгдэж байгаа мөртлөө энэ талаар юу ч ярихгүй юм. Түүгээр ч барахгүй 5-р цахилгаан станцыг барьж байгуулна гэх өмнө нь 30 жилийн турш бохир утаагаар өдөр бүр амьсгалж байсан мөртлөө ш дээ. Үүнийг санаачилсан хүмүүс магадгүй ингэж хэлэх байх. “5-р цахилгаан станцад шинэ төхөөрөмж суурилуулах болохоор цэвэрхэн утаа гарах учраас санаа зоволтгүй зүгээр” хэмээн 2-р станцын “хагас кокс, хагас кокс” гэж шуугицгаасантай адил утгатай зүйлийг хэлэх байх. Түүхий нүүрснээс үл ялгагдах хагас коксжуулсан нүүрс. “хийжүүлсэн нүүрс болон байгалийн хий шиг цэвэрхэн юм байх даа” гэж асуумаар. Орос, Солонгос, Япон, Вьетнам зэрэг орнуудад цэвэрхэн тунгалаг утаа бүхий байгалийн хийг ашигладаг станцууд хүртэл нийслэл хотоосоо 15 км зайтай байрладаг. Нүүрс түлдэг цахилгаан станц бол 50 км зайтай. Энэ нь мэдээж утаа арилгах төхөөрөмж суурилуулсан байдаг. ”УБ хотод нүүрс түлдэг станц барьж байгуулахыг зогсоох хэрэгтэй. Халуун ус үйлдвэрлэдэг бойлуурыг газан нүүрс юм уу байгалийн хийгээр халааж, Сүхбаатарын талбайгаас 15 км зайтай алслагдмал зайд барьж байгуулах хэрэгтэй. Энэ тухай ярьж мэдээлэх, сурталчлах олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл Монголд нэг ч байхгүй гэж үү. Ийнхүү 2-р цахилгаан станцын 800 ажилчин, 3-р цахилгаан станцын 1000 ажилчин нийт 1800 ажилчид УБ хотын 1 200 000 ард иргэдээс дээгүүрт тавигдана гэж үү. Тэдэнтэй тэмцэлдэх санаа байхгүй болохоор мэдээж тэгнэ шүү дээ. Энэхүү 1800 хүний олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр яриад байгаа цуурхалтай харьцуулахад чандганы цахилгаан станц (канадын Prophecy компани)-ын төлөвлөгөө хамаагүй дээр. Чандгана гэдэг нь УБ –аас зүүн тийшээ 200 км зайтай Багануур болон Өндөрхааны дунд байдаг шинэ нүүрсний уурхай юм. Канадууд болохоороо цахилгаан станц УБ –аас энэ зэргийн зайтай байсан нь дээр гэж тооцоолсон байх. Энд цахилгаан үйлдвэрлэн УБ хот руу нийлүүлнэ. Энэхүү чандганы цахилгаан станцын төлөвлөгөөг дэмжицгээе. Энэ төлөвлөгөө хэрэгживэл УБ хотод нүүрс түлдэг хэмжээ 2 дахин буурна. 2-р болон 3-р цахилгаан станцад ажиллах 1800 хүн ажлынхаа төлөө санаа зовох хэрэггүй. 2-р болон 3-р цахилгаан станц татан буугдсан ч гэсэн технологи, ур чадвар байвал чандганы цахилгаан станцад ажиллаж болох бөгөөд Өмнөговьд ч ажиллаж болно. Харин энэ чигтээ үргэлжилбэл дахин 30 жил УБ хотын агаарын бохирдол улам нэмэгдэж, хүн ард амьдрах аргагүй болно. Өөрчилж чадвал 3 жилийн дараа УБ хотын агаарын бохирдол арилна. Энэ талаар олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл үнэн зөв мэдээллийг ард иргэдэд хүргэх нь зүйтэй гэж бодож байна. Тийм учраас цаашид өдөрт 14000 тн нүүрс түлж, ард олноо хохироохоо болих нь зөв. УБ хотын иргэдийг нийслэл хотынхоо агаарын бохирдлыг үгүй болгохын төлөө тэмцэж чадахуйц ойлголттой болгох хэрэгтэй.
Гадаадынханд монголын тэнэглэлийн 3 төсөл гэж нэрлэгддэг 3 зүйлийн талаарх яриа байдаг гэдгийг сонсоод нүүр хийх газаргүй боллоо. 1дэх нь шинэ нисэх буудлын төсөл- улсын нийслэлийнх нь талаас илүү нь халаалт, халуун хүйтэн усгүйгээр балар эртний байдалтай амьдарч байхад 300тэрбум төгрөг 40 жилийн хугацаатайгаар гадаадаас зээлж шинэ онгоцны буудал бариж байх юм. 2дахь нь хот доторх гурван цахилгаан станцаас голчилж үүсэх агаарын бохирдлоос болж асар олон хүн өвчинд нэрвэгдэж байхад дахин нийслэл дотроо 5дах цахилгаан станцыг барина гэж шийджээ.
3дахь нь гэр хорооллыг хот доторх цахилгаан станцын эрчим хүчээр халаах мөн гэр хорооллынхондоо хагас коксжсон түлш хэрэглүүлэх гэдэг шийдвэр юм. Эдгээр гурван хөгийн төслийг сонссон юм ойлгодог хэн боловч инээд нь хүрнэ биздээ. Монгол нь жилд 500000 тн газрын тос хятадад экспортолдог чамлахааргүй газрын тосны ордтой улс. Гэтэл яахаараа гэр хорооллыг керосиноор халаая гэж энэ эрх мэдэлтнүүдийн хэн нь ч ам ангайдаггүй байна аа. Энэ бүгдээс дүгнэхэд Монгол улс маань Африкийн Конго-с илүү тэнэг улс гэж хэлүүлэхдээ хүрээд байна. 76 улс орны эрх ашгаас илүү өөрсдийн эрх ашгаа дээгүүрт тавиж ажиллаж байгаа болохоор монгол улс дэлхийн нийтийн онигооны баатар болоод байна. 10 жилийн өмнө харуусалтайгаар хөнөөгдсөн С.Зориг хэрвээ одоо амьд сэрүүн байсан бол өнөөдөр монгол иймэрхүү улс болохгүй л байсан байх. Хэрвээ тэрээр амьд сэрүүн байгаад одоогийн ерөнхийлөгч болсон бол түүний гэр нь хаана байх байсан бол?
Туул голын хөвөөнд ерөнхийлөгчөөс өөр хэн ч ашиглахгүй гүүрийг хэдэн 10 сая төсвийн мөнгөөр засуулж, монголчуудын хувьд ариун дагшин газар болох Богдхан уулын хормойд амьдарч ямбалахгүй л байсан байхдаа. Тэрээр яасан ч ингэхгүй байсан. Түүний гэр нь гэр хороололд л байх байсан байх. Хэрвээ тэгвэл гэр хороололд ус дамжуулах хоолой, халаалт дулаан, боловсон 00,бохирын шугам, засмал зам гээд л орчин үеийн хотын иргэний амьдралд байх ёстой бүхнийг бий болгох байсан байлгүй. Түүнчлэн ерөнхийлөгчийн гэрт ажиллах хүмүүсийг ч гэр хороололд амьдардаг энгийн нэгэн хүмүүсийн төлөөллөөс сонгох байсан биз.С.Зориг аймшигт алуурчний гарт амиа алдхаасаа өмнөхөн монголын радиод өгсөн сүүлчийн ярилцлагадаа “Улс vндэстнийхээ сонирхлыг хамгийн дээр тавих ёстой. Тvvний дараа манай нийгэмд нийтлэг болсон бvлгvvдийн сонирхлыг хамгаалах, дараа нь бvлгийн юм уу компанийн сонирхол байж болно. Яагаад гэвэл тэд чинь тодорхой хэмжээгээр ашгийн байгууллага. Тvvнийхээ тєлєє хєєцєлдєнє.
Дєрєвт нь мэдээж хувь хvнд амьдралаа дээшлvvлэх, сайхан амьдрах сонирхол тєрнє. Тийм сонирхол бvх цаг vєд байж л байсан. Vvнийг бас тооцох хэрэгтэй. Гэхдээ бид нар энэ дарааллаа алдаж болохгvй. Дараалал алдах юм бол ялзрах тєвшинд орно…” гэж хэлсэн байдаг. Энэхүү үгийг бид мартах учиргүй мартсан нэгэнд нь сануулах хэрэгтэй.
S.Batbold, U.Hurelsuh 2-iin songuulias omno amjuulah gej ingej ulairan hicheej bgaa zuil ni uneheer aimaar bna shuu
Batboldoo chinii yu bodoj Manlaijaviig tomilj bgaa chini ard tumend todoos tod haragdaj bn. Bidniig sohor, teneg gej bodoogui biz dee. Tsadah boloogui sda naruu.
УБТЗ-н Хүүхдийн Байгуулагын Хэлтэс гэж байх..,Уг байгуулагын дарга гэх 60 гарсан эмэгтэй улсын байгуулагыг хувийн компани гэж эндүүрдэг бололтой.Ээж нь байгуулгын дарга хүү болон бэр нь тус байгуулгын няравууд,бас нэг хүү нь манаач,та дахин нэг анхааралтай уншдаа.Нэг иймэрхүү дүр төрхтэй улсын нэртэй гэр бүлийн компани ТЗ-н ХБ-н хөрөнгийг дэндүү гэмээр үрэн таран хийж байна.Мөн өөрийн үгийг ёсчилон гүйцэтгүүлэхээр мэрэгжилийн бус нөхдүүдээр салбар нэгжээ удирдуулан төмөр замчидын гадаа гандан байж хүүдүүдийнхээ төлөө хуримтлуулсан хөрөнгийг ямар нэгэн хяналтгүйгээр зарцуулах дархан эрхийг өөртөө олгон туйлж яваа энэ хүнийг хэвлэл мэдээллийн байгуулгууд анхааралдаа аваасай
Танд бизнесийн оновчтой санаагаа цаасан дээр буулгахад хүндрэлтэй байна уу?Тэгвэл манайх танд төрөл бүрийн төсөл, бизнес төлөвлөгөөг түргэн шуурхай,чанарын өндөр түвшинд бичиж үйлчлэхээс гадна танай байгууллагын хөгжлийн үндэс суурь болсон мастер төлөвлөлөгөөг тантай болон танай хамт олонтой хамтран бичнэ,Мөн эдийн засаг болон бизнесийн анхан дунд шатны мэдлэг олгох, төсөл бичих сургалтыг зохион байгуулна.Утас 8811-7075, 9545-9399
Бидний төлөө улсынхаа төлөө цөмийн хаягдал булшлах асуудалд үгүй гэж хэлж чадсан нэгнийг нь ажилаас нь чөлөөлөөд үгийг нь илжиг шиг дагах өөр нэгнийг албан тушаалд нь тавьсан мэт санагдлаа. Юмыг өнгөц талаас нь харах биш зөвийг нь тунгаах хэрэгтэй залуус минь. Энэ чинь тэр чигээрээ асар том бодлого яваад байгаа юм бишүү. Шүүхэд зүгээр хүнийг бус зүгтэй хүнийг л дууднаштээ. Та ч дээрээ даргатай бид ч дэрээ дарга тай л байдаг гэдгийг мартаж боломгүй мэт.
Энхбат дарга өндөр боловсролтой, шударга удмаа бодсон ч яавч муу юм хийх хүн биш. Харин Төрийн томчууд олон тэрбум долларын төлөө эх орноо цөмийн хогийн газар болгох гээд байна уу даа.
Enhbatiin uusan idsen udahgui il bolno. Bitgii gaihaarai. Ilchlegdehees yamar aimaar aij suudlaasaa tas zuurch bnaa.
Tsumiin hayagdlaar show hiihee bolioroi. Ugaasaa chamtai chamgui mongold hog hezee ch oruulahgui.
Enkhbat gej neg hudlaa erdemten tsarailsan nohor ene salbaryg budaa bolgoj bna daa. Ajlaa hiij chadahgui. Ajlaas ni halahaar olon ium iariad ajlaa ogohgui ene hund er ni uhamsar gej bna u?
Enhbat guaig harin ch ajlaa hiij chaddag negnii toond oruulah ni zvitei gej bodoj bnshu sayhniig hvrtel ene agentlagt iim tiim asuudal gej yrigdaj bhiin sonsooguil yum bn tsumiin hog haygdaliig mongold bulshlan gesen yria genet l olnii dund yrigdaj ehelsen ni vnenii ortoi ch Enhbat guaig suudaldaa bhad ni yrigdaj tsuurhsan ni tvvnii ner hvndiig ch unagaah sanaa tsaaguur bsan gedegt itgeltei bn hervee tegeed vnen gej bdag bol bvh zvil bidnii umnu il boloh l blguide
Манайхан медиа-д тархиа залгиулж байна даа. ТВ сонин сэтгүүл угаасаа үе үеийн залуус биднийг тархийг угаадаг хүчирхэг зэвсэгштээ. Ганц сэтгүүлчийн үгнээс биш өөрийн бодлоор энэ асуудалд хандаасай. Шүүхэд дуудагдсан гишүүд бүгд асуудалтай гэвч нэрийг нь бид мэдэж чадах нь юу л бол. Энхбат даргыг зөв зүйл хийж байна гэж бодож байна нэг нь ч гэсэн авилгалд үгүй гэж хэлж чадаж байна
Enhbat tand Amjilt hvsie.naad manljav chiny sayhan tv-geer zumiin hog hvleen avah bolomjtoi Gej yrysanaa martav uu.hvrelsvhiin turiivch negtei babiin naiz shvv.
Enhbat gua bol ard tumnii erh ashigt uilchleed, nogoo Maljav ch yaahav huviin ashig sonirhold uilcheed baih shig.
ULS TORCHDIIN GAR HOL BOLOHGUI GEHEER OROLDOOOD BHGUI YU UGAASAA ODOOGIIN ULS ORNIIHOOO BGAA BDALIIG HARTSGAA ERHEM GISHUUDIIN L HIIJ BGAA HIIDEL BOLJ BGAA SAIN BOLSON YUM ALGA HEREWZE MONGOLD TSOMIIN HAYAGDAL BULSHILDAG L YUM BOL MONGOL OYUNLAG ZALUUS NEGDEJ TA NARIIN IDEJ UUSNII CHIN, NEREE, EH ORNOO BIDNII ERUUL MEND BIE TSUS GENOMD NOLOOLSNII CHIN TOLOOO SHUUH BNOOO ZALUUS NEGDEJ CHADNAA ENHBAT TSOMIIN ENERGIINS SALBART HUCHIN ZUTGEED UDAJ BGA BH ODOGOOR URUUGAA YWSAN YUM ALGA HARIN OOR NEGEN YACHIJ MAGADGUISHUU TSOMIIN ENERGIIG ASHIGLAH N ERCHIM HUCHNII ASHIGTAI SHIIDEL HOGJILIIN GARTS YUM SHUU HARIN SAIN HIIH YOSTOI HIIJ CHADAHGUI BOL ERTHEN BOLITSGOO YLANGAYAA ODOOGIIN ULS TORCHIDOOR BUR CH OROLDUULJ BOLKUU
манлайжавыг мэргэжлийн хүн гэж бодохгүй байна. зүгээр намын бууны нохой
ойлгомжтой л байна шүү дээ. үгүй гэснийг нь зайлуулж өөрсдийнхөө хэлсэн бүгдийг үг дуугүй биелүүлэх утсан хүүхэлдэйгээ тавьж байгаа юм бишүү
Хүрэлсүхийн бууны нохой Манлай Еөрнхий сайдын зээ хүү энхбат нар үзэж тарж дээ
Enkhbat guai ajlaa khiij chadaagui ni olon zuil deer batlagdsan shuu dee. khet khotsrogdson, onoogiin khurdiig guitsekhgui baigaa khun gej kharagddag . odoo bolimoor yu, chaddag ajlaa khivel barav
enhbatiig umuurch bna. ene zun Matad sumaas 15km zaitai gazart tsatsrag idevhit bodis baij magadgvi tuhai asuudal garaad ter dariy TSemiin energiin gazart medegdehed shuud irj vzej ugch bidniig sanaa zovoltgvi zohih hemjeend bna gej tailbarlaj ugsen bid ih baurlasan.Mun manai aimagt mardain urani ordiin hajuud shin snin gedeg huatadiin 100hyviin hurungu oruulaltai kompani zuvshuurulgvi olborlolt uavuulj bsaniig latsdaj zogsooson ene ENHBAT darga vvrgee bielvvldeg eh oronch hvn gej boddog Harin ALTANGEREL gishvvn baurlaj bgaa baihdaa hautad kompaniig dandaa umuurdug hural tsuglaan deer ENHBAT darga ter huatad uurhaig haalgalaa manai aimagt 300 sau tugrug ugdug geh shig um aurdag mongoliin tur zvtgesen hvndee haltai gej aurdag uasan vnen vg ve ene hvniig butsaaj tavih estoi shvv erunhii saidaa es tegvel DORNODCHUUD bid songuuli uguhduu MANd uguhgvi shvv eh oronchiig umuurnu
ene batboldiig er ni sain shalgah heregtei.
ene zaluu chini Hyatadad avgaigaa dagaj suuj baisan zaluu monuu
сар шинээр гэртээ заавал авч тавиарай та автомат улавчин дээр нэг л гишгэхэд таны хөлд улавч углагдах болно өөрийгөө болон зочидоо хүндэлдэг хүн бүрийн сонголт хаяг баян бүрдийн замын зүүн хойд талд 2 давхар цэнхэр байшин 2 давхарт 1 тоот 98667744
Монголчуудаа тайвшрах болоогүй шүү! ЦӨМИЙН АЮУЛ арилаагүй. Засгийн Газар, ерөнхийлөгч ДОТООДЫН ураны хаягдал нэрээр ГАДНЫ цөмийн түлшний хаягдлыг Монголд булах бузар төлөвлөгөөгөө зогсоо!
ДОТООДЫН сурвалжтай хаягдал нэрээр гадны цөмийн хаягдлыг Монголд хаях хуйвалдаан үргэлжилсээр байна!!!! Ерөнхийлөгчийн зарлигт ГАДНЫ сурвалжтай хаягдал булшлахгүй гэж заасны учир нь ийм байна.
Нью Йорк Таймс сонинд 2011 оны 8 сарын 23нд гарсан нийтлэлд
АНУ-ын Эрчим хүчний яамныхан нилээд хэдэн долоо хоногийн туршид Монголд цөмийн хаягдлын байгууламж байгуулах гэсэн хэмээх шуугианыг дарахыг хичээсэн юм.
Харин саяхан Обамагийн засаг захиргаанаас Эрчим хүчний Яамныхан бусад орнуудаас уран зээлдэж авч ашиглачихаад, ашигласан түлшээ эх нутагт нь буцаах бодолтой байгаа гэж мэдэгдэв.
Обамагийн ажлын албаны дээгүүр албаны түшмэлийн мэдэгдсэнээр АНУ- хэд хэдэн улсуудтай цөмийн түлш зээлдүүлэх арилжааны гэрээ хэлцлийг урьчилсан байдлаар тохиролцож буйн дотор Монгол, Япон, Арабын Нэгдсэн Эмират зэрэг улсууд оржээ.
Ийм маягийн зохицуулалтын дагуу ураны нөөцтэй орнууд нь уранаа олборлож, баяжуулж, түлш үйлдвэрлээд, гадаадын компаниудад зээлдүүлдэг. Дараа нь ашигласан цөмийн түлшний хаягдлыг уран олборлосон улс эргүүлж авдаг гэж тэрбээр ярьжээ.
Цөмийн хаягдлыг тэдгээр орнууд яах талаар ярианд дурьдаагүй бөгөөд албаны хүний хэлснээр ийнхүү дотооддоо уран баяжуулж, хаягдал дахин боловсруулалгүйгээр цөмийн түлштэй болох аргыг санал болгoсноороо АНУ нь цөмийн зэвсгээр хөөцөлдөхөөс сэргийлж байгаа гэжээ.
http://www.nytimes.com/gwire/2011/08/23/23greenwire-official-us-in-early-talks-about-intl-nuclear-96182.html?pagewanted=all
Элбэгдорж чи монголын ард түмнийг хошгируулчихна гэж бодоогүй биз дээ. Чамайг Обама ахтайгаа АНУ-д очоод урвагч Ундраагийн сэтгэсэн Монголд цөмийн хаягдал булшлах Монголын Цөмийн Санаачилга гэдэг төсөл ярилцаж байгаад ирснийг мэдэж байна. Тэгээд чи хөрсөн дор гэм болоогүй ураныг ухаж цөмийн түлш хийж Арабын Эмиратад зарчихаад дараа нь аймшгийн их цацрагийн хортой цөмийн түлшний хаягдлыг нь болохоор манай ураны хаягдал гээд оруулж ирэхээр тохироо биз дээ? Тэр 2009 оны цөмийн энергийн хууль нь хүртэл яг энэндээ тохирсон бүрхэг хийгдсэн. Хаана ч хаягдлаа буцааж авдаг стандарт байдаггүй. Энэ бол зөвхөн америкчуудад ашигтай. Арабын орнуудыг цөмийн зэвсэгтэй болчих вий гэж айсандаа гэмгүй монголчуудыг цөмийн хаягдлаа эргүүлж авдаг үйлчилгээ үзүүл хэмээн ятгаж байна. Хөөрхий монголчууд харийнхны хэдэн зуун тонн хорт цацрагт хаягдалтай хамт булшлуулсныхаа шанд нэг муу АЦС авах юм уу? Тэрний оронд АЦС бариулахгүй, уранаа ч олборлохгүй, эрүүл орчинд хорт хавдаргүй, генийн гаж өөрчлөлтгүй амьдарч байя. Нар, салхи, газрын гүний сэргээгдэх эрчим хүчийг ашиглая.
Г.Зандашатар тэргүүтнүүд цөмийн хаягдлыг Монголд булшлах 10 тэрбумын долларын гэрээ хийж байсныг С.Энхбат дэлгэлээ http://sonin.mn/2012/02/%d0%b3-%d0%b7%d0%b0%d0%bd%d0%b4%d0%b0%d1%88%d0%b0%d1%82%d0%b0%d1%80-%d1%82%d1%8d%d1%80%d0%b3%d2%af%d2%af%d1%82%d0%bd%d2%af%d2%af%d0%b4-%d1%86%d3%a9%d0%bc%d0%b8%d0%b9%d0%bd-%d1%85%d0%b0%d1%8f%d0%b3/
ingej eh orniihoo erh ashgiin tuluu zorigtoigoor hudulj bgaa tanid amjilt hvsey, hvchtei bgaarai.Teglee ch ontsgui sanagdsan yum ni hvn alban yosoor chuluu avtsan bhad ajlaasan chuluulj bdag uviagui hogiin yum hiideg garuud ve ih ontsgui sanagdlaa.Tiim l bsiin bol ajildaa orson hoino ni ter asuudlaa shiideh ni yasiin.Hervee tsumiin haygdalaa bulshilj bgaa bol ard tvmen bid yaj medhevdee huurhii deegvvree l zohitsuulchij bga shde ard tvmen bid jaahan bodoltoi handah tsag ni bolson bhaa
Enhbatiin tald bna. Enhbat guai unen zuwiig olno gfegt itgej bna. Ugasa zuw bodoltoi shudarga hun bolohoor uneniig ilchlene gedeg ni zuw. Ter buruu zamaar budaa teegchid odoo boliosoi.
Odoo manai ene niigem arai denduu boljee. Uneneer yawj zuw zuil hj bgaa negniigee ingj mohoogood bhgui blgood bwal ene uls orond hen yu hj buteeh ym be. Enhbat dargiin zuw. Ene buzaer zuiliig zaawal ilruulne gedegt itgej bna. Amjilt husye.
Enhbat yag ta nariig ingej demjine gej medeed sain hun bolj jujiglej baigaa yum. Ene bol saitar tootsoolson JUJIG. Bi Enhbatiig mash sain medne. Baashtai deer ni oortoo itgelgui ooriig ni shuumjilsen ochuuhen shuumleld uhehee shahan uurlaj zuudag (ter shuumjlel zuv oort n heregtei yum baisan ch tegdeg). Uraanii licenc hulgailah geed teriign amjij boliulsan bolohoor odoo ingej eh oronch bolj jujiglej barhirch uheh gej baigaa yum. Ooroo ene hayagdalyyg hiih gej olon jil oroldoj yavaa hun. Hudlaa manlaijaviig bitgii gutge!! Chamaig harj baigaa baashiig chin meddeg humuus bii shuu.
Enhbatiin tuhai nemj helehed bi Enhbatiig Ih surguuliig taliigaach aav Sodnomooroo turee barij arai chuu togsson ner hemeesniig medne. Ulgen salgan tugssun aav ni neg udaa sogtchihood uilaad yarij baisan. Enhbatiin doctor ene ter ni bugd hudlaa huuramch bichig tsaas burduulsen (Orosod ene talaar meddeg humuus bii) Manlaijav Gunaajav bagshiin huu gehdee bagshiin huu gej turee barihgui hicheel nomoo yas hiideg onts surdag Sukhbaatariin tsalint oyutan baisan. Kommunismiin ued ih surguuli onts togsoj ulaan diplom avna gej yamar mundag ajil baisaniig bidnii ueiihen medne. Manlaijav bol jinheneesee onts bailaa.
manlaijaviig onts genuu ugaasaa Hurelsuh manlaijav 2 chin naizuud shuudee bas erunkhii said bna bie bie deeshee tataad goy yumaa manlai chi baraa ajilluulj bgaa yu huu chi ih luivar hiij bsandaa ta 2 chin goy hosuud shuudee mungu hiihdee