Улаанбаатар
Баатруудын сүүдэр
2015-5-8

 

1945 оны хавар. Энэ бол далан сая хүнийг авч одсон Дэлхийн хоёрдугаар дайны төгсгөл, зургаан жил үргэлжилсэн цусан голын урсгал татарч байгаа үе.

 

Ялгуусан улаан арми европыг чөлөөлж, олон сая хүний магнайг тэнийлгэж, дэлхийд энх тайвныг авчирч, дэлхий нийт дайн дууслаа хэмээн малгайгаа шидэлж, дайны агуу баатруудаа угтаж байсан үе. Гэвч тэр агуу баатрууд хэн байв?

 

 “… Нурсан байшингууд, энэ тэндгүй ялалтын дуугаа дуулсан орос цэргүүд… тэднийг зогсоох хэн ч байхгүй, тэд үргэлж согтуу, тэд яг л адгуус мэт…” Марта Хиллер гэгч сэтгүүлч бүсгүй 1945 оны Берлиний хаврыг ингэж дүрсэлжээ.

 

Аль ч дайнд энгийн иргэд хамгийн их хэлмэгддэг. Дайны төгсгөл ирснээр Германд гэрээ сахиж үлдсэн сая сая эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдийг Гитлерийн хорих лагерт байсан жүүдүүдийн адил хувь тавилан хүлээж байлаа. Дайны галд адгуус мэт болсон сая сая улаан армийн цэргүүдэд эр нөхрөө дайнд алдсан эмэгтэйчүүдээс илүү олз гэж байгаагүй биз.

 

Зөвлөлтийн цэргүүд 1945 - 1948 оны хооронд 1.9 сая эмэгтэйг хүчирхийлсэн баримт байна. Энэ бол хүний түүхэн дэх хамгийн их нийтийг хамарсан хүчирхийлэл. Дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн төрөлхтөнд үлдээсэн бас нэг рекорд. Бид сэтгэл сэрдхийлгэм энэ тоог Зөвлөлт улс задарсны дараа л олж мэдсэн билээ.

 

Их Британий зохиолч, түүх судлаач Антони Биивор энэ талаар дорвитой судалгаа хийсний үр дүнд уг аймшигт хэргийг дэлхий нийтэд ил болгожээ. Түүний судалгаагаар, Улаан армийн цэргүүдийн хүчирхийлсэн эмэгтэйчүүдийн 1.4 сая нь одооны Калининград буюу Зүүн Прүсс хавийн хотуудын сууршмал хүүхнүүд гэнэ. Зөвхөн Берлинд гэхэд ойролцоогоор 100 мянган эмэгтэй үр хөндөлтөд орж, 250 мянга гаруй хүн амь эрсэдсэн байна. Дийлэнх нь амиа хорлох ч юмуу хүчирхийллийг эсэргүүцсэнээс болж алуулсан эмэгтэйчүүд байна. Антони Биивор дурдахдаа, “орос цэргүүд 10 настайгаас 80 настай эмэгтэйчүүдийг ээлж дараалан хүчирхийлж байсан, хүчиндсэн эмэгтэйчүүдээ хайр найргүй зодож, заримыг нь бууддаг байсан нь эмгэнэлт үнэн болоод байна” гэжээ.

 

Зөвлөлтийн цэргүүд өөрсдийн хийсэн үйлдлээ немцүүдийн үйлдсэн нүглийн төлөөс, хэмээн зөвтгөдөг байсан хэдий ч 1947 онд цэргийн удирдлагууд энэ хэрээс хэтэрсэн явдлыг таслан зогсоох шийдвэр гаргажээ.

 

Тухайн үед амьдарч, энэ аймшигт хүчирхийлэлд өртөж байсан хүмүүсийн өдрийн тэмдэглэл одоо хэр олдсоор л байна. Тэдний нэг Марта Хиллерийн өдрийн тэмдэглэлээр Германы найруулагч Макс Фарбербох “A Women In Berlin” кино хийж 2008 онд дэлгэцэнд гаргаснаар энэ аймшигт түүхийг уран сайхны аргаар гайхамшигтай харуулсан.

 

Гитлерийн сая сая хүнийг хоморголон устгаж, дэлхий нийтийг нэг үндэстэн захирна гэсэн аймшигт зорилгыг таслан зогсоосон Улаан армийн зоригт хөвгүүдийг бид магтсаар, дуулсаар ирсэн. Тэд үнэхээр баатарлаг байсан, тэд европыг чөлөөлсөн, тэд дайнд ялсан.

 

Гэвч дайн бол дайн, дайнд ялагч байдаггүй, дайнд зөвхөн хохирогч л байдаг гэж нэрт зохиолч Айн Рэнд хэлсэн байдаг нь юутай үнэн бэ?

 

Г.Саруул

Shuud.mn
Сонин хачин
Зочин:
...
2015-05-10
Зочин:
Hezee yu bichihee bod setguulchiin ner gutaasan teneg ...heleh muu ug ch bagadanachamd чи эрүүлүү саруул уу
2015-05-10
зочинф:
ЗА ХӨӨЕ ЁСТОЙ НӨГӨӨ ХАР ХЭРЭЭНҮҮД НЭГ НЭГНИЙХЭЭ ХАРИЙГ ХАРАХ ГЭЖ АЙМААР УЛАЙРААД ОЛЖ ХАРМАГЦАА ПҮЙ ПАЙ БОЛЖ ГЭНЭ ГЭДЭГ ҮЛГЭР ШИГ ШААААААЛ БАЛАЙ ЮМААР ХӨӨЦӨЛДӨЖ БАЙНА орос болон бусад булаан эзлэгдсэн орны эмэгтэйчүүд одоог болтол ганц үг ган хийхгүй байхад ГЕРМАН ХҮҮХНҮҮД ОДОО ЮУ ВЭ олон юм гоншигнож байж ахиад бөөн төлбөрт орох нь дээ энэ НЕМЦҮҮД овоо босгоогүй бол юу гэдэг билээ санаж явах хэрэгтэй ГИТЛЕРИЙН үр сад
2015-05-10
gomo monhoo:
Төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай Ландаг Батцэнгэл, Гомо Мөнхжаргал гэж алдартай хоёр хулгайч бий. Ландаг нь аяга хоолноос болж төрсөн эхийнхээ эсрэг зуудаг нохой тавьж явсан бол Мөнхөө нь шоронд байхдаа эр эмэлдэг байсан гаж зуршлаа наранд гарч ирсэн хойноо мартаж чадалгүй байрныхаа залуухан хөвгүүдийг оролдоод энэнээсээ болж Гомо Мөнхөө нэр авсан хүн байгаан. Одоо Мөнхжаргал нь Төв цэнгэлдэхийн хажууд байдаг Нархан хотхоны 51-р байрны нэгдүгээр орцны таван давхарт амьдардаг бөгөөд бас зүгээр байж чадалгүй энэ хавийн хөвгүүдийг татаж чангаадаг сурагтай. Энэ хоёр хулгайчийн талаар илүү ихийг мэдье гэвэл Youtube дээр Mongoliin ijil huistnii holboo гэсэн аудио бичлэг байгаа.
2015-05-09
unen:
delxii daxin nuurlesen aimshigiig arilgaj xun toroloxton sain uils xiij baiga yum bol yagaad ted nar yamar gemgui xuuxed emegteichuudiig alj xuchinddeg bilee, ulaan armi abragch baisan boloxoos xuchirxiilegch baix esgui l baimaar, ulaan armi daind yalsan bolobch ter yalaltiin daraa aimshigt xuchirxiilel exelsen ni dain duusaagui baisanii shinj uu,medeej dainaar dalimduulsan gaj dontonguud ix baisan biz dee
2015-05-09
Зочин:
Balai avgai balairhin. Dain tulan gej yum medhgui. Hun torolhton uussen tsagaas hoish l erin alj emiin huchindej bsn shd. Bugd l tegj bga. Amerikuud Franceuud Britainuud, Germnuud Orosuud Mongoluud. Bugd l tegdeg. Ene bol huuli. Huchnduulehguin bol hen altai bolj tor gesin
2015-05-09
Зочин:
Гитлерийн герман орос хүүхнүүдийг эхэлж хүчиндэж эхэлснийг бич за?
2015-05-09
gomo monhoo:
Төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай Ландаг Батцэнгэл, Гомо Мөнхжаргал гэж алдартай хоёр хулгайч бий. Ландаг нь аяга хоолноос болж төрсөн эхийнхээ эсрэг зуудаг нохой тавьж явсан бол Мөнхөө нь шоронд байхдаа эр эмэлдэг байсан гаж зуршлаа наранд гарч ирсэн хойноо мартаж чадалгүй байрныхаа залуухан хөвгүүдийг оролдоод энэнээсээ болж Гомо Мөнхөө нэр авсан хүн байгаан. Одоо Мөнхжаргал нь Төв цэнгэлдэхийн хажууд байдаг Нархан хотхоны 51-р байрны нэгдүгээр орцны таван давхарт амьдардаг бөгөөд бас зүгээр байж чадалгүй энэ хавийн хөвгүүдийг татаж чангаадаг сурагтай. Энэ хоёр хулгайчийн талаар илүү ихийг мэдье гэвэл Youtube дээр Mongoliin ijil huistnii holboo гэсэн аудио бичлэг байгаа.
2015-05-09
gomo monhoo:
Төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай Ландаг Батцэнгэл, Гомо Мөнхжаргал гэж алдартай хоёр хулгайч бий. Ландаг нь аяга хоолноос болж төрсөн эхийнхээ эсрэг зуудаг нохой тавьж явсан бол Мөнхөө нь шоронд байхдаа эр эмэлдэг байсан гаж зуршлаа наранд гарч ирсэн хойноо мартаж чадалгүй байрныхаа залуухан хөвгүүдийг оролдоод энэнээсээ болж Гомо Мөнхөө нэр авсан хүн байгаан. Одоо Мөнхжаргал нь Төв цэнгэлдэхийн хажууд байдаг Нархан хотхоны 51-р байрны нэгдүгээр орцны таван давхарт амьдардаг бөгөөд бас зүгээр байж чадалгүй энэ хавийн хөвгүүдийг татаж чангаадаг сурагтай. Энэ хоёр хулгайчийн талаар илүү ихийг мэдье гэвэл Youtube дээр Mongoliin ijil huistnii holboo гэсэн аудио бичлэг байгаа.
2015-05-09
HADBAATARAA saruul GICIIG Zailuuldaa:
America ,Baruuniihan OrSUUDIIG Gutaaj HUDAL ZUIL IH BIcDEg......ENE TYYNIIG hula ad oroosd hacirlaad hudlaa um hiigeed Ł...SARUUiig ZAILUUldaaa....MUU go log........baas.....Ceres....
2015-05-09
HADBAATARAA saruul GICIIG Zailuuldaa:
America ,Baruuniihan OrSUUDIIG Gutaaj HUDAL ZUIL IH BIcDEg......ENE TYYNIIG hula ad oroosd hacirlaad hudlaa um hiigeed Ł...SARUUiig ZAILUUldaaa....MUU go log........baas.....Ceres....
2015-05-09
saruuliig nohoigoor hucinduul:
ENE Setguulc bic ZYGEEREL l gicii cy.Ogloonii soninii Setguulc nar yamarc cadbargyi MALNUUD baidag um....sagdaagiin Buunii NOHOINUUD....hadbaatar cinii neriig Gutaaj bna cvv....Zailuulaac...
2015-05-09
HOHINO..orsuudiin Zob:
Orsuudiin ZOB. Ci Hamag Uls ornoo Syiryylciheed,AH DUU, Hamaatai Sadnaa hayduucihaad, MEDEEJ cvv dee. BI c GESEN tenge.
2015-05-09
Орохо:
Энэ нөхөр америкийн даалгавараар энэ тухай бичиж түүхэн ялалт байгуулсан зөвлөлтийн дайчдын нэр хүндийг унагаах гэсэн улс төрийн чанартай явуулга хийж байна. Яг ялалтын баярын урд өдөр ингэж бичдэг шууд.мн-ий бодлого уу? сэтгүүлчийн этикгүйнх үү? Хэзээ юу ярьж бичихээ наад мулгуй толгойгоороо бодох цаг болжээ.
2015-05-08
Орохо:
Энэ нөхөр америкийн даалгавараар энэ тухай бичиж түүхэн ялалт байгуулсан зөвлөлтийн дайчдын нэр хүндийг унагаах гэсэн улс төрийн чанартай явуулга хийж байна. Яг ялалтын баярын урд өдөр ингэж бичдэг шууд.мн-ий бодлого уу? сэтгүүлчийн этикгүйнх үү? Хэзээ юу ярьж бичихээ наад мулгуй толгойгоороо бодох цаг болжээ.
2015-05-08
mongol:
mongol uls vvrd baih bolon baisaar baina orosiin omnoos sheesee dusaasan nohoduud olon bain shvv ys yum deer oros german 2 yag adilhan vheervvd
2015-05-08
Зочин:
Ish chaavaas daa ingeed suuj baidag taarsan setguulch ve Saruulaa chi. Heden zuu myanga bish heden saya hunee aldsandaa ter daind. Zugeer l orosiin yum bolgoniig buruutgah gesen teneg bicheech nar ih boljee chaavaas gej
2015-05-08
zochin:
Yalaltiin 70 jiliig balluurdax gesen amerikiin bogs doloogch g .saruul gene y. Ameruk da saixan amidralda. Ter xaruuddaa xychindyyleerei
2015-05-08
nergvi:
Oros ylagdsan bol Mongol uls baih bolov uu
2015-05-08
ЦОлмон:
Тэнэг минь Бид Оросын эрхшээл дэх улс биш мэдээж байлгүй яадын Ямар малнууд нь сэтгэгдэл бичдэг юм бэ энэ цахимд чинь
Zochin:
Odoo enhiig sahiulaj bga Францын tserguud Afrikd nasand hureegui ohidiig huchirhiilsen geed hereg used bna.oros oros geed l hutsah yum.4n jil tsus nulimis uzeed humuus tegdeg bhaa,tegehed ter gahaihuud zugeer baij yaj bgaa yum teriig bicheldee.
2015-05-08
юу хэлэх гээд байгаа сүг вэ:
зөвхөн орос гэхэд л 22 сая хүн алсан германчуудын зөв гэх гээд байгаа юмуу өмхий сүгээ
2015-05-08
монголчууд:
Оросуудын түмэн зөв ш дээ.гэр орныхноо алуулж талуулж,газар нутгаа дээрэмдүүлж шатаалгуулж нураалгаж сүйтгүүлж,эхнэр хүүдээ алуулж хүчиндүүлүүлснийхээ,27сая хүнээ алуулсан маш их зовлон амссаныхаа хариуд харин герман ххүхнүүдийг жаргааж хүчиндсэн нь зөв өө зөв. Харин одоо тэнэг европын малнууд хэний хүчээр чөлөөлөгдсөнөө мартчихаад америкын бөгсийг долоож улин хуцаад сууж байхаасаа ичиж амьдармаар юм даа.
2015-05-08
Уншигч:
Немц цэргүүд мөн орос бүсгүйчүүдийг хүчиндэж, хүүхэд хөгшидийг байшин саванд оруулан түгжиж байгаад амьдаар нь шатааж байсан. Хүний ёсноос гадуур авирлаж байсан. Орос цэргүүдийн үйлдлийг ойлгож болмоор санагдана.
2015-05-08
ЦОлмон:
Дайнд хүн л ална Энэ нь гажуудал биш.Энх цагт бол чиний бичдэг зөв.Харин дайнд бол чи ойлголтгүй нэгэн байна
М:
Ээ хоорхийдоо гэж.Харин тэгээд яагаав . Наана чинь хvн хэлээд байна.!!!Дайнд ялагч байхгvй зовхон хохирогч л байдаг гэж...ХVН гэж араатнаас доор муухай амьтан шvv. Халаг хуухай
2015-05-08
Зочин:
hen ch tegne shdee.bid daitaad eej ehner huuhdiig mini alsan bol zaaval hariugaa avahiig hicheeh bolno shdee
2015-05-08
уншигч:
Герман Орост цуст яргалал хийснийхээ төлөөсийг ээж охин хүүхдээрээ төлсөн байна,Энэ нүгэл нүдээрээ гарна гэдэг үгийн нөгөө хувилбар бид нар үүний зөв тэрний буруу гэхийн хэрэг алга Хэрэв Фашизм оросыг эзэлсэн бол өнөөдөр цэцэрхэж интернэт ухаж чи би цөм байхгүйгээ ухаарч ойлго
2015-05-08
Зочин:
Henii ni ch zov buruu bai hamaagui gold ni ali aliniih ni gemgui huuded emegteichuud hogshid l hamgiin ih hohirch baidag yumuu daa
2015-05-08
Зочин:
Японы цэргүүдэд хүчиндүүлсэн Солонгос эмэгтэйчүүд төлбөр нэхээд байхад энэ Герман хүүхнүүд Оросуудаас яагаад төлбөр нэхдэггүй юм бэ?
2015-05-08
Fulcrum:
Аль ч дайнд байлдагч талуудын эмэгтэйчүүд байнга хохирч байдаг. Тэднийг хүчирхийлэх нь шунал тачаалаа хангахаас илүүтэй эсрэг талыг сэтгэлзүйн хувьд нухчин дарах хамгийн аймшигт эмгэнэлт хүчирхийлэл юм. Оросууд өөрсдөө асар их хохирол амссан ч бусдад ч маш их гай зовлон үлдээсэн. Дайнаас аз жаргалтай үр дагавар гардаггүй. Ялсан том гүрнүүд л хожиж байдаг. Монголчууд ухаант дээсийн үлдээсэн өв их арга ухааны ачаар дайн, гай гамшиг үзэлгүй удсаан. Дэлхийн 2-р дайны үед зайлшгүй зөв сонголт хийснээр маш бага хохирол амсч, тусгаар тогтнолоо баталгаажуулж чадсан. Энэ бол Оросын өгөөмөр зан биш, их өвөг дээсийн үлдээсэн арчигдашгүй түүх, монголчуудын мэргэн ухаан, их хувь заяа л юм даа.
2015-05-08
мал:
германчууд орост үүнээс илүү гарахаар яраглал үйлдсэн гэдгийг бас дурдах ёстой.
2015-05-08