“Оюутолгой”-гоор хэн нэгэнд бурууг тохох байдлаар битгий хандаасай
2018-6-4

 

УИХ-ын гишүүн Д.Сумъяабазартай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

 

-“Тавантолгой”-н 30 хувьд IPO гаргана гэсэн ерөнхий мэдээлэл яваад байна. Үүнийг тодруулахгүй юу?

 

-Одоогоор ерөнхий мэдээлэл хэлнэ. Өнөөдөр “Тавантолгой”-н хувьцааны ханш 933 байгаа. Ер нь УИХ-ын 39, 40 дүгээр тогтоолоор 20 хувийг нь гадаадын дотоодын хөрөнгийн биржээр, 10 хувийг нь аж ахуйн нэгжүүдээр, 20 хувийг нь иргэддээ гээд нийт 50 хувийг нь хуваарилсан байсан. Ер нь 1.9 их наяд төгрөгийн хөрөнгийг баталгаажуулаад бүртгэсэн байгаа. “Тавантолгой” эргэлтэд орсноор 1072  ширхэг хувьцааны үр өгөөжийг хүртэнэ. Бид цаг хугацааны хувьд яаравчилж байгаа. Нийгэмд “Тавантолгой” төслийг эхлүүчихээсэй гэсэн хүлээлт байгаа. Улс төрийн байр суурийн хувьд талууд олон улсын стандартад нийцүүлж IPO 30 хувьд гаргах шийдвэрт хүрсэн. Авто зам, төмөр зам гээд дэд бүтцийн асуудал гээд яригдаж байгаа. Ажлуудыг үе шаттай хийнэ.

 

-Цаг хугацааны хувьд УИХ-д хэзээ өргөн барих бол?

 

-ҮАБЗ-өөр оруулж тогтоолын төсөл танилцуулна. Үүний дараагаар УИХ-д танилцуулах учиртай. Төмөр зам, цахилгаан станцын ТЭЗҮ хариуцсан сайдуудад бүгд бэлэн байгаа. Мөн устай холбоотой ТЭЗҮ-д БОАЖЯ Хөхморьт гэсэн төсөл оруулахаар болсон байна лээ.

 

-Хаврын чуулган завсарлахаас өмнө "Тавантолгой"-н төсөл чуулганаар хэлэлцэгдэж амжих болов уу?

 

-Амжилгүй яах вэ. Амжуулахын төлөө ажиллаж байна. 

 

-“Оюутолгой”-д гуравдагч компани гарч ирээд Монголын талын 34 хувийг хуваалцаж байна яриа гарлаа. Энэ үнэн үү?

 

-Одоогоор  “Оюутолгой”-н  34 хувь Монголдоо байгаа. Ямар нэг гаднын компани хуваалцаагүй.

 

-“Оюутолгой”-д гуравдагч компани гараад ирсэн юм биш үү?

 

-“Indrigold”  эхнээсээ байсан компани. Энэ компанитай хамтарч Оюутолгойн бүлэг ордод хайгуулж хийгээд явж байсан. Одоо Оюутолгой” дахь манай 34 хувиас хуваалцаж байгааг мэдэхгүй юм. Стратегийн орд газруудын талбайтай холбоотой ажлын хэсгүүд тийм дүгнэлт гаргасан байсан. Оюутолгойн бүлэг орд газрын хил хязгаарыг тогтоох тухай гээд “Indrigold”-ын талбай руу орсон гэх зүйл байдаг. Үүнийг шалтгалтаар хамтарсан ажлын хэсэг тогтооно.

 

-Өмнөх УИХ-ын ажлын хэсэг “Оюутолгой”-д шалгалт хийгээд, гурван жилийн хугацаанд 3 сая ам.долларын зөрчил илрүүлсэн илрүүлсэн. Энэ зөрчлийг Дубайн гэрээгээр Монголын талд өр болгоод хувиргасан гэдэг асуудал байна. Энэ талаар...?

 

-Далд уурхайн бүтээн байгуулалтын талаар төлөвлөгөөг Дубайд очиж гарын үсэг зурсан.  Гарын үсэг зурсан хүмүүс нь саатуулагдан шалгагдаж байна. Хууль хяналтын байгууллага шалгаад, гэм буруутай эсэх асуудлыг хэлэх байх. “Оюутолгой” төсөл манай улсын нийгэмд үзүүлж байгаа нөлөөлөл, ажлын байр бий болгож байгаагаараа нөлөөлөл их. Энэ төслийг бид цаашдаа яаж үр ашигтай авч явах вэ гэдгийг тооцох хэрэгтэй. Нэг өнцгөөс нь харж, буруутгах гээд байж болохгүй. Хэн нэгэнд буруу өгөөд, хэргийг тохох гэж байгаа байдлаар битгий хандаасай. Стратегийн орд газрыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахад хүнд хүнд шийдвэрүүдийг тухайн үеийн Засгийн газрын тэргүүнүүд гаргаж байсан. Одоо “Оюутолгой төсөл явдгаараа явж байна. Цаашдаа ч улс нийгэмд үр өгөөжөө өгөөд явна. Монгол талаас энэ талаар шахаж ажиллаж байгаа. Оюутолгойн удирдлагууд ч Засгийн газраас тавьсан  шаардлагуудыг биелүүлэх  байх гэж бодож байна.

 

-Татвартай холбоотой маргаан ямар шатандаа байна вэ?

 

-Засгийн газрын зүгээс “Оюутолгой”-той холбоотой татварын асуудал дээр өөр өөрсдийн гаргасан шийдвэрүүдээ хамгаалсан байр суурьтай байгаа. Энэ нь нэлээн хүч, хугацаа шаардсан ажил. Ер нь татвар, санхүүгийн асуудлаас болж улс орон, компани ч хохирол амсдаг. Бид ч Монгол Улсынхаа Засгийн газрын байр сууриа хамгаалж явна. Тиймээс ажлын хэсгүүд хуралдаад зохих шийдвэрээ гаргаад явж байгаа. Зургадугаар сарын сүүл хавьцаа энэ асуудал дахин яригдах байх.

Н.Энх

 

Shuud.mn
Сонин хачин
Ene neg daldag mah mungunii uner avch dee yanz ni odoo iim eh oronch bish mahnuudiig songoj baidgaa boli Mongolchuud mini
2018-06-05
zo:
34 xubia xubaallctaj bga uguge medexgui iim uamni saidig uax be oor komranitai xubaalctaj bga gej ulaan gishuun xeleed bxad nadax chini meden budilad bga um bishu taipei xotod blson uul uurxain xurald suuxad uadgin be
2018-06-05
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
Монгол ялна:
Малнууд өөрөө өөрсөдийнхөө гарыг хүлж хөлийг нь дөнгөлөж байгаагаа мэддэгч болоосой ОТ бол хөгжилийн гарц мөн гэдгийг малнууд мэдэхгүй сошаилд тоншиж байх нь аргагүй л дээ
2018-06-04
зочин:
Монгол улс цаашид ашигт малтмалын орд ашиглах гэрээг үндэстэн дамнасан корпорацитай (дээрэмчид, эдийн засгийн алуурчидтай) бус, харин дэлхийн аль нэг хүчирхэг улсын зөвхөн Засгийн газартай байгуулах хэрэгтэй. Эс тэгвэл Монголчууд үндэстэн дамнасан корпорацидуудад (дээрэмчидэд, эдийн засгийн алуурчидад) 100 жил хулхидуулна, 100 жил арбитрдана, 100 жил ажлын хэсэг байгуулна, тэгээд ашиг ч үгүй, зэс ч үгүй, алт ч үгүй, нүүрс ч үгүй, ухсан нүхтэйгээ дааж давшгүй өрөнд ороод хоцорно. Үүний яруу тод жишээг Рио Тинтогийн эдийн засгийн алуурчидтай байгуулсан Оюу толгойн гэрээ харуулдаг.
2018-06-04
зочин:
Монгол улс цаашид ашигт малтмалын орд ашиглах гэрээг үндэстэн дамнасан корпорацитай (дээрэмчид, эдийн засгийн алуурчидтай) бус, харин дэлхийн аль нэг хүчирхэг улсын зөвхөн Засгийн газартай байгуулах хэрэгтэй. Эс тэгвэл Монголчууд үндэстэн дамнасан корпорацидуудад (дээрэмчидэд, эдийн засгийн алуурчидад) 100 жил хулхидуулна, 100 жил арбитрдана, 100 жил ажлын хэсэг байгуулна, тэгээд ашиг ч үгүй, зэс ч үгүй, алт ч үгүй, нүүрс ч үгүй, ухсан нүхтэйгээ дааж давшгүй өрөнд ороод хоцорно. Үүний яруу тод жишээг Рио Тинтогийн эдийн засгийн алуурчидтай байгуулсан Оюу толгойн гэрээ харуулдаг.
2018-06-04
зочин:
Монголын улс төрчидөд авилгал өгсөн хэргээр Оюутолгойн оруулсан хөрөнгийг (энэ хөрөнгөөр барьсан баяжуулах фабрик, хүдрийн ил далд уурхайг) экспроприаци хийх замаар (шууд хурааж Монгол улсын 100 хувийн төрийн өмчлөлд авах) улсад хурааж авдаг олон улсын жишиг бий шүү. Энэ талаар гарсан НҮБ-ын тогтоолууд ч байдаг.
2018-06-04
зочин:
Оюутолгойн асуудлыг шийдвэрлэх хамгийн зөв хувилбар бол 1-рт, авилгал өгсөн, авсан хэргээр Оюутолгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулсан Монголын улс төрчид болон Рио Тинтогийн удирдлагыг туурга тусгаар Монгол улсын эрүүгийн хуулиар хатуу шийтгэж, ялыг нь Монголд эдлүүлэх; 2-рт, авилгал өгч, авч байгуулсан тул Оюутолгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээг цуцлаж, уурхайн бүх барилга байгууламжийг (баяжуулах фабрик, хүдрийн ил, далд уурхай) экспроприаци хийх (нөхөн төлбөргүйгээр төрийн өмчид авах) замаар 100 хувь төрийн өмчлөлд шилжүүлж, орд газрыг ашиглах гэрээг дэлхийн аль нэг хүчирхэг гүрний (Жишээлбэл, ОХУ мэт) Засгийн газартай дахин шинээр байгуулах явдал юм. Эс тэгвэл Монголчууд дахиад 100 жил Рио Тинтогийн дээрэмчидтэй (эдийн засгийн алуурчидтай) зууралдаад, маргалдаад, арбитрдаад, ашиг ч үгүй, алт ч үгүй, зэс ч үгүй, дааж давшгүй өрөнд ороод хоцорно.
2018-06-04
зочин:
С.Баяр, Ч.Сайханбилэг, Баярцогт нар бол Монголчуудыг 100 жил тэжээх Оюутолгойн алт-зэсийн уурхайг гадаадын эдийн Засгийн алуурчидад (Рио Тинтод) зарсан, Монголчуудыг 40 жил тэжээсэн, цаашид 40 жил тэжээх Эрдэнэтийн зэс-молибдены уурхайг дотоодын эдийн засгийн алуурчдад (Зэс корпорацид) зарсан, Монголын ард түмний өмнө хэмжээлшгүй хор хохирол учруулсан аймшигтай нүгэлтэн. С.Баяр, Ч.Сайханбилэг, Баярцогт нар бол хуулийн хамгийн хатуу гэсгээл хүртэх ёстой нүгэлтэнүүд.
2018-06-04
зочин:
Монголын эмгэнэл бол Оюутолгойн гэрээ байгуулах үйл ажиллагаанд нэг ч уул уурхайн инженерийг оруулахгүйгээр дан ганц улс төрчид (хорчид), хуульчид, эдийн засагчид, бөхчүүд, дуучид, сэтгүүлчид зэрэг бодит амьдралаас (уул уурхайгаас) хол байдаг цагаан захтнууд байгуулсан явдал юм. Ийм гэрээ угаасаа хэзээ ч сайн гэрээ болохгүй, 100 жилийн маргааныг дагуулна. Одоо энэ гэрээг УИХ-аар цуцлаад үндэстэн дамнасан корпорацитай биш, дэлхийн аль нэг хүчирхэг гүний (ОХУ мэт) Засгийн газартай шинээр байгуулах хэрэгтэй. Монголчуудад өөр зам байхгүй.
2018-06-04
зочин:
Монголчууд бидэнд хоёрхон зам байна. 1-рт, Эх орноосоо урвасан Баяр, Баярцогт, Сайханбилэг нарт эрүүгийн хатуу хариуцлага хүлээлгэх (бүх насаар нь хорих буюу цаазлах); 2-рт, Оюутолгойн гэрээг цуцлаж Орд ашиглах гэрээг үндэстэн дамнасан корпорацитай (дээрэмчидтэй) биш, аль нэг хүчирхэг улсын (жишээлбэл ОХУ гэх мэт) Засгийн газартай байгуулах. Ийм хоёрхон зам байна. Эс тэгвэл Монголчууд бид Рио Тинтогийн дээрэмчидтэй дахиад 100 жил арбитр дээр маргалдана, хэлэлцэнэ, ширээний ард сууна, ажлын хэсэг байгуулна, араараа тавиулна, хулхидуулна, дахиад биднийг авилгалдана ... тэгээд бүх алт, зэсээ дээрэмдүүлээд өртэй хоцорно ...
2018-06-04
зочин:
Ядуу буурай, хөгжиж байгаа орнуудын байгалийн баялаг, ашигт малтмалыг гадаад, дотоодын луйварчдаас хамгааалах зорилгоор НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгээс 1952 онд “Улс орнууд байгалийн баялагаа чөлөөтэй ашиглах эрхийн тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 626-р тогтоол, 1962 онд “Улс орнуудын байгалийн баялагийн тусгаар тогтнолын тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 1803-р тогтоол, 1974 онд “Олон улсын эдийн засгийн шинэ дэглэм тогтоох тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 3201-р деклараци, 1974 онд “Улс орнуудын эдийн засгийн эрх, үүргийн тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 3281-р Харти зэрэг олон улсын эрх зүйн хэм хэмжээг тогтоосон байдаг байна. Монгол улс НҮБ-ын гишүүн орны хувьд олон улсын эдгээр эрх зүйн хэм хэмжээний дагуу гадаад, дотоодын луйварчдаас салах цаг болсон.
2018-06-04
Хэрвээ ОюуТолгой үйлдвэрийг машин гэж үзвэл энэ машины бензин нь байгалийн баялаг. Энэ үйлдвэр ажиллахдаа, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхдээ монгол улсаас байгалийн баялаг худалдан авч байгаа. Одоогоор жилд 60 сая долларыг монгол улсаас байгалийн баялаг худалдан авахад зарцуулж байна. Үйлдвэр бүрэн хүчин чадлаар ажиллах үед энэ хэмжээ 3 дахин өснө.
2018-06-04
Гүний уурхай бүтээн байгуулалт 10 жил үргэлжилнэ. Газрын гүнд 200 ки урт хонгил ухахаас одоогоор 20-30 км хонгил ухаад байна. 2038 онд гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажил дуусна. Тийм болохоор тэр болтол айхтар татвар авна гэж горьдох хэрэггүй. 2038 оноос үйлдвэр бүрэн хүчин чадлаар ажиллахад ашиг ч нэмэгдэнэ, татвар ч нэмэгдэнэ. Одоо бол хүлээх л асуудал. Гэхдээ монгол улс байгалийн баялгаа ОюуТолгой үйлдвэрт длхийн зах зээлийн ханшаар зарсаар байгаа шүү дээ.
2018-06-04
ОюуТолгойн гол нөөц нь газрын гүнд бий. Үүнийг дээрээс нь ухаж олборлож болно. Зээл авахгүйгээр эргэлтийн мөнгөөрөө дээрээс нь ухаж олборлолоо гэхэд зардал маш өндөр гарна, олох ашиг нь шалихгүй. Үүний оронд 5 тэрбум долларын зээл аваад доороос нь өөрийн даралтаар олборлолт явуулбал өртөг зардал буурна, олох ашиг нэмэгдэнэ. Ирээүйд олох ашгаа нэмэгдүүлэхийн тулд, илүү үр ашигтай олборлолт явуулахын тулд уламжлалт аргаас татгалзан доороос олборлолт явуулах зорилгоор 5 тэрбум долларын зээл авсан. Эхний 10 жилдээ өртгөө нөхөх байх, жинэхэн үр ашгийг нь 20 жилийн дараагааас хүртэж эхэлнэ.
2018-06-04