"Free tibet"-ийн төлөө 14 настай охин зулын гол болжээ
2012-11-24

Энэтхэгийн Дарамсала хотод 14 настай ахлах сургуулийн сурагч, түвд охин эх орныхоо тусгаар тогтнол, эрх чөлөөний төлөө зулын гол боллоо. Бяцхан охины инээмсэглэн авахуулсан зургийн хажууд, түүнийг хэрхэн халуун галд тарчлан амиа өргөснийг харуулсан зургийг бусад зулын гол болсон хүмүүсийн гэрэл зурагтай самбаруудад мөнхөлж Дарамсала хотноо байрлах Далай ламын хийд рүү хүрэх замын хажуугаар эгнүүлэн тавьжээ. Тэдний гэгээн дурсгалыг хүндэтгэхийн зэрэгцээ хагас зууны тэртээ алдагдсан тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө олж авахаар тэмцэж буй түвдүүд лаа асааж, түвдийн туг, Далай ламынхаа зургийг барин “Free Tibet” хэмээн уриалан жагссаар байна. Газар нутаг, эрх чөлөөгөө алдаж, Хятадын түвд гэсэн статусыг үл хүлээн зөвшөөрөх тэд их гүрний харгислалын өмнө хүчин мөхөсдөхдөө бусад улс орноос аврал эрж, тэдний сонорт өөрсдийн өнөөгийн байдлыг хүргэх гэсэндээ алтан амиа ийн хэдэн арваараа золиослох эмгэнэлт замыг сонгож, дэлхий дахиныг сэртхийлгэж байна. Алтан амиа өргөгсдийн тоо өдгөө 80 орчим болоод байгаа. Ах, дүү, найз нөхдөө түвдийн эрх чөлөөний төлөө гашлантайгаар тарчилж, амиа халуун галд өргөхийг харж буй эдгээр түвдүүд Хятадын мэдэлд бүрэн орсон эх орноосоо дүрвэн, Дарамсала руу ирэх дээ хоёр сарын турш Гималайн эгц уулсын нугачаагаар буюу далайн төвшнөөс 5-6 мянган метрийн өндөрт байрлах мөсөн дээр хоноглож, явган алхсаар ирдэг. Амь дүйсэн энэ замд гарахаар хилээр гарч чадалгүй олон мянган түвдүүд баригдаж, аз тохиосон цөөн хэсэг нь хилээр оргон зайлж чадсан хэдий ч замдаа осгох, уулын хавцал руу унах, төөрч ан амьтны хоол болох зэргээр амиа  алдах нь олонтой. Хатуу чанга хамгаалалтай Хятадын хилээр түвдүүд нэвтрэн гарахад нэн бэрх тул тэднийг хилээр хууль бусаар нэвтрүүлэх бизнес хүчээ аваад байгаа гэдэг. Тэд түвдүүдийг хилээр асар өндөр үнээр Хятадын чанга харуул, хамгаалалтаас гаргадаг бөгөөд эх орноосоо багахан бингээс өөр хүнсгүй шахам хүнд аян замд өлсөж үхэхээс арай наахнуур байгалийн хүнд шалгууртай тэмцсээр Балбын хилээр нэвтэрч, тэдэнд туслах Олон улсын  байгууллагынхантай холбогдож чадвал сая айх зүйлсээ ардаа орхилоо хэмээн боддог гэж Дарамсалад дүрвэн ирсэн түвдүүд хаа нэг итгэсэн хүндээ ярьдаг. Тэд хятадуудын мөрдлөг, мөшгилтөөс үүдэн амь эрсдсэн замыг туулж, зорьсон газраа хүрснээ ар гэрийнхэндээ дуулгаж чадалгүй, 2-3 жилийн дараа мэнд байгаагаа дуулгадаг гэв. Дарамсала хотноо түвдүүдийг ирэхэд Түвдийн цагаачлалын Засгийн газраас англи хэл, ерөнхий мэдлэгийн хичээл гэх мэт боловсрол олгож, ажлын байраар хангахыг эрэлхийлдэг. Түвдүүд англи, хятад, монгол хэлээр ярихын зэрэгцээ босоо монгол бичгийг эрхэмлэн хэрэглэдэг бөгөөд монгол зан заншил, уламжлал соёлын өвийг хадгалж, үүний төлөө тэмцсээр ирсэн. Тэд “Аливаа улсыг устган үгүй хийхийг хүсвэл хамгийн түрүүнд уламжлалт соёлыг нь үгүй хийдэг. Тиймээс бид өөрсдийн өвөг дээдсийн өвийг хэдий хүнд хэцүү байдалтай байгаа ч бүхнээс эрхэмд тооцож, хамгаалсаар байгаа. Ар Монголд бидний энэ байдлын талаар бага ойлголттой байдаг. Өдгөө түвдийн хүн ам тав, буриад орчимд байгаа бусад монгол үндэстнүүд гурав, ар Монголд 2.7 саяд хүрээд байгаа. Энэ бүх монголчууд нэгдэж чадвал Монгол хамгийн хүчирхэг гүрэн болох боломжтой. Хүн ам ийн олны дээр дэлхийн хамгийн том үйлдвэрлэгч гэгдэж буй хятадуудын хийж буй бүх зүйлийг түвдүүд, Оросын бүх хөгжлийн нууцыг буриадууд мэднэ” гэлцдэг юм билээ. Өнөөдөр 1.3 тэрбум хүн дунд уусан нэгдэх дөхөж байгаа эх орон нэгтнүүдийнхээ автономит засагтай болохыг хүсэж буй дуу хоолойг дэлхий дахинд хүргэхийг хичээсээр байгаа түвдүүдийн энэ байдал хэзээ нэгэн цагт биднийг ч мөн дайрч байсан билээ. С.Энхзаяа  
Shuud.mn
Сонин хачин
Зочин:
Өвөр Монгол, Буриад Монгол гэх мэтчилэн яригддаг ч Түвд Монгол гэж би л хувьдаа сонсоогүй юм байна. Энэ сэтгүүлч ямар учиртай энэхүү нийтлэлийг бичсэн юм бол доо? Найман зууны тэртээ Чингис хаан минь Тангуд удс мөхөөгүйг өглөө бүр сануулж бай гэсэн гэдэг. Харин тэр Тангуд нь одоогийн Түвд гэж ойлгож байгаа. Яахав том гүрний эрхшээлд зовж яваа ядарсан улс л даа Түвд бол. Гэхдээ Монголтой угсаа гарвал ямар ч хамаагүй. Түвдийн ойролцоо Дээд Монголчууд гэж байх боловч тэд дайн байлдааны улмаас Монгол нутгаас тасарч очсон хүмүүс байдаг.
2012-11-26
Tuvduud bol mash uur humuus. Ted tengert hamgiin oir humuus. Hum turulhtnii lai lanchgiig uurch bga. Hun turulhtun bid, ter tusmaa hytaduud hamgiin gemgui, shunalgui gegeen humuusiig gesgeesniihee hariug hurteh l bh daa.
2012-11-25
ene neg anonymos gej hyatadiin shees neg shirheg bnaa uuh tuuhee medehgui negen mongol tsusaa doromjildog cham shig hyatadiin shees mongold bolon tuvdud ih bgaa shuu...
2012-11-25
Niislel Huu:
Free Tibet. R.I.P
2012-11-25
Bld:
Iim mayagaar temtseed Hyatadyin garaas garah gej baihgui baih aa, Hyataduud genen uls bish shuu dee?!
2012-11-25
ZA EOSTOI BITGII SHAA ZA. MONGOLD TSUGLANA GEX NI MUU AALZNUUD CHIN. BID NAR TA NARAAS SHAL UUR XUMUUS ZA
2012-11-25
muusain tangaduud shataajl baig uursdiiguu muu um bish terchin
2012-11-25
Targan lam:
Tuvd shashind ugaasaa ammia horlohiig nirvaan duriig oloh neg arga gej surgadag baihad Tuvduud amia horlohgui baih bolomjgui.Tegeed ch Tuvd Hubilai haanii ued Uyan gurend dagaar orsnoos hoish 1911-1949 onii boginohon hugatsaand Angliin suzerenitet gegch onigoonii togloomiin zasagtai Dalai lam tolgoitoi baisniig es tootsvol hezee ch tusgaar uls baigaagui.Ted Mongolchuudad durgui.Deerelguuu zalhuu hudalch hulgaich humuus.
2012-11-24
Hagi:
Medehgvi yumaa bitgii burj bai tvwdvvd chamaas ilvv ajilsag
ГАНХУЯГ:
Стратегийн ач холбогдол бүхий ордын төрийн эзэмшлийн хувь, хэмжээг тогтоох саналыг Засгийн газар УИХ-д өргөн мэдүүлэх учиртай. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 9.1.5.-д ” Засгийн газар Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордын төрийн эзэмшлийн хувь, хэмжээг тогтоох тухай саналыг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх” гэж заасан ба УИХ-ын 2007 оны 27-р тогтоолоор ордуудын жагсаалтыг баталсан. Үүнээс хойш 5-6 жил өнгөрч байхад улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийгдсэн 14 ордоос 12-ынх нь төрийн эзэмшлийн хэмжээг тогтоолгоогүйгээр барахгүй Тавантолгой, Төмөртэй зэрэг стратегийн ордууд буруу замаар орчихсон явж байна. Энэ бүхэнд УИХ дахь олонхийн Засгийн газар буюу Ерөнхий сайд, салбарын сайд буруутай. “Чононд хонь хадгалуулна” гэгч болж байна. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 26.9.-ийн “Улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийж нөөцийг нь тогтоосон талбайд ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг сонгон шалгаруулалтын журмаар олгоно” гэсэн заалт мөн зөрчигдсөөр байна. Засгийн газар Оюутолгойн гэрээг байгуулахдаа хууль, УИХ-ын 57-р тогтоолыг мөрдөөгүйгээс “Оюутолгойгоо ломбарданд” тавьчихсан байгаа.
2012-11-24
Omhii:
Omhii hyjaanyyd umar snynaltai um be...novsnnyyd hileeree gargahdaa hvrtel biznec bolgocon bn sndee......hogiin tantangyyd zvgeer orhicnihgvv ih zovooj bnaa
2012-11-24
Хорвоог таниагүй жаахан охиноор зулын гол хийдэг төвдийн ламууд гэж харгис новшууд.
2012-11-24
ер нь зулын гол болсоор байгаад хүмүүс цочрохоо байж байгаа юм биш үү. ингэсний үр дүн гэж юу байна, ямар учиртай улсууд вэ. үхэхдээ ядаж нэг хужааг тэврээд үхэж болдоггүй юм байх даа
Түвдүүд биднийг согбо гэх бөгөөд монголчуудад маш их дургүй.Бид манжын захиргаа түвдийн соёлд 300 жил дарлуулж сөнөхийн эрмэг дээр ирээд байсан цаг саяхан. Үндэсний ой санамжаа хадгалах хэрэгтэй. Одоо монголчууд хүүхдэдээ нэр өгөхдөө ламаас асуухаа больжээ. Буддын шашны хамгийн бурунгуй урсгал бол шарынх юм.Монголчууд 15,англичууд 19 зуунд зэр зэвсэг олон удаа өгч төр улсаа байгуулахад нь тусалсан боловч арчаагүй ард түмэн гэдгээ харуулсан. Тулалдаж дайн байлдаан хийж босохын оронд зулын гол болохоос цаашгүй.Шарын урсгалд шал малнууд болсон бизээ.
2012-11-24
Согбо гэдэг нь юу гэсэн үг юм?
Bayar:
Bid 2 udaa Tibetiig tur ulsiig n tovhinuulj ugsun. Odoo boloo. Mangar yumnuud shashindaa umhiirch duusaj bgaa n ene dee Er n tibetuud ikh sul doroi humuus Buu zevseg uguud bhad tulaldah chadalgui malnuud Odoo yay gehev Uiliinh n ur Bid Ar mongol bish shuu Bid mongol shuu South buyu omnod mongol gej bhgui
2012-11-24
chi bitii gutsaach nowshoo hoid tuw umnud gej3 mongol bgaag chamaas busdan bugd medne hezee bid tur ulsiig tuwhunuulsen urd zugt tangud uls baigaag ugluu bur sanuulj bai gej hen hellee erguu dagzaa
yag unen shuu taniig demjij bna bi bas naad ugiig chin bainga helj yavdag. Delhiid 1-l MONGOL gej ukls bdag ter ni bidni iamidarch bgaa ene uls. Omnod gej bhgui ted bol hujaa tednees odoo mongol geh yum uldeegui ok
Түвдүүд Монголтой ямар холбоотой билээ? Зүгээр хэлээд өгчөөрэй, Хараалгуулмааргүй байна шүү.
2012-11-24
bat:
Дээд монгол ч бил үү хэсэг монгол хүмүүс байдаг гэсэн . сэгсгэр гээд хүүхний блог дээр байгаа."АР МОНГОЛДОО ХУРГА БОЛЖ ТӨРӨӨД ИРЭГ БОЛЖ ИДҮҮЛЭХ СЭН" мөн "Түвд Монголчууд нутгаа булаалдан буу сум хөдөлгөх нь энүүхэнд"...гэсэн бичлэгийг олж уншаарай.Үнэхээр сонирхолтой.
bayar:
tuvdiin talaar L.TYDEV gauin "OROIGUI SUM" gedeg gaihamshigtai nom bii.tyyniig olj yz
bayar:
tuvdees garaltai shashiniig mongolchuud avch heregleed udiig hurlee tuunees bish uuruur hel soyol ugsaa garliin huvid ymarch hamaa baihgui
bor taliin mongolchuud gj bdg yum bs neg shashintai uuh tuuhee medehgui bj bitgii shalchigna teneg lalar min nom sonin unsh za
ЮУН БАНТАН БИЧЭЭ ВЭ?
2012-11-24
chi bantangaas deer yum bichij ch chadahgui bj hutsalgui unshsan bol duugui bj bgaach