Улаанбаатар
Толгой нь өтсөн учраас Монголын нийгэм хүнд байдалд орсон
2016-3-31

Гэрэл зургийг MPA.MN

 

Монголын эдийн засгийн форум хоёр дахь өдрөө Төрийн ордонд үргэлжилж байна. Сургамж, сорилт, шийдэл уриан дор явагдаж байгаа форумын хоёр дахь өдрийн нээлт Ерөнхийлөгч үг хэлснээр эхэлсэн юм. Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж өнөөгийн эдийн засаг, нийгмийн асуудлыг хөндсөн юм. Эдийн засгийн хямрал хүн бүрийн нуруун дээр ирж, иргэд иргэний үнэмлэх, хүүхдийн төрсний гэрчилгээ, тэтгэврийн дэвтрээ барьцаалж, хүнд цохилтод орсныг дурдав. Нөгөөтэйгүүр аж ахуйн нэгжүүд мөнгөгүйдэж, орлоготой аж ахуйн нэгжийн тоо гэрлийн хурдаар унасан. Ажилчдынхаа цалинг зээлээр тавьж байгаа нийгмийн бодит дүр төрхийг дурдлаа.

 

 

Бизнест хүний итгэлийг алдсан хүн улс төр рүү зүтгэх юм

 

 

Тэрбээр хэлсэн үгэндээ:

 

-Монголын байршил, зам хэцүү. Монголд боломж олон олдоод байдаггүй. Аманд орсон шар тосыг хэлээрээ битгий түлхээрээ гэж үр хүүхдэдээ захиж хэлсэн. Үнэхээр түүхий эдийн үнэ өндөр байсан тэр үед “аманд орсон шар тос”-ыг бид ашиглаж чадаагүй. Одоо зарим этгээд үүн дээр улс төр хийж, жүжиглэж байна. Ард түмний хувьцааг үхүүлснийхээ төлөө, ард нь байсан ашиг орлогыг алга болгосныхоо төлөө бүжиг хийж наадах хэрэггүй. Монголын залуу үе ийм зүйлд автвал дахиад бид алдах болно. Улстөрчид үнэхээр хариуцлагагүй байна. Нэг УИХ-ын гишүүн “Би том төсөл зогсоосноороо бахархдаг” гээд мэдэгдэл хийж байсныг санаж байна. Эм тарианы мөнгөгүй болоод явж байгаа иргэд сонгогчдодоо тэр УИХ-ын гишүүн бодоогүй юм байх даа. Иргэд сонгогчид эм тарианы мөнгөгүй болно. Аягүй бол эмийн санд ирээд тэтгэврийн дэвтрээ өгөөд эм өгөөч гэж өвгөчүүд гуйна. Хүүхэд нь өвдсөн эмэгтэй ирээд халамжийн дэвтэр, гэрчилгээг нь бариад хүүхдийн минь тариаг өгөөч гэж гуйна. Ингэтлээ мөнгөгүй болчих юм биш биз гэж бодоогүй юм байх даа. Эдийн засаг бодитой, мөнгөөр хэмжигддэг. Улс төр бол мэдэгдэл, дүр эсгэсэн хандлагад халхавчлагдаад явж болно. Эдийн засгийг халхавчлах ямар ч боломжгүй. Тийм учраас бодитой, хохирол нь мөнгөөр гардаг.

 

Хүндрэлд яаж орсон. Тэр байдлаараа гарна. Хүндрэлээс гарах арга замаа олоод ажил хэрэг болгон, сургамжлах хэрэгтэй. Би хүндрэлээс удаан хугацаанд зовлонтой замаар гарна гэж бодож байгаа. Эндээс гарах эд шидийн зам байхгүй. Ид шид амлаж байгаа хүмүүсийн үгэнд хууртвал дахиад бид хүндрэлд орно.

 

Манай сонгогчид хэрсүү, өнгөнд хууртахгүй болж байгаа. Бид нэгнийхээ амжилтад алга ташдаг байдал алга болсон. Спортод медаль авсан хүнд алга ташдаг мөртлөө гаднын хөрөнгийн бирж дээр  итгэл хүлээгээд мөнгө босгож байгаа тэр бизнесмэнд бид алга таших ёстой. Хүнээс мөнгө зээлнэ гэдэг хамгийн том итгэл.

 

Бизнест хүний итгэлийг алдсан хүн улс төр рүү зүтгэх юм. Бизнесийг хулгайн аргаар хийх гэсэн хүн улс төрийн мөн тийм л аргаар хийх гэж оролддог юм байна.

 

 

Цацраг идэвхит бодист болгоомжтой ханд

 

Улс төрд хариуцлагын тогтолцоо бүрдэхгүй байна. Улс төрд хэцүү ажил хийх гэж ордог гэж бий хэлдэг. Янз бүрийн амьтныг аргалах гэж шийдэл хэрэг болдог. Монголын зовлон гаднаас биш. Дотроосоо байна. Эдийн засгийн хүндрэл бол Монголд эдийн засгаас биш улс төрөөс болж байгаа юм. Тэгэхээр эдийн засгийн чуулганаар улс төрийн асуудал ярих ёстой.

 

УИХ-ын ээлжит бус чуулган нээлтээ хийж чадахгүй байна. Цацраг идэвх бодистой холбоотой асуудлаар болно, болохгүй гээд хоёр тийшээ хараад суучихсан байгаа. Ийм зүйлд болгоомжтой ханд гэж би энэ хүмүүст хэлж байгаа. Үүний оронд Хариуцлагын, Төрийн албаны тухай хуулиа ярь л даа. Ерөнхийлөгчөөсөө эхлээд жирийн иргэн хүртэл хариуцлагатай байя. Улс төрийн албан тушаал дээр сууж байгаа хүн авлигын эсрэг, муу засаглалын эсрэг хариуцлагын төлөө явдаг байх юм бол шалгалтаа өгч, давж байна гэсэн үг. Үүн дээр ярьж чадахгүй хоёр нүүр гаргаж байвал шалгалтдаа унаж байна. Энэ бол улстөрчийг шалгадаг зүйл гэж бий хардаг. Төрийн албыг хариуцлагатай болгомоор байна. Төрийн албаар дамжуулж эдийн засгийг алдгийг болимоор байна. Төрийн албаар дамжуулж улстөрчид бусниулдгийг болимоор байгаа юм. Үүнийг зогсоох тухай хуулийн төсөл барьсан байгаа.

 

Дэлхийгээр нэг сонгуулийн кампанит ажил болж байна. Сонгогдсоныхоо дараагаар ийм зарлиг гаргана, эхний сард ийм ийм хуулийн төсөл батална гэж амлаж байгаа. Тиймээс бид ч эхний сард юм хийх, ямар ямар хууль батлахыг асуух ёстой. Хууль зөрчигдвөл тэр намыг татан буулгадаг байх ёстой. Гишүүн болоод дахиад нэр дэвшээд, хулгайгаа зөрчөөд явж байгаа хүнтэй  хариуцлага тооцох уу, эсвэл “газар дээрээ баригдвал” гэдэг хуулиа мөрдөж явах гэж байна уу гэдэг амлалтыг авах хэрэгтэй. Энэ бүхэн байхгүй учраас Монголын  улс төр муухай харагдаж, эдийн засгаа ч муухай болгож байна. Дээрээсээ толгой нь өтсөн учраас Монголын нийгэм нэлдээ хүнд байдалд ороод байгаа. Тиймээс асуух ёсой асуултууд.

 

Монгол Улсын өрсөлдөх чадвар олон улсад унасан л болвол тэр Засгийн газартай, хариуцаж байгаа Сангийн сайдтай, авлигын индекс өссөн бол тэр Хуульзүйн сайдтай нь шууд хариуцлага тооцох ёстой. Дахиад тэр рейтэнг нь унаж байгаа бол Засгийн газрыг зайлуулж, Ерөнхий сайдыг огцруулах хэрэгтэй. Эдгээрийг л хуульчилмаар байна. Монгол Улсын өрсөлдөх чадвар ухарсан, муу авсныг биднээс хамаарахгүй, хөндлөнгийн үнэлгээгээр гараад ирдэг дүн.  Тэр дүн дээр муу авсан бол хариуцлага тооцдог байх ёстой. Түүнээс бус нэг гишүүн барьж гүйгээд, хэн нэгнээ сайд болгох гэсэн, хулгайгаас зугатсан марзан жүжиг Монголын улс төрийг аврахгүй. Би ийм зүйлийг үнэхээр тэвчиж чадахгүй. Үүнийг би 1990 онд ярьдаг байсан. Би шударга бус, хариуцлагагүй зүйлийг тэвчихгүй. Одоо ч би ярьж байгаа  хэмээлээ.

 

 Эдийн засгийн форум үргэлжилж байна.

 

Н.Энхлэн

Shuud.mn
Сонин хачин
Ooroo otuulsen biz dee:
Gudamjnaas uulaglan hashgarch jagssaar baigaa ta metiin es zuigui yumnuud toriin tolgoid garahaar yamar oligtoi baih yum be ee!!! Othoos oor yaah yum. Ta ooroo ch neg ot ni shuu dee
2018-05-22
Ooroo otuulsen biz dee:
Gudamjnaas uulaglan hashgarch jagssaar baigaa ta metiin es zuigui yumnuud toriin tolgoid garahaar yamar oligtoi baih yum be ee!!! Othoos oor yaah yum. Ta ooroo ch neg ot ni shuu dee
2018-05-22
зочин:
толгой нь хаана байна өөрөө мөн үү
2018-05-22
Элбэгдорж хэзээ байтлаа эдийн засаг ойлгодог болчих воо?
2018-05-21
MISS:
Улс төрд хариуцлагын тогтолцоо бүрдэхгүй байна. Улс төрд хэцүү ажил хийх гэж ордог гэж бий хэлдэг. Янз бүрийн амьтныг аргалах гэж шийдэл хэрэг болдог. Монголын зовлон гаднаас биш. Дотроосоо байна. Эдийн засгийн хүндрэл бол Монголд эдийн засгаас биш улс төрөөс болж байгаа юм. Тэгэхээр эдийн засгийн чуулганаар улс төрийн асуудал ярих ёстой.
2016-04-03
Zakhchin:
estoi unen ug khelleleedee.
2016-04-03
Гомбо:
Хэлсэн үг, хийсэн ажил хоёр нь дандаа зөрнө
2016-04-03
шилй:
үнэн
Зочин:
ene huzuugui tolgoi busad gadaad tolgoinuudtaigaa zailbal mongol uls hugjinu
2016-04-01
Зочин:
Толгойноосоо өтсөн гэлээ.тэгвэл өөрөөсөө эхлээд үлгэрлэн огцорвол таарна. Та шудрага байж хариуцлагагүй зүйлийг тэвчихгүй гэлээ. Үнэхээрл шудрага юм бол Баярцогтыг мөн Сайханбилэгийг хуулийггажуудуулж байгаа дарангуйлагч з Энхболдыг бүгдийг нь зайлуулаад өгөөч!!!!!
2016-04-01
Зочин:
Ганц удаа үнэн хэллээ дээ.
2016-03-31
irgen:
neg tolgoi ni uuruu bish uu
2016-03-31
Зочин:
МАНАЙ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЯАЖ ИНГЭЖ ГОЛООР НЬ ХЭЛВЭЭ? ЁСТОЙ ҮЭНЭ ШҮҮ. МОНГОЛЫН ЛИДЕР НАМУУДЫН ТОЛГОЙ НЬ ХУЛГАЙ ХИЙХ ГЭСЭН ӨТӨӨР ӨТӨТСӨН УЧИРААС МОНГОЛЫН НИЙГЭМ ЭДИЙН ЗАСАГ АРД ТҮМНИЙ АМЬДРАЛ ӨНӨӨДӨР ЯГ ИЙМ БАЙГАА ЮМ. ЭНЭ ӨТИЙГ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ МААНЬ ТЭРТЭЭ 20 ЖИЛИЙН ӨМНӨ ӨӨРӨӨ ЦАЦСАН, ӨНГӨРСӨН 7-оос 8 жил ЖИЛ УРАГЦАА ХУРААЖ БАЙГАА БОЛОХООР АРД ТҮМНИЙ АМЬДРАЛ ӨНӨӨДРИЙН ХЭМЖЭЭНД ИРСЭН БОЛНО.ТОВЧХОН ДОО ӨНӨӨДРИЙН АМЬДАРЛЫН БУРУУТАНГ ТАНААР ХЭЛҮҮЛЭЛТГҮЙ БҮГД ОЙЛГОЖ ЦУСААРАА ХӨЛСӨӨРӨӨ МЭДЭРЧ БАЙНА. ТА ДУНДЫН БАЙР СУУРЬНААС ЭНХИЙН ЦАГААН ТАГТАА ШИГ ЮМ ЯРИАД НЭМЭРГҮЙ ШҮҮ. ТА БОЛ ОВООГ НЬ БОСГОСОН ХҮН. ТИЙМ УЧИРААС ТАНЬТАЙ ХАРИУЦЛАГА ТООЦОХ ЦАГ ҮЕ АЙСУУ.
2016-03-31
Зочин:
Элбэгдорж ерөнхийлөгч өөртөө дүгнэлт хийх цаг нь болжээ энэ сэтгэгдэл бичээд байгаа нөхөд таны талаар өөдтэй үг ерөөсөө бичихгүй юм таны сэтгэл санаа яаж тайван байж чадаж байна аа шөнө нойртой хонож байна уу
2016-03-31
Dorj:
Ebi suuliin ued mash ih buhimdah bolloo.hen yamar shahaa hiigeed ene hun nuuree ulailgaad bidniig zagnah bolovoo?uhehdee uher buugaa gedgiig sanagduulaad baih yum!
2016-03-31
иргэн:
МОНГОЛЧУУД АА АСЕМ Д ИРЭХ УЛС БОЛГОНД БГАА МОНГОЛ ХҮН БҮР ТУС УЛСЫН ХЭЛ ДЭЭР АСЕМД ИРЖ ОРОЛЦОХГҮЙ БАЙХЫГ УРИАЛААД ФЭЙС ДЭЭР ТҮГЭЭГЭЭЧ. ЭЛБЭГ МОНГОЛ УЛСЫГ ДАМПУУРУУЛЧААД АМЬД ҮЛДЭХИЙН ТУЛД НҮБ ИЙН ГИШҮҮН БОЛЖ ӨӨРИЙНХӨӨ ХУЛГАЙЛСАН МӨНГӨ ХОХМОЙ ТОЛГОЙГОО АЛДАХГҮЙН ТУЛД ЯМАР Ч ХАМААГҮЙ АРГААР АСЕМ ХИЙЖ БНА.
2016-03-31
zochin:
Mash zuv sanaa baina, demjitsgeeye. Hamgiin zuv sanaa. ACEM IIG Mongold HIILGEHGUI BAITSGAAYA
иргэн:
элбэг usa захиалгаар Монгол улсыг унагаасан амжилтаа ярьжээ. элбэгийн үед Монгол улс элгээрээ хэвтлээ дээ
2016-03-31
Zochin:
Ene novshiin tolgoi otson bolhoor ene novshiin sheesnvvd uls tord baigaa bolhoor mongol uls hogjohgvi baigaa yum chi yostoi adgiin novsh yum daa
2016-03-31
Д.Ганхуяг 99116570:
Монголын төрийн түшээд бараг бүгд өөрсдөө яаж баяжих вэ ? гэж бараг шөнө унтахгүй бодож байхад ард иргэдийн амьдрал яаж өөдлөх вэ дээ??? Төрд маань алтан ургийнхан хэзээ гарч ирэх бол. Ээ бурхан минь нөгөө хужаагийн эрлийзүүд алтан ураг болоод Баярцөгт, , Дашдоржийн Зоригт г.... гээд гараад ирэх бий дээ. Түй Түй
2016-03-31
ЧАМД Л ЗОРИУЛАВ:
ХАРИН ТИЙМЭЭ БИД МАШ ХЭРСУУ БОЛСОН!!!!! ОДОО ХАМГИЙН ЭХЛЭЭД ЧАМ ШИГ ХУНИЙ ЧИХЭН ДЭЭР ЦЭЦЭГ УРГУУЛЖ СУРСАН ПЯЗДАНУУДЫГ МОНГОЛООС ЗАЙЛУУЛНА!!!! АРДЧИЛАЛАА ЧИ ЕЕРЕЕ БУЛШИЛЛАА УЛААН ХУЛХИ МИНЬ ЧИ ЯРИХААР БАРАГ БАГА ЦЭЦЭРЛЭГИЙН ХУУХДУУДИЙН ОНИГОО ДООГ ТОХУУ ШИГ Л БАС ТЭСЭХИЙН АРГАГУЙ ЖУЖИГЛЭЛТ БИДНИЙ АМЬДРАЛД ХУНД ЧУЛУУ БОЛОН 8 ЖИЛ БУУЛАА ХОШГИРООЧЭЭ МУУ НОВШОО
2016-03-31
zochin:
Hamgiin uttei teneg nogoon namgan tolgoitoi hujaa Elbegdorj, chinii amand tom shar tos orj irheer ni umhii hooloiruugaa gudarchihaad ushuu uul shig tom shar tos gulguulj tsadahgui baigaa archaagui tarvagandorj.hurdan zail hujaaruugaa.bas aimhai baidal joohon uurchlugduud irvel har umhii amia bodood ehlev uu chi.
2016-03-31
Otond handaj...:
Delhiid bhgui hamgiin teneg,hamgiin archaagui Eronhiilogchoor TS.ELBEGDORJ..chi..
2016-03-31
зочин:
харин тиймээ Ерөнхийлөгчөө өөрөөс чинь эхлүүлээд энэ улс орны БАТГА нь болсон та нарыг төрөөс шахаж зайлуулж төрөө нэг сайхан цэвэрлэх юмсан даа, тэгж л толгойгоо өт батганаас цэвэрлэвэл сая нэг ард олны нуруу тэнийж, тэнгэр онгойх вий дээ тэр цаг нэг их удахгүй байлгүй дээ,
2016-03-31
yaydaa baiz..:
Harhaas ch zevuu durgui hurhin. Chi yu yarij bgaagaa meddiimuu.
2016-03-31
Зочин:
chi uuriiguu heljeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee
2016-03-31
Ebi-d:
Chi hamgiin Tom ot
2016-03-31
Zochin:
Ard tumen mini yaj ene humuusees salna daa muu buhniig hiij sursan uursduu hagartlaa bayjsan aimshgiin muuhai hudalch mongoliin tuluu tsohiloh zurhgui amitdiig bid songood yaj zuderch yadarch yavaagaa har daa .ardchilsan namiig songov doo humuusee
2016-03-31
Zochin:
Yerunhiilugch uuruu yamar aimaar hudlaa yaridgaa meddeggui yum bn .turiin terguun iim ovilgogui baihaar uls oron yaj uudluh ve dee
2016-03-31
Иргэн:
Хамгийн том өт нь Элбэгдорж өөрөө
2016-03-31
Зочин:
Хамгийн адаг шаар болсноо энэ Элбэгдорж нэртэй хутгуур огт ойлгохгуй
2016-03-31
Зочин:
ТӨРИЙН ТОЛГОЙД ХЭН БАЙГАА ВЭ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ, ЕРӨНХИЙ САЙД, ИХ ХУРЛЫН ДАРГА ГУРВЫГ ТӨРИЙН ГУРВАН ӨНДӨРЛӨГ ГЭДЭГ ЭНЭ ГУРВАН ӨНДӨРЛӨГИЙГ ХЭН ТЭРГҮҮЛЖ ТОЛГОЙЛЖ БАЙГАА АРДЧИЛСАН НАМЫН ГУРВАН ХҮН ТОДОРУУЛБАЛ Ц.ЭЛБЭГДОРЖ, З.ЭНХБОЛД, Ч. САЙХАНБИЛЭГ НАР ГЭДЭГИЙГ АРД ТҮМЭН МЭДЭЖ БАЙГАА ТӨРИЙН ТЭРГҮҮНД БАЙГАА ЭНЭ ГУРВАН ХҮНИЙ ТОЛГОЙ НЬ ӨТСӨН УЧРААС ЭНЭ НИЙГЭМ ХӨГЖИХГҮЙ ГЭДЭГИЙГ ЭЛБЭГДОРЖ ӨӨРӨӨ НОТЛОН ХЭЛЛЭЭ ҮҮНЭЭС ИЛҮҮ НОТОЛГОО ГЭЖ БАЙХГҮЙ ӨТСӨН ТОЛГОЙТОЙ УЛСУУДЫГ ТӨР ЗАСГЫГ САМАРЧ ДУСГАХААС НЬ ӨМНӨ ЗАЙЛУУЛАХ ХЭРЭГТЭЙ ХҮЛЭЭХ ХУГАЦАА БАЙХГҮЙ ГЭДЭГЭЭ ӨӨРӨӨ ХЭЛЖ ЭЛБЭГДОРЖ ТОЛГОЙГОО ӨТСӨНИЙГ АРД ТҮМЭНДЭЭ ҮҮНЭЭС ИЛҮҮ ЯАЖ ХЭЛХЭВ ӨТСӨН ТОЛГОЙТОЙ ХҮМҮҮСЭЭР ӨӨРДИЙГӨӨ УДИРДУУЛЖ БОЛОХГҮЙ ШИНЭ ТӨР ЗАСАГ БАЙГУУЛАХ АЖИЛД ОРОХ БОЛСОНЫГ ТӨРИЙН ТЭРГҮҮНЭЭР СОНГОСОН ХҮНЬ ӨРӨӨ ИНДЭР ДЭЭРЭЭС АРД ТҮМЭНДЭЭ ХЭЛЖЭЭ
2016-03-31
Зочин:
elbegdorj mini emnelegt ochj otoo tuulge chinii tolgoi l ix ottei bgaa daa