Ц.Сандуй бол МАН-ын золиос
11 өдөр
Гэрэл зургийг MPA.mn

 

2016 оны УИХ-ын сонгуулиас өмнөхөн нийтэд ил болсон 60 тэрбумын бичлэг гэж бий. Энэ бол тухайн үед МАН-ыг удирдаж байсан эрхмүүдийн оролцсон ёс зүйн машид зөрчилтэй яриа хөөрөө, уулзалтын бичлэг байлаа.

 

Уг бичлэгийг олон нийт “…Пүү паа” гээд л хүлээж авсан. Энэ сэтгэлзүй дээр 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль, 2018 онд МАН дахь засаглалын өөрчлөлт явагдсан юм. Дандаа л үр дүнгээ өгсөн. Бичлэгийг “буландаж” байгаад л ялаад байсан.

 

Ийм дүйвээнээр нэгэнт хэрэгсэхгүй болоод байсан “60 тэрбумын хэрэг” дахин сэргэж улмаар шүүхэд очиж шийдэгдэв. Уг нь 2016 оны сонгуулиар сөрөг хүчнүүд энэ асуудлыг хууль хяналтын байгууллагад тавьж, АТГ, прокурор шалгаад, нэг тийш шийдчихээд байсан юм.

 

Гэхдээ өөр цаг үед, эсвэл бусад намуудын эрх барьж байх үед 60 тэрбумын бичлэг “60 тэрбумын хэрэг” болохгүй байсан юм. Энэ үнэн. Гагцхүү, МАН-ынхан 2016 онд олдоод өлдсөний учир “60 тэрбумын хэрэг” шүүхээр орсон хэрэг. Товчоор хэлэхэд энэ бол улс төрийн шалтгаантай, захиалгат гэж болохоор харагдаж байгаа юм. Хэрвээ цэвэр хууль талаас нь, хэрэг гэж үзэгдээд явсан бол нэг өрөөнд нэгэн цагт хамт сууж байгаа 60 тэрбумын талаар ярьж хөөрсөн дөрвөн хүний хоёр нь мултраад, хоёр нь шийтгэгдэнэ гэж байх уу. Үгүй юм. Тэнд Ц.Сандуй, А.Ганбаатар хоёроос гадна М.Энхболд, Г.Доржзодов гэдэг хоёр хүн бас байсан. Тэднийг сугалаад үлдээчихсэн нь дэндүү ил байгаа юм.

 

Эндээс нэг жижигхээн “time line” хар даа. МАН ямар бодлого барьж байгаад яаж өөрчлөгдсөнийг, тэр нь юутай холбоотой болохыг тус намын нэгэн удирдлагын ганцхан жилийн дотор хэлсэн ярьснаас харагдана.

 

2016.6.25: МАН-ын Нарийн бичгийн дарга Д.Амарбаясгалан “…МАН-ыг гүтгэсэн эвлүүлгийг хууль хяналтын байгууллагад шалгуулна” гэж мэдэгдэв.

 

2017.4.12: МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан “…60 тэрбумын хэрэг сонгуулийн үеийн ядмаг зохиол байсан” хэмээх ярилцлагыг хэвлэлд өгсөн.

 

2017.6.15. 13:00 цагт: МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан хэвлэлийн бага хурал хийж, өмнөх өдөр нь МАН-ын Удирдах зөвлөлөөс Г.Доржзодовт хамгаалалт авахыг ЦЕГ-т хүсэлт гаргасан талаар мэдээлэв. Тэрээр “…Хэрвээ хэн нэгэн жүдоч очоод Г.Доржзодовыг цохиод алчвал М.Энхболдын нэр хүндэд муугаар нөлөөлнө” гэх үндэслэлээр хүсэлт гаргасан гэв. Жүдоч гэж хэлснийхээ төлөө Д.Амарбаясгалан дараа нь уулчлалт гуйсан байдаг.

 

2018.8.06: МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан  Тусгаар тогтнолын ордондоо хэвлэлийн бага хурал хийж “…Ганц “60 тэрбумын хэрэг” гэлгүй ёс зүйгүй нөхдөд бүгдэд нь хариуцлага тооцно” гэв.

 

2017.8.18: МАН-ын генсек Д.Амарбаясгалан АТГ-ын үүдэнд сэтгүүлчдэд “…Эвлүүлэг гэж бодож байсан миний итгэл үнэмшил үгүй болсон” гэж мэдэгдсэн.

 

МАН-ын удирдлагууд тэднээс ингэж зам салжээ. Гэвч мааз маягаар хэлэхэд энэ Ц.Сандуй чинь Д.Амарбаясгалан мэтийн нөхдийн жаргах замыг нь зассан ачтан юм шүү дээ.

 

Энэ бүгдийг тоочдогийн учир нь 60 тэрбумын бичлэгийг зөвтгөөд байгаа явдал бус. Харин “60 тэрбумын хэрэг” юу болоод шийдэгдчих вэ гэдгийг ухаж ойлгох санаатай юм.

 

Ерөөс ганц тодорхой зүйл бол 60 тэрбумын бичлэгийг Монголын хууль, хэзээ ч зөвтгөхгүй. Харин хэрэгсэх, хэрэгсэхгүй гэсэн хоёр зам бий.Эхлээд хэрэгсэхгүй байснаа сүүлд нь янз бүрийн шахалтаар хэрэгссэн. Хэрэг гэж үзсэн нөхцөлд буруутгаж таарна. Энэ нэг асуудал.

 

Нөгөө талаасаа их сонин дүгнэлт гарч ирнэ. Хууль 60 тэрбумын бичлэгийг буруутгалаа. Ингэхээр Ц.Сандуйгаа хөөж явуулаад, М.Энхболдоо татаж буулгаад оронд нь суусан нөхдийг ч бас буруутгасан гэсэн үг шүү дээ.

 

Яг үнэндээ 60 тэрбумын бичлэг доторх Ц.Сандуйгийн яриаг сонсохоор “…МАН-даа авна, МАН-аа төвхнүүлнэ” л гээд байна лээ. Тэрнээс биш хувьдаа аваад, хуваагаад цохичихъё гэсэн үг сонсогдоогүй. Тийм учраас шүүх Ц.Сандуйг буруутгасан л бол МАН хариуцлагыг хүлээж, М.Энхболд, У.Хүрэлсүх, Д.Амарбаясгалан, Л.Оюун-Эрдэнэ нар ч тахимаа өгөөд буух ёстой болж байгаа юм.

 

Тэгээд ч МАН-ынхан гэж нэгээрээ биш нийтээрээ гэх ертөнцийн энэрэнгүй, зүүнтний үзэлтэй хүмүүс байдаг. Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэгийн төлөө хэмээх социалист уриа бол энэ намынх юм.

 

Тэд бас гоёыг мөрөөдөж суугаа. Ирэх жилийн УИХ-ын сонгуульд дахин ялаад, дараа жил нь Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахиад ялчихаад, намынхаа 100 жилийг тэмдэглэх мөрөөдөлтэй.

 

Ц.Сандуйгаа золиослочихоод ингэж мөрөөдөж суугаа юм шүү дээ, энэ МАН-ынхан?!

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Б.ДАМДИН-ОЧИР

Shuud.mn
Сонин хачин
Sandui bish MANgaruud shiitgelee hvlee 2016 onii songuuli luiwriin songuuli bolson ni batlagdlaa MANgaruud buruugaa huleegeed ogtsor ih hural niisleliinhee bvh hvmvvsiig taraa archaagvi garuud sanduin achaar erh yamba sandal suudald suugaagaa martaad ter hvnee helmegdvvleed shorond suulgaj l bdg tvgjil .da nar yum daa
2019-12-04
Zohiolch ni gerch zohuoliig unshsan 2 ni yaltan arai arai
2019-12-04
Хэлмэгдүүлэлтийг үнэхээр төгс гүйцэтгэжээ энэ хоёр дээр шүүхдээд ялаад эхлэнгүүт нь шүүх хурал явагдаагүй шинэ зүйл анги гаргаж ирээд яллаад шаачдаг уул нь доржзодовыг л санаачлагч өдөөн хатгагч гэж ялалмаар санагдаад байгаамдаа сайн шүүвэл их юм гарнадаа доржийг зодовоос
2019-12-04
60 terbumiin hajuud JDU hereg bol vneheer togs gemt hereg shvv bvr bvgd barimttaigaa 60 terbum bol yaria todii zvil bolool ongorson vneheer yaria bish bolson gej vzeed bgaa bol ardin namiinhan bvgd ogtsroh heregtei JDU bol vneheer bolchihson barimttaj zvil tgher sanduig yaj helmegdvvlsen shigee odoo batzorigiig helmegdvvleed jdv awsan 49 gishvvn MANgaruudiin gensek amarbaysgalan nar ner tsewer vldeh gj oroldoj bndaa
2019-12-04
Hvssen hvnee helmegdvvleed yal ogdog jinhene ezed ni tsewer vldeed gemgvi negneer tug tahiad ongordog ene bj bolomgvi zviliig hezee alga bolgonodoo odoo hudlaa poprood bdggv hvmvvsiig gargaad hen negnii utsan hvvheldei shvvgchidees salmaar bn shv tegehgv bol huuli dvrmees shal esergeerei vndsen huulinii esergeer shvvh hural bolj hen negen gemgvi hvnd yal tulgasaar l bh bolno shvv
2019-12-04
Shuuh ni ingeed hen negend vilchleed hen negnii halaasand orchihood durtai hvnee shvvhiin deg huulia zorchin bj yal tulgaj bgaa ni bvr neg hewiin vzegdel shig l baidag boljdee uul ni bodod vzwel zvgeer hiigeegvi hergiinhee toloo hvnii beldeed irsen zviliig sonsool yal sonsoj bdg uul ni ene bj bolohgvi zvil shde
2019-12-04
Ugasa hvcheer yal ogson ni oilgomjtoi shvvdee yagaad m enhboldiig er yaridaggvin yagaad HVNamd sxemee taniltsuulaad yawj bsn geh zohiogch sanaachlagch dorjzodow gemgvi hvn shig bvr gercheer ortson yawj bdg yum be tegeed shvvh hural ni zvilchilsen zvil angiasaa esergeer oor zvil angiar yal ogdog iim bj bolohuu yachihsan shvvh zasag iim bdiin tug tahina geheer ingeed sonssoniihoo toloo l hvcheer yal awahiig heldeg yumuu
2019-12-04
сандуй ганбаатар бус нам нь хариуцлага хүлээ
2019-12-03
МАН-ыг тараах хэрэгтэй. 60 тэрбум нотлогдсон.
2019-12-02
МАН сөнө:
МАН АН сөнө
2019-12-01
зочин:
Төв Азийн цээжинд Орос, Хятадын хооронд нэгнэ зэрлэг омгийнхон амьдардаг бөгөөд тэднийг Монгол гэнэ. Хамгийн хүчтэй, бяртай хүн нь Уул уурхайн сайд хийнэ. Хамгийн их ярьдаг хүн Эрүүл мэндийн сайд хийнэ. Үндсэн хуулийг нь МАН гэдэг мафийн бүлэглэл боловсруулж батална. ҮХЦ-ийн дарга нь хүүхний бөгс илэх эрхтэй ...
2019-12-01
zochin:
Ene heregt Hurelsuh holbootoi, demjeed yavj baisan hun shuu dee. MAN shuud holbootoi asuudal!
2019-12-01
ГУЦНА БЭЭЗ... ТӨРИЙГ ЗАРСАН БОЛ ЭНЭ ХҮН УЛСЫН ХААН БОЛОХ БАЙСАН БЭЭЗ...
2019-12-01
МАЛ ДАГАВАЛ АМ ТОСДОНО НАМ ДАГАВАЛ ТОЛГОЙ ХАГАЛНА
2019-12-01
Ми.Энхболдын долдой ,дахин сонгогдож үймүүлэх хор найруулах ажлаа хийх гэж шөнө өдөргүй ажиллаж байгаа шүү. Ховдод Цогзолмаа очсон үймүүлээд явж байна. Сүхбаатар дүүрэгт ирэхээ байсан.
2019-12-01
ZOCHIN:
EELJIT TARHI UGAALT SANDUI BOL TULUVLUGUU N HEREGJSEN BOL UDIID TOM ERHTEN BH BLAA ..ER N MONGOL ULS GEJ YG HEN VE
2019-11-30
ZOCHIN:
SANDUI BOL HUUHELDEI.MI .ENHBOLD ,ELBEGDORJ NAR BOL IIMERHUU ZALUUSAAR GARAA ARCHDAG NOITON TCAAS SHIG L HEREGLEDEG BIZDEE....
2019-11-30
Зочин:
60 тэрбумын эскиз гарнасан нөгаө мундаг хорчин хаана байнаа бурхан минь
2019-11-30
Зочин:
Сандуй л хайран байнадаа мундаг залуу юм сан хүнийг ялгаварлаж харьцдаггүй монголд бол ховорхон залуу санагдсандаа хайран залуу харамсалтай бна
2019-11-30
сандуй цогзолмаа баянсэлэнгэ бямбацогт батзориг мэтийн илт хулгайчдаа цэгцэлсэн дээр
2019-11-30
миеэ энхболд бадамжунай баяр энхбаяр элбэгдорж сайханбилэг баярцогт дорлигжав энхсайхан мэтийн том хулгайчидыг барих нэг өдөр ирнэ гайгүй
С эрдэнэ АН ын дарга байгаа цагт ман ялах нь их амархан
2019-11-30
МИ ЭНХБОЛД НЬ ГАЗАР ЗАРААД ШОРОНД ОРДОГГҮЙ АЛБАН ТУШААЛ ЗАРААД ЗҮГЭЭР ОДОО ЯАХ ВЭ ЭНЭ ХҮН ГҮЛДИЙГЭЭД ЯВААД Л БАЙХ УУ
2019-11-30
Зочин:
Төрд байгаа үгсэн хуйвалдсан луйварчид нэг нэгнээ золиослох уу шийтгэх үү худлаа л байхгүй юу жүжиг бүгд л нэг нэгнийхээ луйвар булхайг мэддэг тийм байхад үнэн зөвөөр хариуцлага хүлээж шийтгүүлэх үү зүгээр л олон түмэнд нэг нь шийтгэсэн нөгөө нь шийтгүүлсэн болж харагдуулж байгаа биз харин ч энэ хүн намын золиос биш намынхаа аврагч юм биш үү намынхаа муухайг цээжээрээ хамгаалсан
2019-11-30
Шүүгч:
Шүүхийн шийдвэрээр хэлмэгдэнэ гэж байдаггүй юм. Шүүхийн шийдвэрээр шийтгэгдэг юм. Хэрвээ шүүхийн шийдвэргүйгээр хүнийг шийтгэсэн бол үүнийг хэлмэгдүүлэлт гэнэ. Харин тухайн шүүхийн шийдвэрээр оноосон ял шийтгэл нь зөв буруу эсэхийг дээд шатны шүүхэд нь давж заалдах эрх нь шийтгүүлсэн хүнд байдаг. Сандуйг зодож нүдээд, эрүүдэн шүүж эрэг хүчээр хүлээлгэсэн бол буруу. Шүүх бүх нотлох баримт, хэргийн бусад материалуудыг ШҮҮЖ үзээд тухайн хүн үнэхээр буруутай нь тогтоогдсон бол ял оноодог юм.
2019-11-30
Иргэх:
Хийгээгүй хэргийн золиос болгосон хүмүүс одоо ирээдүйгээ юу гэж харж байгаа болдоо?!
2019-11-30
Сандуй Ганбаатар 2, 25 жил чанга дэглэмд, М.Энхболдыг цаазаар авах байсан юм.
2019-11-30
ёстой яг яг
Иргэн:
Увайгүй зантай чамайг цаазаар авах хэрэгтэй юм байнаа?!
Иргэн:
Увайгүй зантай чамайг цаазаар авах хэрэгтэй юм байнаа?!
Иргэн:
Хармн увайгүй зантай чамайг л ЦААЗААР АВАХ хэрэгтэй хүн байна?!
irgen:
harin ch mash baga yal avsan shuu
2019-11-29
зочин:
Төв Азийн өндөрлөгт нэгэн зэрлэг омгийнхон амьдарна. Тэднийг Монгол гэнэ. Тэдэнд мэргэжил, шинжлэх ухааны тухай ойлголт огг байхгүй. Жишээлбэл, Уул уурхайн сайдыг хамгийн хүчтэй, бяр чадалтай хүн хийнэ. Эрүүл мэндийн сайдыг хамгийн их ярьдаг хүн хийнэ. Үндсэн хуулийг нь МАН гэдэг мафийн бүлэглэл боловсруулж батална. Үндсэн хуулийн цэцийн дарга нь гадаад хүүхнйи өгзөг барина....
2019-11-29
Зочин:
Энэ залуу хэлмэгдсэн шуу хамт сонсож дэмжиж байсан хумууст хариуцлага тооцох хэрэгтэй шуу дээ ардын нам 2020 онд энэ янзаарай хэцуу шуу ард тумэн мэдэж сонголт хийнэ шуу
2019-11-29
irgen:
zolios baihdaa yahavdee, MAN iinhan bygdeeree luivar huivaldaand orolzdog bolood l iim hereg yysee bizdee ene l medehgui baiv gej
2019-11-29