Хосгүй үнэт үзмэр: Ялтсан хуягт гутал
4-1

Монголын Үндэсний музей нь сан хөмрөгтөө хадгалагдаж буй түүх, соёлын хосгүй үнэт үзмэрээ дээжлэн цувралаар хүргэж буй. Уг цувралын өнөөдрийн дугаарт XV-XVI зууны үед холбогдох байлдааны ялтсан хуягт гутал үзмэрийг толилуулж байна.

 

ЯЛТСАН ХУЯГТ ГУТАЛ

 

 

Холбогдох он цаг: XV-XVI зуун

 

Хэмжээ : Өндөр 47 см , урт 28 см, өргөн 9 см, жин 2.1 кг

 

Материал: Төмөр, савхи Монголын Үндэсний музейн хосгүй үнэт үзмэр “Ялтсан хуягт гутал”-ыг танилцуулж байна.

 

Эдүгээ ижил төрлийн дурсгал байхгүй цорын ганц ялтсан хуягт гутал Монголын Үндэсний музейн IV дүгээр танхимын үзэсгэлэнд үзэгч түмний оюуныг мялаан байдаг.

 

Уг гутлыг 1953 онд Архангай аймгийн орон нутаг судлах кабинетийн эрхлэгч Самдан Архангай аймгийн Хангай сумын V багийн иргэн Раашнямын Дашрагчаа эмгэнд хадгалагдаж байсныг авч тухайн үеийн Төв музейд газарзүйч эрдэмтэн О.Намнандоржоор дамжуулан Улаанбаатар хотноо илгээсэн ажээ.

 

Эрдэмтэн Х.Пэрлээ гутлын тодорхойлолтыг бичиж хэвлүүлсэн нь эдүгээ уг үзмэрийн талаар өгүүлэх үнэт эх сурвалж болж үлджээ. Дайны, зуны бойв гутал нь боловсруулсан нимгэн булигааран гадартай, ялтсан дотортой түүний дотор нимгэн эсгий зөөлөвчтэй, зулагтай, товшмол ултай мөлгөр бөөрөнхий хоншоортой. Түрийнээс дээш өвдөг халхлах омгоос нарийн суран оосроор дээш татаж сойх зориулалттай татуургатай.

 

Үүнийг "түнэ" гэдэг. Энэ гутлыг XV-XVI зууны үе Монголын түүхийн бага хаадын үед холбогдоно хэмээн эрдэмтэн Х.Пэрлээ үзжээ. Харин эрдэмтэн Бямбын Ренчин уг гутлыг XIII зууны үед хамааруулж үзэж байсан гэдэг. Гутлын ялтас нь нэг ижил хэмжээтэй олноор үйлдвэрлэгдсэн, сайн боловсруулалтай байсныг судлаачид тэмдэглэдэг. Байлдааны ялтсан хуягтай гутлын доторх ялтсыг хэлхсэн байдал нь ижил буй нь ялтсан хуягт хувцасыг ялтсаар хуяглан хийх технологи нь адил буйг илтгэнэ.

 

Уг дурсгалыг 1995 онд Монгол Улсын Засгийн Газрын 241 дүгээр тогтоолоор "Хосгүй үнэт" дурсгалт зүйлээр батлаж гэрчилгээ олгожээ.

Shuud.mn
Сонин хачин
ЗОЧИН:
Ялтсан хуягуу, гархин хуягуу,зургаас сайн харагдахгүй байна. музейд очиж үздэг хэргээ.
2020-04-17
Ухаан ихтэй Монгол өвөг дээдсийн өмнө бидний үеийн Монголчууд ёстойл усан толгой хөөрхийлэлтэй амьтад
2020-04-02
Баатархүү:
Өвөг дээдсийн минь ур ухаан гэж биширмээр юм. Ер нь нутагтаа байгаа археологи, палеонтологийн хосгүй үнэт олдворыг илрүүлж, сэргээж хадгалж, харуулж монголчууд хэн бэ? гэдгийг Дэлхийд таниулж байгаа эрдэмтэн судлаачдийнхаа хөдөлмөр, бүтээл, эх оронч сэтгэл, зүтгэлийг олон улсын тэмцээнд ядаж хүрэл медаль авсан тамирчны хэмжээнд үнэлдэг билүү, Тамирчид дахиад төрнө үр удам нь тасрахгүй. Харин дээрх олдвор хаа сайгүй, бүр дэлхийн улс орон бүрд байна уу? Үүнд зөвхөн түүнийг судалдаг олдог эрдэмтэд л хариулна.
2020-04-01