Жижиг гариг Дэлхий болон хиймэл дагуулуудын хоорондуур өнгөрнө
Хоёр долоо хоногийн дараа Дэлхийн хажуугаар өнгөрөх жижиг гариг манай гаригт хамгийн их ойртох ажээ. Тэнгэрийн эрхсийн хөдөлгөөний таяг тойрог замыг тооцоолсон америкийн НАСА-гийн эрдэмтэд ийм дүгнэлт хийсэн байна. Дэлхийд ойртох энэ биетийн хамгийн бага зай нь 17 мянган км байх гэнэ. Манай гаригийн нэн шинэ түүхэнд түрүүнд нь ийм явдал тохиолдож байгаагүй юм.
Испанийн одон орныг судлах Ла Сагра оргилын одон орончдын 2012 оны хоёрдугаар сард нээсэн 2012DA14 гэдэг жижиг гариг хоёрдугаар сарын 16-нд (УБ-ын цагаар өглөөний 04 цаг 23 минутад-ред.,) дэлхийд ийнхүү ойртох ажээ. Энэ гариг Дэлхийн төвөөс 34 мянган км, дэлхийн гадаргуугаас 27 гаруй км-ийн зайд өнгөрнө гэж түрүүнд нь үзэж байжээ. Гэвч жижиг гаригийг байнга ажигласан НАСА-гийн мэргэжилтнүүд тооцоонд өөрчлөлт оруулсан байна.
Энэ биет дэлхийн зарим хиймэд дагуулаас ч ойрхон нисч өнгөрч магадгүй ажээ. Тухайлбал, холбооны хиймэл дагуул болон телевизийн дохиог дахин дамжуулдаг хиймэл дагуулууд байдаг нэг байрлалын тойрог замын өндөр нь далайн түвшингээс дээш 35 мянга гаруй км байдаг юм. Гэвч жижиг гариг аль нэг хиймэл дагуултай мөргөлдөх магадлалыг маш бага гэж эрдэмтэд үзэж байна.
2012DА жижиг гаригийн диаметр нь 45 метр, жин нь 130 мянган тонн ажээ. Хэрвээ дэлхийд унавал 2,4 мегатоннын дэлбэрэлтэй адилхан энерги ялгаруулах юм. Манай гаригт ойртсоноос болоод сансрын биетэд үзүүлэх таталтын хүч харьцангуй их байх бөгөөд тиймээс энэ биетийн хөдөлгөөний цаашдын таяг тойрог замыг тооцоолох боломж одоогоор байхгүй гэж эрдэмтэд үзэж байна.
2013 оны нэгдүгээр сарын сүүлчээр Апофис гэдэг жижиг гариг Дэлхийгээс 14,46 сая км-ийн зайтай нисч өнгөрсөн юм. 2029 онд энэ биет манай гаригт 36 мянган км ойртох нь одон орончдод болгоомжлол төрүүлж байгаа ажээ. 300 метрийн Апофис гариг дэлхийтэй мөргөлдвөл илүү ноцтой үр дагавар учруулна. Эрдэмтдийн тооцоолсноор, ингэхэд ялгарах энерги нь 506 мегатонн тротилын дэлбэрэлтийн энергитэй адилхан байх ажээ.
С.Золбоо
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ