Монгол зон сар шинийн баяраа тэмдэглэж байх мөчөөр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд дуу дуугаа авалцан С.Зоригийн хэрэгт холбогдуулан АНУ-д хоёр монгол иргэнийг баривчилсан тухай мэдээлж эхэллээ. Нэгэн цагт С.Зоригийн аллагад сэжиглэн Д.Энхбат агсныг хориж, хэлмэгдүүлж байсан түүх давтагдах нь уу, аль эсхүл 14 жил буруутан нь буруулж яваа хэргийн эзэд илэрч эхлэв үү хэмээх асуултууд бэдэрч эхэллээ.
Эх сурвалжуудад дурдсанаар сар шинийн битүүнээс шинийн нэгэнд шилжих шөнө АНУ-д амьдарч байсан Монгол Улсын харьяат иргэн Ч, Х нарыг тус улсын тусгайгийнхан баривчлан саатуулсан гэнэ. Ингэхдээ таван цагдаа сэжигтнүүдийн гэрт дайран орж, цахилгаан бороохойгоор бороохойдон албадан саатуулах арга хэмжээ авах үеэр гэрийнх нь гадаа мөн 20 гаруй цагдаа давхар хамгаалалтад гарч, агаарт нисдэг тэрэг эргэлдэж байсан гэнэ.
Одоогоор хаа хаанаа албаны мэдэгдэл хийгээгүй тул энэхүү мэдээллийн үнэн худал эсэх нь тодорхойгүй. Гэсэн ч овоо босгоогүй бол шаазгай суухгүй хэмээх ардын үг бий.
www.chuhal.mn сайтад дурдсанаас үзвэл АНУ-д хууль хяналтынхан аливаа хэрэгт хамаатуулан сэжигтнийг баривчлахдаа шар, ногоон, улаан өнгийн тууз зүүлгэдэг гэнэ. Шар, ногоон бол хэрэг нь хөнгөн, харин улаан өнгөтэй тууз зүүсэн бол маш хүнд гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж байгааг нь тодорхойлдог аж. Тэгвэл Ч, Х нарыг саатуулах ажиллагааг улаан туузтай гүйцэтгэсэн бөгөөд хууль хяналтынхан саатуулсантай холбоотойгоор ойр дотныхон нь ямар үндэслэлээр барьж хорих болсон шалтгааныг АНУ-ын хүчний байгууллагынхнаас лавлахад тэд Монгол Улсын талаас тавьсан хүсэлтээр баривчилснаа онцолсны зэрэгцээ С.Зориг агсны хэрэгт сэжиглэн баривчлан саатуулсан болохоо мэдэгдсэн гэх.
Мэдээлэлд дурдсан Ч, Х нарын хувьд маш хүнд хэрэгтэнд зүүлгэдэг улаан туузыг сэжигтнүүдэд зүүлгэснээс гадна баривчилгааг явуулахдаа тусгай албадынхныг дайчилсан нь АНУ-ын хууль хяналтын байгууллагынхны зүгээс нэлээд баттай мөрдөлт хийсэн гэж дүгнэж болохоор байгаа гэнэ. Учир нь Монгол Улсаас тавьсан хүсэлтийн дагуу энэхүү баривчилгааг явуулсан гэж мэдэгдсэн нь баттай сэжүүрээс манай хууль хяналтынхан атгасанаар л ийм баривчилгаа явуулах нь лавтай.
С.Зориг агсны хэрэгт сэжигтнээр баривчлагдсан гэх Ч, Х нарын хувьд нэг нь барилгын, нөгөө нь хоолны газар ажилладаг ба бага насны хүүхдүүдтэй, тэй гэнэ. Тэднийг өнгөрсөн хугацаанд АНУ-д амьдрах болсон шалтгааныг олохоор эрэл хайгуул хийж эхэлсэн бол Ч, Х нар болон С.Зориг агсны хэрэгт сэжигтнээр татсаныг хэлмэгдүүлэлт боллоо хэмээн үзэж, олон улсын хүний эрхийг хамгаалах байгууллагад хандахаар болсон хэмээн эх сурвалж болох
www.chuhal.mn сайтад дурьдсан байна.
Ардчиллын алтан хараацай гэгдэж явсан С.Зориг агсан амь насаа алдсан хэргээс хойш өнөөдрийг хүртэл монголчууд уг хэргийн буруутныг илрүүлэхийг хүлээж, чих тавин суугаа. Өнгөрсөн хугацаанд түүнийг хэрэгт буруутган Д.Энхбат агсныг Францаас хулгайлж, Германаар дамжуулан авчирч, хорьсон ч эл хэрэгт хамааралгүй хэмээн нотлогдсон билээ.
Түүнчлэн 14 жилийн хугацаанд эрх барьсан Засгийн газар болон намын үзэл суртлаар С.Зориг агсны хэргийг илрүүлэх боломж бүрдэхгүй байна гэж журмын нөхөд нь мэдээлж ирсэн. Тэр ч бүү хэл сонгуулийн жилүүдэд түүний хэргийг илрүүлнэ гэж ард түмэнд амлалт өгөн төрийн түшээ болсон нэгэн нь ч бий. Гэвч нөгөө л Засгийн эрхийг гартаа атгаагүй тул буруутныг илрүүлэх нөхцөл бүрдэхгүй байгаа талаар өгүүлж ирсэн. Ямар ч байсан С.Зоригийн хэрэгт хамаатуулан хоёр иргэнийг саатуулсан талаар мэдээлэл олны чихийг сортойлгож эхэллээ.
Тэгтэл С.Зоригийн хэргээр саатуулагдсан тэдгээр хүмүүсийг АНУ-ын Тусгай хүчнийхэн шалгаж, 13-14 жил тус улсад ажилласан хэрнээ дансандаа 5000 ч хүрэхгүй доллартай, нэг нь барилга дээр ажиллаад астомтай болсон ч түүнийгээ эмчлүүлэх боломжгүй, гүрийтлээ ажиллаж байсан гэдгийг нь тогтоосон гэнэ. Тиймээс аливаа хэргийг 48 цагийн дотор хэргийг шуурхай илрүүлдэгээрээ алдартай АНУ-ын Тусгай хүчнийхэн тэднийг С.Зоригийн хэрэгт шууд холбоогүй гэсэн дүгнэлт гаргаж, ногоон тууз зүүлгэн, хорих дэглэмийг нь бууруулсан байна. Хэрвээ холбоотой байлаа гэхэд ямар нэг аргаар мөнгө авсан байсан нь нотлогдоогүй, хөлсний алуурчид байлаа гэхэд ингэж амьдардаггүй, хэтэрхий үнэмшил багатай байна. Хэрэв тэд алуурчид байсан бол тансаг амьдрах байсан гэсэн дүгнэлтийг гаргасан гэх мэдээлэл ч өгсөн аж.
Ямартай ч, дээрх мэдээллүүд үнэн баттай эсэх талаар хууль хяналтынхан удахгүй тодруулга хийх бизээ. Гэхдээ Ардчилагчид олонхи болсон энэ төрийн нүүрэнд С.Зоригийн аллагын эзэд олдох магадлал ихтэй тул ийм үйл явдал болж хэргийн учиг хөвөрч эхэлнэ гэдэгт монголчууд лавтай итгэж суугаа.
П.Наран
Монгол зон сар шинийн баяраа тэмдэглэж байх мөчөөр хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд дуу дуугаа авалцан С.Зоригийн хэрэгт холбогдуулан АНУ-д хоёр монгол иргэнийг баривчилсан тухай мэдээлж эхэллээ. Нэгэн цагт С.Зоригийн аллагад сэжиглэн Д.Энхбат агсныг хориж, хэлмэгдүүлж байсан түүх давтагдах нь уу, аль эсхүл 14 жил буруутан нь буруулж яваа хэргийн эзэд илэрч эхлэв үү хэмээх асуултууд бэдэрч эхэллээ.
Эх сурвалжуудад дурдсанаар сар шинийн битүүнээс шинийн нэгэнд шилжих шөнө АНУ-д амьдарч байсан Монгол Улсын харьяат иргэн Ч, Х нарыг тус улсын тусгайгийнхан баривчлан саатуулсан гэнэ. Ингэхдээ таван цагдаа сэжигтнүүдийн гэрт дайран орж, цахилгаан бороохойгоор бороохойдон албадан саатуулах арга хэмжээ авах үеэр гэрийнх нь гадаа мөн 20 гаруй цагдаа давхар хамгаалалтад гарч, агаарт нисдэг тэрэг эргэлдэж байсан гэнэ.
Одоогоор хаа хаанаа албаны мэдэгдэл хийгээгүй тул энэхүү мэдээллийн үнэн худал эсэх нь тодорхойгүй. Гэсэн ч овоо босгоогүй бол шаазгай суухгүй хэмээх ардын үг бий.
www.chuhal.mn сайтад дурдсанаас үзвэл АНУ-д хууль хяналтынхан аливаа хэрэгт хамаатуулан сэжигтнийг баривчлахдаа шар, ногоон, улаан өнгийн тууз зүүлгэдэг гэнэ. Шар, ногоон бол хэрэг нь хөнгөн, харин улаан өнгөтэй тууз зүүсэн бол маш хүнд гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж байгааг нь тодорхойлдог аж. Тэгвэл Ч, Х нарыг саатуулах ажиллагааг улаан туузтай гүйцэтгэсэн бөгөөд хууль хяналтынхан саатуулсантай холбоотойгоор ойр дотныхон нь ямар үндэслэлээр барьж хорих болсон шалтгааныг АНУ-ын хүчний байгууллагынхнаас лавлахад тэд Монгол Улсын талаас тавьсан хүсэлтээр баривчилснаа онцолсны зэрэгцээ С.Зориг агсны хэрэгт сэжиглэн баривчлан саатуулсан болохоо мэдэгдсэн гэх.
Мэдээлэлд дурдсан Ч, Х нарын хувьд маш хүнд хэрэгтэнд зүүлгэдэг улаан туузыг сэжигтнүүдэд зүүлгэснээс гадна баривчилгааг явуулахдаа тусгай албадынхныг дайчилсан нь АНУ-ын хууль хяналтын байгууллагынхны зүгээс нэлээд баттай мөрдөлт хийсэн гэж дүгнэж болохоор байгаа гэнэ. Учир нь Монгол Улсаас тавьсан хүсэлтийн дагуу энэхүү баривчилгааг явуулсан гэж мэдэгдсэн нь баттай сэжүүрээс манай хууль хяналтынхан атгасанаар л ийм баривчилгаа явуулах нь лавтай.
С.Зориг агсны хэрэгт сэжигтнээр баривчлагдсан гэх Ч, Х нарын хувьд нэг нь барилгын, нөгөө нь хоолны газар ажилладаг ба бага насны хүүхдүүдтэй, тэй гэнэ. Тэднийг өнгөрсөн хугацаанд АНУ-д амьдрах болсон шалтгааныг олохоор эрэл хайгуул хийж эхэлсэн бол Ч, Х нар болон С.Зориг агсны хэрэгт сэжигтнээр татсаныг хэлмэгдүүлэлт боллоо хэмээн үзэж, олон улсын хүний эрхийг хамгаалах байгууллагад хандахаар болсон хэмээн эх сурвалж болох www.chuhal.mn сайтад дурьдсан байна.
Ардчиллын алтан хараацай гэгдэж явсан С.Зориг агсан амь насаа алдсан хэргээс хойш өнөөдрийг хүртэл монголчууд уг хэргийн буруутныг илрүүлэхийг хүлээж, чих тавин суугаа. Өнгөрсөн хугацаанд түүнийг хэрэгт буруутган Д.Энхбат агсныг Францаас хулгайлж, Германаар дамжуулан авчирч, хорьсон ч эл хэрэгт хамааралгүй хэмээн нотлогдсон билээ.
Түүнчлэн 14 жилийн хугацаанд эрх барьсан Засгийн газар болон намын үзэл суртлаар С.Зориг агсны хэргийг илрүүлэх боломж бүрдэхгүй байна гэж журмын нөхөд нь мэдээлж ирсэн. Тэр ч бүү хэл сонгуулийн жилүүдэд түүний хэргийг илрүүлнэ гэж ард түмэнд амлалт өгөн төрийн түшээ болсон нэгэн нь ч бий. Гэвч нөгөө л Засгийн эрхийг гартаа атгаагүй тул буруутныг илрүүлэх нөхцөл бүрдэхгүй байгаа талаар өгүүлж ирсэн. Ямар ч байсан С.Зоригийн хэрэгт хамаатуулан хоёр иргэнийг саатуулсан талаар мэдээлэл олны чихийг сортойлгож эхэллээ.
Тэгтэл С.Зоригийн хэргээр саатуулагдсан тэдгээр хүмүүсийг АНУ-ын Тусгай хүчнийхэн шалгаж, 13-14 жил тус улсад ажилласан хэрнээ дансандаа 5000 ч хүрэхгүй доллартай, нэг нь барилга дээр ажиллаад астомтай болсон ч түүнийгээ эмчлүүлэх боломжгүй, гүрийтлээ ажиллаж байсан гэдгийг нь тогтоосон гэнэ. Тиймээс аливаа хэргийг 48 цагийн дотор хэргийг шуурхай илрүүлдэгээрээ алдартай АНУ-ын Тусгай хүчнийхэн тэднийг С.Зоригийн хэрэгт шууд холбоогүй гэсэн дүгнэлт гаргаж, ногоон тууз зүүлгэн, хорих дэглэмийг нь бууруулсан байна. Хэрвээ холбоотой байлаа гэхэд ямар нэг аргаар мөнгө авсан байсан нь нотлогдоогүй, хөлсний алуурчид байлаа гэхэд ингэж амьдардаггүй, хэтэрхий үнэмшил багатай байна. Хэрэв тэд алуурчид байсан бол тансаг амьдрах байсан гэсэн дүгнэлтийг гаргасан гэх мэдээлэл ч өгсөн аж.
Ямартай ч, дээрх мэдээллүүд үнэн баттай эсэх талаар хууль хяналтынхан удахгүй тодруулга хийх бизээ. Гэхдээ Ардчилагчид олонхи болсон энэ төрийн нүүрэнд С.Зоригийн аллагын эзэд олдох магадлал ихтэй тул ийм үйл явдал болж хэргийн учиг хөвөрч эхэлнэ гэдэгт монголчууд лавтай итгэж суугаа.
П.Наран
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ