2026 оны улсын төсвийн урсгал зардлын өсөлтөд нийгмийн салбарын зайлшгүй хэрэгцээ, хуульд заасан нэмэгдлүүд голлон нөлөөлсөн талаар албаныхан тайлбарлаж байна. Энэ оны төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 31.6 их наяд төгрөг, харин суурь зарлага 29.6 их наяд төгрөг байхаар батлагдсан юм.

Урсгал зардал өмнөх оноос 585.9 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхэд хэд хэдэн хүчин зүйлс нөлөөлжээ. Тухайлбал, тэтгэврийн хэмжээг инфляцтай уялдуулан жил бүр нэмэгдүүлэх хууль эрх зүйн шаардлагын хүрээнд 378 тэрбум төгрөгийн нэмэлт зардал үүссэн байна. Мөн хүүхэд, ахмад настны тоо өссөнтэй холбоотой халамжийн зардалд 45.3 тэрбум төгрөг, сурагчдын тоо нэмэгдсэнтэй уялдсан боловсролын салбарын зардалд 81.2 тэрбум төгрөг тус тус нэмэгджээ. Үүнээс гадна хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ өссөнөөр эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл болон тусламж, үйлчилгээний зардалд 79 тэрбум төгрөгийн нэмэгдэл гарсан байна.

Хөрөнгө оруулалтын хувьд 2026 оны төсвийн удирдлагын цахим системд нийт 14.4 их наяд төгрөгийн санхүүжилт шаардсан 1712 төслийн санал иржээ. Эдгээрээс эрэмбэлэн 579 төслийг сонгож, 3 их наяд 267.3 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг төсвийн төсөлд тусгасан байна.

Үндэсний баялгийн сангийн хүрээнд төрөлжсөн сангуудын хуримтлал 5.5 тэрбум төгрөгт хүрэхээр тооцогдсон бөгөөд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн орлогоос 2 их наяд 186 тэрбум төгрөгийг Ирээдүйн өв санд төвлөрүүлэхээр төлөвлөжээ. Мөн уул уурхайн салбарын төрийн өмчит хуулийн этгээдийн төрийн эзэмшлийн ногдол ашгаас 372.9 тэрбум төгрөгийг Хуримтлалын санд төвлөрүүлэхээр тусгасан байна.

Төсвийн сахилга, хэмнэлтийг сайжруулах зорилгоор нийслэл болон орон нутгийн төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын урсгал зардлыг 6 хувиар, бусад төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын зардлыг 12.8 хувиар бууруулжээ.

Харин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2026 оны төсөвт тодотгол хийхээ мэдэгдэж, урсгал болон хөрөнгө оруулалтын зардлыг дахин эрэмбэлэх бодлого баримтлахаа илэрхийлсэн. Ингэснээр энэ онд хэрэгжих төсөл, хөтөлбөрүүдийг ач холбогдол, үр өгөөж, зардлын үр ашигт тулгуурлан дахин үнэлж, шаардлагагүй хэсгийг танах чиглэл баримтлах төлөвтэй байна.