“Miss Grand International 2026” тэмцээн өндөрлөлөө. Дэлхийн өнцөг булан бүрээс цугласан гоо бүсгүйчүүд, таван титмийн эзэн, сүрлэг тайз, нүсэр зохион байгуулалт гээд энэ тэмцээн олон улсын хэмжээний томоохон шоу болохыг хэн хүнгүй харж, хүлээн зөвшөөрсөн биз ээ.

Гэвч тайзны гэрэл унтарч, тэмцээний уур амьсгал намжихтай зэрэгцэн Монголчуудын сэтгэлд баяр бахархлаас илүүтэй гомдол, харамсал, хариулт нэхсэн асуултууд үлдэв.

Учир нь энэ удаагийн тэмцээн зөвхөн гоо сайхны өрсөлдөөн байгаагүй. Монгол Улсын нэр, төрийн байгууллагуудын оролцоо, дипломат харилцааны нөлөө, үндэсний нэр хүндтэй холбоотой маргаан дагуулсан үйл явдал байлаа.

Тэмцээний турш Монгол Улсын нэрийг ашиглан оролцож буй гадаадын иргэнтэй холбоотой асуудал олны анхаарлын төвд байсан ч зохион байгуулагч талын байр суурь, Монголын талын шаардлага хэрхэн шийдэгдсэн талаар олон нийтийн эргэлзээ бүрэн тайлагдсангүй.

Монгол Улсын Соёлын яам, Гадаад харилцааны яам, Тайландад суугаа Элчин сайдын яам энэ асуудалд ямар байр суурь илэрхийлсэн бэ? Ямар арга хэмжээ авч, ямар үр дүнд хүрсэн бэ?

Эдгээр асуултад олон нийт тодорхой, баримтад тулгуурласан хариулт хүсэж байна.

Төрийн байгууллагууд асуудалд анхаарал хандуулсан байж болох ч иргэдийн хувьд хамгийн чухал нь бодит үр дүн юм. Монгол Улсын нэр хүнд, эрх ашиг хөндөгдөж байгаа тохиолдолд зөвхөн байр суурь илэрхийлэх бус, түүнийгээ хэрхэн хамгаалж чадсан нь чухал.

Харин энэ удаагийн үйл явц олон хүнд Монголын талын дуу хоолой хангалттай хүрсэнгүй, шаардлага нь бодит нөлөө үзүүлж чадсангүй гэх сэтгэгдэл төрүүлэв. Тэмцээний зохион байгуулагч талын шийдвэр, үйл ажиллагаа үргэлжилсээр, маргаан дагуулсан асуудал тодорхой шийдэлгүй мэт үлдсэн нь энэ бухимдлыг улам нэмэгдүүллээ.

Мэдээж олон улсын хэмжээний тэмцээний зохион байгуулалт, санхүүгийн чадавх, ивээн тэтгэгчдийн нөлөө асар их байж болно. Гэвч мөнгө, нэр хүнд, зохион байгуулалтын хүч чадал нь аливаа улсын нэр төр, эрх ашгийг үл тоомсорлох шалтгаан болох ёсгүй.

Монгол Улсын нэрийг ашиглаж байгаа бол тэр нэрийн цаана тусгаар улс, ард түмэн, төрийн бүрэн эрх, үндэсний нэр хүнд байдгийг мартаж болохгүй.

Энэ бол нэг бүсгүй хэний нэрийн өмнөөс тайзан дээр гарсан тухай маргаанаар хязгаарлагдах асуудал биш. Харин Монгол Улсын нэрийг хэн, хэрхэн ашиглаж болох, ийм асуудал үүсэхэд төр ямар байр суурь баримтлах, иргэдийн эрх ашиг болон улсын нэр хүндийг ямар механизмаар хамгаалах тухай илүү өргөн хүрээний асуудал юм.

Тэмцээн дууслаа. Тайзны гэрэл унтарлаа. Титмүүд эзэддээ очлоо.

Харин Монголчуудын хувьд нэг л мэдрэмж үлдэв. Өөрийн улсын нэрийг хамгаалуулахыг хүссэн ч эзэнгүй, түшиггүй үлдсэн мэт сэтгэл хоосрол. Монголын төрийн байгууллагууд оролцсон гэх мэдээлэл байсан ч тэдний оролцоо бодит үр дүнгээр илэрсэн эсэх нь тодорхойгүй хэвээр.

Энэ бол уур бухимдлаар хэн нэгнийг буруутгахын тулд тавьж буй асуулт биш. Харин Монгол Улсын нэр хүндийг хамгаалах үүрэг, хариуцлага хаана, хэрхэн хэрэгжиж байгааг тодруулах гэсэн шаардлага юм.

Тэмцээн дууссан ч хариуцлага дуусах ёсгүй. Монголын нэр тайзан дээр дуудагдсан бол Монголын эрх ашиг бодит амьдрал дээр ч хамгаалагдах учиртай.