• 2012-03-20

Шүүгчийн эрхэнд халдсан талаар шүүхээс мэдээлэл хийлээ

img

2008 оны сонгуулийн дараахи үймээнээр галт зэвсэгт өртөн дөрвөн хүн амь үрэгдсэн хэрэгт  тухайн үеийн цагдаагийн удирдлагуудыг шүүх хурал Сүхбаатар дүүргийн шүүхэд  энэ сарын 14-ний  өдөр болсон билээ.

Анхан шатны хурлын шийдвэр гарсны дараа нэр бүхий генерал, хурандаа нарыг цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсантай холбоотой зарим хүмүүс эмх замбараагүй байдал үүсгэж шүүгчийн биед халдсан талаархи мэдээлэл хэвлэл мэдээллээр олонтай цацагдсан. Холбогдох байгууллагууд ч энэхүү асуудалтай холбоотой байр сууриа илэрхийлсэн юм. Үүссэн нөхцөл байдалтай холбогдуулан Нийслэлийн шүүхийн Тамгын хэлтсийн мэргэжилтэн  Д.Отгонбаатар дараахи мэдээллийг өглөө.

 Сүхбаатар дүүргийн анхан шатны шүүх нэр бүхий генерал, хурандаа нарыг цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авсантай холбогдуулан цагдаагийн байгууллага, эмнэлгийн байгууллагын зарим нэр бүхий албан зохих хууль тогтоомжийг зөрчих, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй байгаатай холбогдуулан мэдээлэл хийж байна.

2012.03.14-ний өдрийн 15 цагийн үед шүүгч Ч.Хосбаяр шүүхийн байрнаас гарсан. Тэр үед сэтгүүлч нар мэдээлэл авах гэж дайрсан бол  цагдаагийн ар гэрийнхэн хэл амаар доромжлох зэргээр хууль бус үйлдэл гаргаж   эхэлсэнийг  уншигч та  бүхэн санах байх.  Тэр үед цагдаа нар шүүгчийн аюулгүй байдлыг хангаагүй, хамгаалалт аваагүй. Харин үл таних хар савхин куртиктэй 2 эрэгтэй   согтуугаар  Ч.Хосбаяр шүүгчийн цээжин тус газар 2-3 удаа цохиж, өшиглөсөн юм. Тиймээс Нийслэлийн шүүхийн мэргэжилтэн, нарийн бичгийн дарга нар шүүгчийг хамгаалж шүүхийн байранд буцаан оруулахад тусалсан билээ.

 Гэтэл шүүгч рүү хүмүүс дайрах үед тусалсан   Нийслэлийн шүүхийн цагдаа Л.Өсөхбаярыг цагдаа нар" Өсөхбаяр пизда холдохгүй юугаа хийгээд байгаа юм"  гэж эсэргүүцэн зохисгүй үйлдэл гаргасан баримт ч  бий. Тухайн үед шүүгдэгч нарын биеийн байдал муудсан тул яаралтай түргэн тусламжийн машинаар Сүхбаатар дүүргийн нэгдсэн эмнэлэгт хүргэх үед би  тус  эмнэлгийн даргад шүүхийн тогтоолыг гардуулахаар түргэний машины араас дагаж очсон  юм.

Гэтэл Сүхбаатар дүүргийн нэгдсэн эмнэлэг дээр намайг ирэхэд гадна талын хаалганд  6 цагдаа хамгаалалтад гарчихсан  эмнэлэг рүү орох гэтэл "Дарга нар хэнийг ч битгий оруул гэсэн тушаал өгсөн" гэж хэлээд оруулаагүй. Би хоёр ч  удаа орох гэж оролдоод чадаагүй,  хэд хэдэн удаа оролдлого хийсний дүнд арай гэж эмнэлэг рүү нэвтэрсэн.  Үүний дараа тус эмнэлгийн дарга  Чимгээтэй уулзаж, шүүгдэгч нарын биеийн байдал, хаана, аль тасагт хэвтэж байгаа эсэх, оношийн талаар асууж дараа нь  нэр бүхий шүүгдэгч нарын цагдан хорих болсон тухай шүүхийн тогтоолыг эмнэлгийн даргад албан ёсоор гардуулж, хариуг албан бичгээр авах, тэдгээрийг цаашид өөр эмнэлэг болон өөр тасагт шилжих, хөдөлгөөн хийсэн тохиолдолд шүүхэд мэдэгдэх талаар хариуг албан бичгээр авах тухай мэдэгдсэн билээ.

 Ингээд  би  тус эмнэлгийн дарга Чимгээд хандаж шүүгдэгч нарын биеийн байдал ямар байгаа аль тасагт, аль өрөөнд хэвтэн эмчлүүлж байгааг нь шалгах, үнэн эсэхийг тодруулах талаар хүсэлт тавьсны дагуу Чимгээ даргатай хамт сэхээн амьдруулах тасагт ирэхэд шүүгдэгч нар гадуур хувцастай мөртлөө  цагдаагийн 3-4 дарга нартай хамт яриа өрнүүлж байсан. Уг нь бол шүүхийн тогтоолоор цагдан хоригдсон этгээдийг эмнэлгийн туслалцаа үзүүлэх асуудал нь хууль журмаар зохицуулагддаг.

Үүнд сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай хуульд болон хоригдсон этгээдэд эмнэлгийн тусламж үзүүлэх, түүнийг эмнэлгийн байгууллагад эмчлэх, хорих байранд эмнэлгийн ажилтан ирж үйлчлэх журмыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан тушаалаар баталсан журмаар зохицуулагддаг. Гэтэл цагдан хоригдсон этгээдийг дүүргийн эмнэлэгт эмчилж байгаа нь дээрх хууль тогтоомжийг зөрчсөн үйлдэл гэж үзэж байгаа юм.

Ер нь хууль, шүүхийн өмнө иргэд албан тушаалтан эрх тэгш байх ёстой. Гэтэл албан тушаалтнууд, ялангуяа цагдаагийн өндөр албан тушаалтнууд шүүхийг үл хүндэтгэж байгаа нь хуулийн хүчин төгөлдөр болсон шүүхийн шийдвэрийг санаатай биелүүлээгүй, биелүүлэхэд нь саад учруулсан гэмт хэргийн шинжтэй үйлдэл гэж үзэхээс өөр аргагүйд хүрч байна.

СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

bi:
www.youtube.com/watch?v=ytbwDi2adkg
2012-10-17
bi:
Hosbayar ni boon bayar hoortoi tsaraitai bgaazdee ha ha. Od bolj bgaadaa bayartaimuudaa.
2012-10-17
Зүгээр л нэг үлгэр байна. илүү сонирхолтой болгож бичээч.
2012-03-21
Үлгэр..
2012-03-21
dcv:
unen manai chuuhiin tanhim arai bichee denduu jijighen jul yum aa solongost bol chal oor chuugch nar hi ariin tom orootoi , tsaguuraa garaad yavchihna chuugdegchid hi holiin zaind, chuugch nar ni ondor holiin zainii suudald suuj baidag yum bilee orchuulagch hiigeed yavj baihad yostoi chuuhiin hural ni orchuulagch bid nart hurtel surdmeer
2012-03-21
vfb:
elbegdorj eronhiilogch zov , naad nyamdorjiin gar holuud Mongoliin ardchilaliig boomlij bna
2012-03-21
dfgv:
ulsiin emnelgiig olon jil zandailj bna. ene abgai odoo ajlaa ogoh heregtei.yamar ooroonh ni mongoor bii bolson emneleg bich nyamdorjiin halaasaar guilgaar ene alband ochson
2012-03-21
dfsdf:
todruulbal nyamdorj duraaraa huuliig zambaraagui bailgaj, tsagdaa nariig turhirch bna.zambaraagui baidal nyamdorjid achigtai, yagaad gevel hahuuliin bairand amidarch , odjargal gegch bolon hyatadiin taliin bodlogo yavuulj baigaa, hyatadiin bodlogiig barimtalj Mongoliin ard tumniiig eeronhiilogchtoi ni doromjilj bna,
2012-03-21
ene hosbayr chin setguulch nart tsohiultsiin bishuuu neeh saihan yum hiitsen yum shig ineegeel. elbegdorjiin buunii nohoi
2012-03-21
udahgui ardchilsan nam yalnaa man luivar hiihgui l bol garahgui hervee ardchilal yalah bol ardiin namiig dagaj daldaij bgaa buh humuusiig ajilgui bolgoh heregtei ter emnelegiin erunhii emch chimgeeg emnelegee gemt heregtnuudiig orognuuldag oromj bolgosnoohon tuluu shuud halah heregtei ter heden seheenii emch nartaibas songuuliin daraa ardiin namd handiv urgudug tedniig demjdeg nuluutei nuluugui sanhuugiin baiguulaga kompaniudad mun televiz fm radionuudad tatvariin shalgalt oruulah heregtei odoo tsagt tatvariin asuudalgui 1 ch kompani bhgui tiim bolohoor man-iin sanhuugiin demjleg uzuulegchdiig tatvariin hergeer shorond yavuulah bas biznesiin havchiad ehelbel man uuruu ayandaa sunuh bolno
2012-03-21
Ene shuugch n harvaas eruul bish shizotoi doliison bagi bna, orsiin Karamerov gej comedy actortoi ih adilhan yumaa
2012-03-21
xaxa:
ter tsagdaagiin darga nar huulia deedleed buruugui l yum bol shalgulad garaal iren biz archaagui amitad 7 sariin 1nd hichneen saihan zaluusiig buudaj,zodon tamlaj,shorond hiilee mongol er hunii nunjiggui amitad araasaa mongoliin tsagdaagiin baiguullagiin ner hundiig tsagdaa nartain chireed archaagui l bn da .Jiriin ardiig uhehgeed emnelegt ochihod ni or bhgui geed huuguud yawuuldag eswel iim ch em tiim ch yum geed mungu neheed bdag hewtuulchiheed ih emch uzehcheen bolchihood yawad ugdug tsagdaa darga gem buruutai huniig bolhoor mongoliin shuuhees iluu erh medel gargan emchilj domnohiin ene shudarga bus emch darga naraa hamgaalaad baigaa buunii nohodiig bugdiin barimtchuulan mgliin ard tumenii umnu shudarga huuliar shiitgehiig husej bn .Tsagdaa nar emch nar ta nar chini bas ard tumen bizde ta nar elbegdorj bayar nyamdorj tsagdaagiin hurandaa nariin tuluu bish mgliin ard tumenii tuluu mongol ulsiinhaa tuluu ajillan gej tangarag urgusun baih gej bdoj bn.Mongolchuudaa bid ert deer uesee hoorondoo ewdereltsheereei busdiin zuush boldog bidniig hoorondo uraltsaj baih zuur hamag bayalagiig mini hamaj baigaliig mini suitgej bn zaluus ni hunii nutagt hunii naimaanii zolios bolj bn shuudee
2012-03-21
chimgee bogsoo dolooson uu:
CHIMGEE abgai odoo yuo be balidoloo uugaad bogsoo ileed hebtej baihgui SUHBAATAR duurgiin emlegt MAN iin gishuun bish bol uheh yum b.a daa
2012-03-21
ХЭ ХЭ:
Энэ ер нь юу болоод байна аа. ЗасгиЙН ГАЗАР ӨӨГШҮҮЛЭЭД ИНГЭЭД СУУГААД БАЙЖ БОЛНО ГЭЖ ҮҮ, ХЭРВЭЭ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ҮГ ДУУГАРААГҮЙ БОЛ ДАХИАД 7-Р САРЫН 1-НЬ ДАВТАГДАХ БАЙСАН ЮМ БИШ ҮҮ. АРАЙ ТЭР ҮЕД ЗОХИОН БАЙГУУЛСАН ХҮМҮҮС НЬ ОДОО Л ИЛ БОЛОХ ГЭЭД БАЙГАА ЮМ БИШ ҮҮ. ШАЛГАХ ХЭРЭГТЭЙ
2012-03-21
shal zavharsan yum huulia bieluleh estoi humuus ni ingej bh gej uneheer shivshigtei zavaa yumnuud
2012-03-21
Өөрөө хөлсний бичээч
2012-03-21
NYAMDORJ YAGAAD CHIMEEGUI BGAAG GAIHAJ BNA SHUU. CHI YAHAA MEDEHGUI BAS L TENEG BAIDALD BGAA BIZ DE CHAAVAAS IIM LALARIIN UVS BH GEJ
2012-03-21
44:
оргон зайлсан гэдэг зүйл анги нэмээд яллах хэрэгтэй юм бна даа.
2012-03-21
АНУ с:
монголын цагдаа болон МАН -н үнэн нүүр царай, шоронд орох болохоороо эмнэлэгт хэвтдэг бие мууддаг болсон энэ авилгалчид. Эмнэлэг өвчтөнүүдийг эмчилдэг газар гэж ойлгох хэрэггүй болж авилгачид алуурчдыг хуулын шийдвэрээс мулталж ял завших боломж олгодог газар болжээ. Ардчилсан Ерөнхийлөгчдөө баярллаа, Авилгачдыг сөнөөе Ура
2012-03-21
Tureesiin bairand baigaa gar ezniixee bursiig yamar dolooj suraagui bish dolooj baigaad uuriin bairtai boloxiig bodno shuu dee
2012-03-21
Jake:
Ugaasaa bvgd mongol ardiin namiin buunii nohod bvgdiig n gyandand hataa naad muu amarbold lalar chn bogd uuliin bvh buganuudiig buudad duusgasan nowsh bhgvi yv nvgeliin hariuga hvrteh heregtei.
2012-03-21
munkhuu:
haha nuguu uheh geed baigaa humuus ni gaduur huvtsastaigaa baij baidag, orondoo ch hevt;eggui ee, hudlaa jujig l baigaa biz
2012-03-20
MGL:
Buh uilhuulun dduu bh heregtei.. Chuugchid haldj bolohgui.. 7 saryn !-nd Tsagdaad haldaj 3ne asuudal uussen shuu.. 2012 on shuuhees ehleh ni dee.. tedvel TUR sununu...
2012-03-20
зочин:
Шүүхийн гадна согтуу хүн буюу АРААТАНг ойртуулахыг эрс хориглох хэрэгтэй шүү дээ.
2012-03-20
burhan min ene yu bolj bna ve esvel irgenii dain bolohgoid baigaa yum uu
2012-03-20
Xuuli Zyin said nyamdorj Ogtsor
2012-03-20
geh:
хууль, шүүхийн өмнө иргэд албан тушаалтан эрх тэгш байх ёстой
2012-03-20
teneg haltar nusgai min shuugchiin shiidver huuli bus buruu baisan ch dagaj mordoh yostoi. harin daraagiin shatnii shuuuhed gomdol gargaj huuli bus shiidver gargasan bol zasaj zalruulj yavah yostoi. ternees tsagdaagiin darga bsih
2012-03-20
х:
шүүгчид гар хүрсэн баримт нотолгоо нь бичлэгтэйгээ байгаа л юм байна. МАН байр сууриай илэрхийлэх болоогүй юм байхдаа. сонгууль дөхөөд үг хэлээ цэнээд айж үхэх гэж байгаа даа.
2012-03-20
hulsnii bicheech nar odoo bolioch eee, debildorj uuruu turhirch 5 hun uhsen sh deee, ugaaasaaa jiliin daraa debildorj gants-d nasaaaraaa hatah bno.
2012-03-20
Өөрөө хөлсний бичээч
Zochin:
Shuuhiin umnu bugd tegsh erhtei baih yostoi. Shuuhiin shiidveriig bugd bieluuleh uuregtei. Tegj baij bidnii amidral batalgaatai ayulgui, hoich uien maan ireedui batalgaatai bolno. Shuuhiin shiidver guitsetgeh gazar ni haichsan yumbee. Chonond MAX hadgaluulna gehcheer. Tsagdaad ni daatgaad baihdaa yaadgiim. POLICE chin uilchilgeenii baiguullaga bizde. Huulindaa teg baigaa bizde.
2012-03-20
Shuuhiin umnu bugd tegsh erhtei baih yostoi. Shuuhiin shiidveriig bugd bieluuleh uuregtei. Tegj baij bidnii amidral batalgaatai ayulgui, hoich uien maan ireedui batalgaatai bolno. Shuuhiin shiidver guitsetgeh gazar ni haichsan yumbee. Chonond MAX hadgaluulna gehcheer. Tsagdaad ni daatgaad baihdaa yaadgiim. POLICE chin uilchilgeenii baiguullaga bizde. Huulindaa teg baigaa bizde.
2012-03-20
j.:
Oilgomjtoi yumiig yagaad ingaad xvndrvvleed bdag yum boloo ter elbegdorj gej neg pizda bnashdee ter bvx yumiig budiluulj bgaa shdee ard tvmee nad elbegdorjij dalimduulaad buudsan ch yum u. er ni ene elbegdorj ogtsorxoosoo omno bvx oortoo xeregtei gesen bvx l yum lu ulairan dairch bgaag xarj bga bizde ard tvmen mini.ene elbegdorjiig ogtsruulaya,,,,,,,
2012-03-20
irgenoo dain uusgeye, mongol huulia deedleye, shuuh tsaaziin baiguulga, bolon huuliig ulandaa gishegdeg ene nuhuduutei temtseye. ene chin davarch bna, ard tumen tsagdaa naraas ih shuu, daraagiin shuuh hural deer suhbaatar duurgiin shuuhed irged uursduu ochij tsagdaa nariig daraya, eldev asuudal garval shuugchiig uursduu hamgaalj huulia deedleye, arduudaa
2012-03-20
Нямдорж яахав тvрээсийн байрандаа байж байгаа.Ер нь тэрийг хэн шудрага гэээд байгаа юм.Шудардаг гар болохоос.Нямдорж тэнэг гар Баяр Хvрэлсvх 2-н хатгаснаар бєгсийг нь долоож байсан хvнийхээ эсрэг юм баахан бураад єєрєє болохоо больсон болохоор одоо юу дуугарах вэдээ.Амарболдод дургvй дээр нь Элбэгээд дургvй.2 арслан зодолдоод цусаа дуусгахаар нэг их мундаг амьтан болж гарч ирнэ байх.Нямдоржийн олон жил толгойлсон салбар нь ямар байгааг хараад энэ мудак гар яаж ажил хийдгийг олон тvмэн ойлгоно биз.
2012-03-20
SHVVGCHIIN ERXEND XEN CH XALDAAGVI ZVGEER L TVVNEES SETGVVLCHID YARIA ABAX GEJ DAIRSAN BITGII BOLSON YABDLIIG GUIBUULAAD BAIGAARAI TER MUU XOSBAYAR ELBEGDORJIIN GARNII VZVVRT ZARAGDSAN SHTEE TCAGDAA ARD IRGEDIIG XOOROND NI XAGARALDUULJ BNA
2012-03-20
teneg haltar nusgai min shuugchiin shiidver huuli bus buruu baisan ch dagaj mordoh yostoi. harin daraagiin shatnii shuuuhed gomdol gargaj huuli bus shiidver gargasan bol zasaj zalruulj yavah yostoi. ternees tsagdaagiin darga bsih
ene muu yu geed xutcaad bnaa niisleliin shvvxiinxen elbegdorjoos vvreg abaad ternii vgeer l xodolj oorsdoo xuulia zabxruulj bna shtee
2012-03-20
vfb:
elbegdorj eronhiilogch zov , naad nyamdorjiin gar holuud Mongoliin ardchilaliig boomlij bna
хууль, шүүхийн өмнө иргэд албан тушаалтан эрх тэгш байх ёстой
2012-03-20
dcv:
unen manai chuuhiin tanhim arai bichee denduu jijighen jul yum aa solongost bol chal oor chuugch nar hi ariin tom orootoi , tsaguuraa garaad yavchihna chuugdegchid hi holiin zaind, chuugch nar ni ondor holiin zainii suudald suuj baidag yum bilee orchuulagch hiigeed yavj baihad yostoi chuuhiin hural ni orchuulagch bid nart hurtel surdmeer
Энэ МАН чинь хэдэн цагдаагаа аваад Монголд төрийн эргэлт хийх нь л дээ. С.Баяр Хулгайчийн зохион байгуулж байгаа ажил. Нямдпорж ч цаана нь байгаа. Аягүй бол МАН-ынхан үүгээр далимдуулаад төрийн эргэлт хийж коммунизмаа дахин тогтоох гэж байгаа юм.
2012-03-20
Нямдорж яахав тvрээсийн байрандаа байж байгаа.Ер нь тэрийг хэн шудрага гэээд байгаа юм.Шудардаг гар болохоос.Нямдорж тэнэг гар Баяр Хvрэлсvх 2-н хатгаснаар бєгсийг нь долоож байсан хvнийхээ эсрэг юм баахан бураад єєрєє болохоо больсон болохоор одоо юу дуугарах вэдээ.Амарболдод дургvй дээр нь Элбэгээд дургvй.2 арслан зодолдоод цусаа дуусгахаар нэг их мундаг амьтан болж гарч ирнэ байх.Нямдоржийн олон жил толгойлсон салбар нь ямар байгааг хараад энэ мудак гар яаж ажил хийдгийг олон тvмэн ойлгоно биз.
монголд хэн дураараа загнаж байна вэ. МАН л ганцаараа.
2012-03-20
dfsdf:
todruulbal nyamdorj duraaraa huuliig zambaraagui bailgaj, tsagdaa nariig turhirch bna.zambaraagui baidal nyamdorjid achigtai, yagaad gevel hahuuliin bairand amidarch , odjargal gegch bolon hyatadiin taliin bodlogo yavuulj baigaa, hyatadiin bodlogiig barimtalj Mongoliin ard tumniiig eeronhiilogchtoi ni doromjilj bna,
ggah:
Тэр Чимгээ гэж Авгай юу юм бэ. МАН-аас 2008 онд Сү. баяр 2 той нэр дэвшээд явж жайжиг эрүүтэй хүүхэн л байна. Тэр одоо шүүхэд албан бичиг өгдөг хэн юм. Шүүх чин тэгээд МАН-ын Захын банзал хүүхнээс хүчгүй байх нь л дээ. Өвчтэй юм бол тэр тэр эмчилдэг газар нь л очиж эмчлүүл дээ. МАН-ын алуурчид минь
2012-03-20
Зүгээр л нэг үлгэр байна. илүү сонирхолтой болгож бичээч.
dfgv:
ulsiin emnelgiig olon jil zandailj bna. ene abgai odoo ajlaa ogoh heregtei.yamar ooroonh ni mongoor bii bolson emneleg bich nyamdorjiin halaasaar guilgaar ene alband ochson
xaxa:
ter tsagdaagiin darga nar huulia deedleed buruugui l yum bol shalgulad garaal iren biz archaagui amitad 7 sariin 1nd hichneen saihan zaluusiig buudaj,zodon tamlaj,shorond hiilee mongol er hunii nunjiggui amitad araasaa mongoliin tsagdaagiin baiguullagiin ner hundiig tsagdaa nartain chireed archaagui l bn da .Jiriin ardiig uhehgeed emnelegt ochihod ni or bhgui geed huuguud yawuuldag eswel iim ch em tiim ch yum geed mungu neheed bdag hewtuulchiheed ih emch uzehcheen bolchihood yawad ugdug tsagdaa darga gem buruutai huniig bolhoor mongoliin shuuhees iluu erh medel gargan emchilj domnohiin ene shudarga bus emch darga naraa hamgaalaad baigaa buunii nohodiig bugdiin barimtchuulan mgliin ard tumenii umnu shudarga huuliar shiitgehiig husej bn .Tsagdaa nar emch nar ta nar chini bas ard tumen bizde ta nar elbegdorj bayar nyamdorj tsagdaagiin hurandaa nariin tuluu bish mgliin ard tumenii tuluu mongol ulsiinhaa tuluu ajillan gej tangarag urgusun baih gej bdoj bn.Mongolchuudaa bid ert deer uesee hoorondoo ewdereltsheereei busdiin zuush boldog bidniig hoorondo uraltsaj baih zuur hamag bayalagiig mini hamaj baigaliig mini suitgej bn zaluus ni hunii nutagt hunii naimaanii zolios bolj bn shuudee
irgenoo dain uusgeye, mongol huulia deedleye, shuuh tsaaziin baiguulga, bolon huuliig ulandaa gishegdeg ene nuhuduutei temtseye. ene chin davarch bna, ard tumen tsagdaa naraas ih shuu, daraagiin shuuh hural deer suhbaatar duurgiin shuuhed irged uursduu ochij tsagdaa nariig daraya, eldev asuudal garval shuugchiig uursduu hamgaalj huulia deedleye, arduudaa