Oдоогийн байдлаар хятадын зогсолтгүй “экспортлож байгаа бараа” бол саятнууд юм. Хэдий хятадын баячуудын тоо олширч байгаа ч тэр хэрээрээ гадагшаа гарч амьдрах хүсэлтэй байдаг гэнэ. Энэ нь хэд хэдэн шалтгаантай. Юун түрүүнд, хэдий тэд маш их мөнгөтэй ч нэг л өдөр засгийн бодлого өөрчлөгдөж бүх хөрөнгийг нь хураах вий гэдгээс айдаг байна. Хятадын эрх баригч нам удахгүй дээд удирдлагуудаа солих гэж байгаа бөгөөд бодлогодоо өөрчлөлт хийж магадгүй гэсэн таамаг бий. Хоёрдугаарт, амьдрах орчин тэдний цагаачлах шалтгаан болдог байна. Цэвэр агаар болон хүүхэддээ олгох боловсролын чанараас болж АНУ-д оршин суух болсон саятнууд их. АНУ-ын ЕВ-5 визийн хөтөлбөр нь 10-аас дээш ажлын байр бий болгох хөрөнгө оруулалт хийсэн гадаадын иргэдэд ногоон карт олгодог юм. 2006 онд энэ хөтөлбөрөөр виз авсан хятадын иргэд 63 байсан бол энэ тоо өнгөрсөн жил 2408 болж, энэ жил 3700 нэгэнт давжээ. Энэ нь хятадын асар их мөнгө АНУ-ын дэд бүтцэд орж байгаа гэсэн үг юм. Энэ хөтөлбөр нь ямар ч үндэстэнд нээлттэй боловч хятадын хөрөнгө оруулагчид нийт хөрөнгө оруулагчдын 75 хувийг эзлэх болжээ. ЕВ-5 хөтөлбөрийн тоо баримтаас гадна өмнө жил авсан нэгэн судалгаа үүнийг нотлож байгаа юм. Долларын саятан 1000 хятад иргэнээс авсан судалгаагаар 60 хувь нь гадаад орон руу нүүх талаар боддог гэнэ. Нэгэн саятны ярьснаар хятадын үл хөдлөх хөрөнгийн бодлого ч мөн нөлөөлдөг байна. Ямар ч хятад хүн ямар ч өртөг бүхий үл хөдлөх хөрөнгө, байшин авлаа гэхэд тодорхой урт хугацааны дараа тэр нь буцаад улсын өмч болдог байна. Америкийн үл хөдлөх хөрөнгийн агентлагууд өндөр өртөг бүхий байшин худалдан авагч Хятад, Хонконг иргэдийн тоо энэ жил огцом өссөн гэдгийг мэдэгдсэн юм. Мөн хятадууд Австралийн цагаачдын хамгийн их хувийг эзлэх болжээ. Тэд 2011 онд анх удаа энэ тоогоороо Их Британийг ардаа орхисон байна. Ц.Мишээл