Японы эргийн хамгаалалтын албаныхан  Япон, Хятадын маргааны бай болж буй  Сенкаку арал (хятад нэр нь Дяоюйдао) руу  ирж явсан Тайванийн загас агнуурын хөлөг онгоцууд болон нэлээд хэдэн эргүүлийн  хөлөг онгоцыг усан хөөрөг  хэрэглэн мягмар гаригийн  үүрээр хөөн явуулжээ. Тийнхүү одоо Тайвань ч Зүүн Хятадын тэнгис дэх арлуудад санаархаж байгаа нь тодорхой боллоо. Маргаантай арлуудын усан хилд нийтдээ загас агнуурын 58, нэлээд хэдэн эргүүлийн хөлөг онгоц орсныг  Тайванийн эргийн хамгаалалтын газрын төлөөлөгч мэдээлсэн байна. Эдгээр хөлөг онгоцны их биед “Дяоюйдао бол Тайванийх” гэсэн зурагт хуудас хадсан байжээ. Японы эргийн хамгаалалтынхан энэ районоос  гарч явахыг Тайванийн флотилиас шаардсан байна. Загас агнуурын болон эргийн хамгаалалтын хөлөг онгоцуудыг олтригоос хөөж гаргахын тулд Японы тал  усан хөөргөөр бууджээ.  Тайваньчууд мөн ингэж буудсан байна. Тэнгисийн тулааны бичлэгийг эндхийн телевизээр үзүүлжээ.  Нэлээд хэдэн цаг усаар тулалдсаны дараа Тайванийн бүх хөлөг онгоц эрэг орчмын уснаас гарч явсан байна. Энэ ажиллагаанд оролцогчид юуны өмнө  загас агнах эрхээ хамгаалж байна гэдгээ мэдэгджээ. Түрүүнд нь  Хятадын загас агнуурын болон ажиглалтын хөлөг онгоцууд Сенкаку арлын ойролцоо үзэгдсэн байна. Японы эрх баригчид Хятадтай маргаантай  таван арлын гурвыг эдгээрийн эзэн Курихарын гэр бүлийнхнээс худалдан авахаар есдүгээр сарын 11-нд тохиролцсоны дараа БНХАУ, Японы хооронд маргаан дэгдсэн юм. Энэ гурван арлыг худалдан авахад япончууд 26,28 сая ам. доллар гаргажээ.  Хятадын Гадаад хэргийн яам байдлыг тэр даруй тусган авч, Японы үйлдлийг хууль бус гэж нэрлээд, арилжааг хүчингүй болгохыг шаардсан юм. Японы тал шаардлагыг хүлээн аваагүй байна. Нөөцөөр баялаг арлуудыг Япон улсын болгосныг эсэргүүцэн нэлээд хэдэн өдрийн өмнө олон зуун хүн Бээжинд суугаа Японы элчин сайдын яамны дэргэд цугласан юм. Тэд арлын нутаг дэвсгэрээс гарч явахыг шаардаад, Японы ямарваа барааг худалдан авахаас татгалзахаар сүрдүүлжээ.   Япончуудын үйлдэл хоёр орны худалдааны харилцаанд сөргөөр нөлөөлж болохыг  Хятадын худалдааны яамны орлогч сайд анхааруулсан байна. БНХАУ бол Японы худалдааны томоохон түнш юм. С.Золбоо