Хүн бүр хот газраа бараадаж, гэр барин амьдрах энэ цаг үед улаанбатарчууд утаанаасаа салахыг юу юугүй хүсч байна. Гэвч улсынхаа нийслэлд амьдарч байгаа 188 мянга орчим гэр хорооллын өрхийг яах вэ гэдэг асуудал өнөөдрийг хүртэл төгс шийдэгдэж чадахгүй байна.Үүнээс гадна өвөлдөө хоолой хорстол амтагдах хорт утаанаас салахын тулд олон ажил хйиж байгаа ч Улаанбаатар хотын утаа дорвитой буурч чадахгүй байгаа юм. Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн шинэ сайд утааны эсрэг ямар ажил хйихээр төлөвлөж байгаа талаар бид тодрууллаа.
-Энэ өвлийг утаагүй байлгахын төлөө танай яамныхан юу хийж байна вэ? Агаарын бохирдлын хэмжээ дорвитой буурч чадах болов уу?
-Агаарын бохирдлыг бууруулахын тулд өнгөрсөн жил 70 мянган сайжруулсан зуух гэр хорооллын айл өрхөд тараасан. Энэ жил дахиад 70 мянгыг тараах төлөвлөгөөтэй байгаа. Ер нь бол агаарын бохирдлыг багасгах ойрын 2-3 жилийн зорилт бол зуух ба түлш гэсэн л хоёр сонголт гарч ирээд байгаа юм. храин Улаанбатарт амьдарч байгаа гэр хорооллынхныг орон сууцжуулах ажил хэтдээ бүтэж, ажил хэрэг болох боломж байгаа. Улаанбаатар хотод 180 гаруй мянган өрх байгаа. Шинэчилсэн зуух авсан айлууд эдийн засгийн хувьд хэмнэлт хийж чадаж байгаагаас гадна тэр айлын яндангаас гарч байгаа утааны тоос тоосонцорын хэмжээ нь 80 хувиар буурч байгаа гэсэн судалгаа ч байгаа. Харин C2 20-30 хувиар буурч байгаа нь уушги ихээр бохирдулж байгаа тоосонцрын хэмжээ тухайн зуух авсан айлын хувьд 80 хувиар буурч байгаа юм.
-Агаарын бохирдлыг бууруулахын тулд зуухнаас гадна түлш гэж ярьж байгаа. Түлшний үйлдвэр хэзээ ашиглалтад орох юм бэ?
- Энэ жил сайжруулсан түлшний үйлдвэр ТЭЦ-2-т түшиглэж аравдугаар сарын 1-нд нээлтээ хийх байсан ч ашиглалтад орж чадсангүй. Үйл ажиллагаа нь хугацаандаа явж чадаагүй учраас арваннэгдүгээр сарын 15-ны дотор нийлүүлнэ гэж ярьж байгаа. Хэрэв түлш нийлүүлэлтэд орчихвол утааны бохирдлын хэмжээ дахиад тодорхой хувиар буурах болно. Нэмээд хэлчихэд өнгөрсөн жил агаарын бохирдол 20-иод хувиар буурсан гэдэг тоцоо байгаа. Ямар ч л байсан энэ ажлаа үргэлжлүүлнэ. Хэтдээ удаан хугацаандаа улаанбаатарчуудаа орон сууцжуулах хэрэгтэй. Гэхдээ энэ бол урт хугацааны асуудал.
-Сайжруулсан зуух авах хүсэлтэй иргэд хичнээн төгрөгөөр авах боломжтой юм бэ?
-Гурван төрлийн сайжруулсан, утаа бага гаргадаг зуух айл өрхөд тараагдаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл 25-50 мянган төгрөгт багтааж авах юм. Мянганы сорилтын сангийн “Цэвэр агаар” төсөл, мөн Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн яамны дэргэд байдаг төсвийн сангаас татаасуудыг нь өгч байгаа учраас иргэд хөнгөлттэй үнээр авч байгаа юм.
-Утааг багасхын тулд шинэ яамны шинэ сайд ямар шинэ санаачилга гаргаж байна?
-Ер нь бол хуучин засгийн газрын хийж байсан ажлыг үргэлжлүүлнэ. Гэхдээ үүн дээр нэмээд манай яамныхны зүгээс нэг шинэ санаачлага гаргахаар ярилцаж байна. Автомашинаас угаар утаа их ялгардаг. Тиймээс манай Байгаль Орчин Ногоон Хөгжлийн яам хэрэглэж байгаа бүх машинуудаа эко буюу түлш бага хэрэглэдэг машинаар солих санаачлага дэвшүүлж байна. Үүнийг хийхийн тулд бид төсвөөс мөнгө авна гэж байгаа юм биш. Одоо байгаа машинуудаа зах зээлийнх нь үнэ ханшаар зарж борлуулаад олсон орлогоороо эко машин авах юм. Энэ санаачлагыг бусад бүх төрийн байгууллагууддаа уриалаад, ядаж төрийн байгуулагад явж байгаа машиныг сольчихвол утааны түвшин буурахад нөлөөлөх юм. Үүнээс гадна саяхан “Улаанбаатар такси” ХХК-ийнхан 300-гаад хийгээр явдаг такси оруулж ирсэн байна. Тэгэхээр агаарын бохирдлыг бууруулахын төлөө хэр хэрэндээ зүтгэж байгаа байгууллага хамт олонд үзүүлдэг урамшуулал юу байгаа талаар би судалж байгаа.
Б.Батцэцэг
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ