-УИХ-ын гишүүдэд олгох нэг тэрбум төгрөгийг  2013 оны улсын нэгдсэн төсөвт суулгахаас татгалзсан.  Уг нь уг мөнгөөр гишүүд  тойрог, орон нутгаа  хөгжүүлэхэд зарцуулдаг. Гишүүний хувьд үүнд ямар байр суурьтай байна вэ?

-Төсвийн хууль өөрчлөгдсөн. Орон нутагт эрх мэдэл очиж байна. Тэгэхээр  орон нутгийн   удирдлага иргэдэд тулгамдсан асуудлыг шийдэж чаддаг болно гэж найдаж байна. Ийм тохиолдолд гишүүдийн тэрбум төгрөг шаардлаггүй.  Гэтэл орон нутгийн удирдлагууд өнөөдрийн байдлаар чадваргүй, төсвөө төлөвлөж, хэрэгжүүлж чадахгүй, хяналт тавьж чадахгүй. Чанаргүй төсөв гүйцэтгэдэг ийм байдалтай байвал гишүүд оролцох шаардлагатай. Бодит байдалд яагаад гишүүд  тэрбум төгрөгөөр ард иргэдийн асуудлыг шийдэж байсан гэхээр орон нутгийн удирдлагууд хариуцлага хүлээх чадваргүй байсан юм. Одоо чадвартай болвол өөр. Үүнийг цааш нь холбоод ярихад сумын Засаг даргыг ард иргэд яагаад өөрсдөө сонгодог больё гэдэг учир нь ИТХ-аас сонгогдохоороо тэдэнд хариуцлага хүлээлгэх  хөшүүрэг байхгүй болдог. Тэгэхээр дөрвөн жил нөгөөдүүл  нь сумын дарга хийж дураараа дургиж тоглочихоод яваад өгдөг. Орон нутгийн удирдлагын хариуцлаггүй байдлын илрэл энэ. Хэрэв ийм удирдлагтай ажиллах юм бол орон нутагт төсөв хуваарилах хэрэггүй. Цаашид төсөвт гишүүд тэрбум төгрөгөөрөө  оролцохоос өөр аргагүй. Энэ өөрчлөгдөх байх гэж найдаж байна.

-Ирэх 2013 оны улсын нэгдсэн төсвийн төслийн сул талыг товч хэлбэл?

-Төсвийн төсөлд урсгал зардлыг бууруулах ёстой. Гэтэл урсгал зардлыг бууруулаагүй. Тодорхой хуваарь нэмэгдүүлж орж ирсэн. Өөрөөр хэлбэл, тэр хэмжээгээр хэрэглээг нэмэгдүүлнэ гэсэн үг. Инфляцыг өдөөх хүчин зүйл болно. Уг нь хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлж, урсгал зардлыг бууруулах учиртай. Нөгөө талдаа мөнгөний бодлогоор зээлийн хүүг бууруулах бодлого барьж нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлсэн бол зөв бодлого байх байсан. Харамсалтай нь нийлүүлэлтийг бус эрэлтийг дэмжсэн бодлого хэвээрээ орж ирсэн. Урд өмнөх уламжлалт төсвөөс ялгаагүй төсвийн төсөл болсон байна. Энэ нь шинэчлэлийн Засгийн газрын шинэ төсөв биш. Уламжлалт төсөвтэй яг адилхан төсөл болсон нь сул тал  болж байна.

Түүнчлэн дэлхийн эдийн засгийн  хямрал монголд нүүрэлж байна. Европ бүсийн хямрал хятадын эдийн засагт нөлөөлж байна. Монгол Улс БНХАУ-ын эдийн засгаас шууд хараат. Үүнээс болоод Монгол Улсын төсвийн орлого дөнгөж хямрал эхлээгүй байхад 1,2 их наяд дутаж байна. Он дуустал нэлээд асуудал байна. Бүтэн жилдээ асуудал хүндрэхээр харагдаж байгаа юм. Энэ үед хямралыг хохирол багатай яаж давах вэ гэдэг төлөвлөгөө байх ёстой. Төлөвлөгөө алга. Хямралын эсрэг бодлого төсвийн төсөл дээр орж  ирсэнгүй. Хамгийн наад тал нь миний хэлэх зүйл бол хямралд хамгийн түрүүнд өртдөг хүмүүс болох  ажилгүй, орлоггүй иргэдээ  хямралаас хамгаалах механизмыг ирэх жилийн төсөвт тусгах байсан юм. Иргэн бүрт олгож байсан 21 мянган төгрөгөө өндөр настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд үргэлжлүүлж олгох асуудлыг тусгасангүй гэх мэтийн олон зүйлийг хэлж болно.

-Орлоггүй, ажилгүй иргэдэд 21 мянган төгрөгийг олгох асуудлыг төсөвт суулгах боломж нь хэр байна вэ?

-УИХ дахь МАН-ын гишүүд төсвийн төсөлд саналаа оруулна. Төсвийн төслийн хоёр дахь  хэлэлцүүлгийн үеэр нь тодорхой саналаа гаргана. Засгийн газарт хууль санаалчилж оруулсан.  Хэрэгжүүлэхийг шаардана. Уг нь төсвийн орлогыг нэмэгдүүлэх, урсгал зардлыг бууруулах замаар  ажилгүй, орлогогүй иргэдээ хямралаас хамгаалах боломжтой юм.