УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүүтэй цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-МАХН-МҮАН-ын “Шударга ёс” эвсэл Засгаас гарна гэж нэг хэсэг дуулиан болсон. Яагаад шийдвэрээсээ буцав аа?

-Би удирдах зөвлөлд байдаггүй учраас шийдвэр гарахад оролцлоогүй. Хувь хүнийхээ байр суурийг хэлэхэд  Засгаас  эвсэл  гарах нь зохисгүй. Засгаас гаргах сонирхол олон хүнд байсанд  би их гайхдаг. Учир нь  Үндсэн хуульд олонхи эсвэл эвсэж  засаг байгуулна гэж заасан байгаа. Гэтэл эвсэл байхгүй болчихвол Засаг татан буугдана гэсэн үг. МАХН засгаас гарснаар Монголын ард түмэн л хохирно. Уг нь эвслийн Засгийн газрын гэрээнд хэлмэгдүүлэлтийн эсрэг тэмцэнэ гэж заасан байгаа. Энэ бол зөвхөн Н. Энхбаяр даргын тухай биш. Орон нутгийн сонгуульд манай намаас 2000 хүн өрсөлдөж 200 хүн гарсан. Тэгвэл  дэвших ёстой байсан 8000 хүн өрсөлдсөн бол 800 хүн гарах  боломж бидэнд байсан. Гэхдээ энэ боломжийг хаасан.

-УИХ-ын гишүүн Ц.Цолмон  хариуцлага тооцох ёстой гэсэн яриа гараад байсан. Яаж шийдэх ёстой вэ? -Монголд өнөөдөр Ардчилал бий болсноор хүн өөрийн итгэл үнэмшлээрээ чөлөөтэй байх эрхтэй. Хүн дуртай намдаа орж, дуртай намаасаа гарч өөр намд орох эрх нь нээлттэй байгаа. Энэ бол хүний итгэл үнэмшлийн асуудал. Д.Арвин гишүүний  хувьд ч яг адилхан.

-МАХН, МАН-тай хамтран бүлэг байгуулах тухай яриа нэг хэсэг гарлаа? -МАХН, МАН эвсэж нийлэх хэд хэдэн бололцоо байгаа. Харин МАХН өөрийнхөө намаа больж МАН-тай нийлнэ гэдэг бололцоогүй. Хууль зүйн талаасаа МАН бүх гишүүдийнхээ хурлыг хийгээд намаа татан буулгаад манайхтай нэгдээд, дахин намаа бүртгүүлж болно. Эсвэл тэд хэдэн олигархиудаа хаяад гишүүдээрээ нийлж болно. Яг нийлэх гэхээр гишүүдийнхээ өмнөөс дуугардаг хэдэн хүмүүс л дуугараад байдаг. Тухайлбал алдартай Ц. Нямдоржид хар дэвтэр байдаг түүгээрээ хүмүүсийг айлган сүрдүүлдэг гэсэн. Хэрэв үнэхээр байдаг бол тэрийгээ ил гаргах, байхгүй бол нөгөөдүүл нь айгаад байх шаардлага байгаа юм уу. Үнэнийг хэлэхэд, МАН бол санхүүгийн хувьд хямралд орсон, лидрүүд байхгүй, зорилго чиглэлгүй болоод мөхөж яваа нам. Д. Арвин гишүүн намаасаа гарч байна.  Д.Арвин гишүүн бол над шиг анх удаа  сонгогдоогүй Монголын парламентад үе үеийг дамжсан архаг гишүүн. Гэтэл ийм сонголт хийж байна гэдэг нь энэ намын ялзарч байгааг харуулж байгаа юм. Энэ намыг жирийн гишүүд нь ялзлаагүй, харин гишүүдийн нэрээр дээр нь гараад дураараа авирлаж байгаа тэр хүмүүс ялзруулж байна. Тэр долоогоос найман хүнийг л  гишүүд нь нясалчих юм бол МАХН-тай нийлэх боломжтой.

-Та ямар шалтгаанаар төрийн тусгай албан хаагчдийн эмнэлгийн барилгын асуудалд оролцож, эмч нарын эсэргүүцлийг дэмжээд байгаа юм бэ? -Хууль зүй дотоод хэргийн яам энэ эмнэлгийг ачааллаа дийлэхгүй гэж шийдсэн. Төсөв маш өндөр, эрх зүйн шинэтгэл хийж байгаа нэрээр төрийн албан хаагчдын тусгай эмнэлгийг батлан хамгаалах яамтай нийлүүлсэн. Харин миний хувьд эмнэлгийн байрыг эмнэлгийн байр хэвээр нь үлдээхийн тулд улс төрийн тэмцэл өрнүүлсэн. Өөрөөр хэлбэл сүүлийн 22 жилийн туршид монголд ганц эмнэлэг баригдсан нь энэ. Би хууль зүйн яам ачааллаа дийлэхгүй байгааг нь ойлгож байна. Энэ бол хууль зүйн яамны хувийн асуудал. Би УИХ-ын гишүүний хувьд бүх юмыг хууль дүрэмтэй байгаасай гэж хүсэж байна. Тухайлбал Төв шуудангийн урд 25 давхар байшин барьж байгаа. Энэ нь анх цагдаагийн ерөнхий газрын граж байсныг дураараа нэг компанид бэлэглэсэн.  Энэ бэлгийнхээ хариуд өөр газарт граж бариулсан. Гэтэл энэ газрын эзэмших эрхийг Цагдаагийн ерөнхий газар биш Засгийн газар мэдэх ёстой. Үүнтэй адилхан эмнэлгийн барилга бол хууль зүйн яамны өмч биш төрийн, татвар төлөгчдийн өмч. Тиймээс үүнийг анхнаас нь авсан зориулалтаар нь ашиглан хүүхдийн эмнэлэг, төрөх эмнэлэг , ачааллаа  дийлэхгүй байгаа Чингэлтэй дүүргийн эмнэлэг болгох хэрэгтэй.

-Таныг Тэмүүжин сайд  эмнэлэг дээр очин эмч нарыг өдөөн турхирсан гэж мэдээлсэн байсан. Үүнтэй санал нийлж байна уу? -Би тэр эмнэлгийг шорон, гяндан болгохыг хараад зүгээр сууж чадахгүй. Би хаана ч  үгээ хэлнэ. Аливаа цэргийн анги нэгтгэл өөрийн гэсэн дугаартай байдаг. Тиймээс энэ бол цэргийн анги нэгтгэл биш. Энд цэргийн цолтой хүмүүс үйлчлүүлдэг байсан нь үнэн. Гэхдээ прокурор, шүүгчид ч бас эмчлүүлдэг байсан. Хууль зүйн сайд цэргийн анги нэгтгэлийг захирах эрх байхгүй. Энэ үгнүүд  бүгд Тэмүүжингийн үг биш. Тэмүүжинд өөрийнхөө толгойгоор боддог бодол сэтгэл байхгүй. Би өнөөдөр хараад судлаад байхад энэ бүгдийн ард үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой зүйл ч харагдаж байна. Анх би эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд өөрчлөлт оруулах гээд  санаачилсан. Тэр үед эрүүгийн хуулийн шинэчлэл удахгүй орж ирнэ, хууль зүйн яаман дээр хийгдэж байгаа гэсэн. Гэтэл хууль зүйн яам хууль санаачлах эрхгүй шүү дээ. Дараагаар нь би УИХ-ын даргатай хамт Авлигатай тэмцэх газар очиж уулзсан. Энэ үед Авлигатай тэмцэх газар энэ нэгтгэх талаар нэлээд санаа зовсон байдалтай байсан. Тагнуулын ерөнхий  газар ч бас санаа зовсон байдалтай байсан. Үүний цаана хүчний байгууллагуудыг нийлүүлж самрах санаа цаана нь явж байна. Хуулийн байгууллагуудыг нэгтгэлд оруулснаар архив алдагдах аюул байдаг.  Тагнуулын байгууллага хүчтэй байх ёстой. Гэтэл баригдаагүй барилгад бариад оруулчихна гээд 76 хүний өмнөөс ярих эрх тэр хүнд байхгүй.

-Ц.Нямдорж гишүүнийг Хууль зүйн сайд байхад Х.Тэмүүжин байнга сөргөөцөлддөг байсан. Харин одоо Тэмүүжингийн өмнөөс  О.Баасанхүү сөргөөцөлдөх боллоо. Магадгүй дараа нь Хууль зүйн сайд болох санаатай гэсэн яриа байна? -Би Х.Тэмүүжинтэй байнга  сөргөөцөлддөггүй. Х.Тэмүүжин гэдэг хувь хүнтэй ямар ч хамаагүй. Тэр хүний талаар ч сайн мэдэхгүй.  Уг нь юм уншдаг жоохон юм ойлгодог хүн бол үүнийг энгийн логикоор ойлгох ёстой.  Бид хоёрын хооронд ямар ч хувийн асуудал байхгүй. Би Х.Тэмүүжинд “ Бид хоёр хоёулаа залуу хүмүүс. Бидэнд улс төр том байгаа учир хэн хэнийгээ дэмжээд явъя” гэж хэлсэн. Харин Тэмүүжин “Энэ баг дотор Т.Билэгт, Э.Эрдэнэжамъян хоёр манай багийн хүн биш” гэсэн маш сонин ярилцлага өгсөн байсан. Тэгсэн хэр нь Т. Билэгтийгээ гурван сайн чанартай гээд магтаад байдаг. Эвсэж байгаа бол хэзээ ч тэгж ярьж болохгүй. Ерөнхий сайдын хийсэн гэрээг эсэргүүцэх эрх  түүнд байхгүй.

Н.Түвшин