
УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн хуралдаан үдээс хойш үргэлжлэн явагдаж, Хадгаламж зээлийн хоршооны хохирогчдын хохирлыг төр хэрхэн барагдуулах асуудлыг хэлэлцэн оройн 19 цаг хүртэл үргэлжиллсэн. Хэлэлцсэн асуудал шийдэлд хүрч чадалгүй чуулган өндөрлөнө гэж байсан ч хэсэг завсарлаад эргэн цуглахдаа УИХ-ын шинэ гишүүдийн тангараг өргөнө гэсэн мэдээ ордонд дэгдсэн. Удалгүй УИХ-ын сонгуулийн 26-р тойрогт МАН-аас нэр дэвшигч Д.Сумъяабазар, АН-аас УИХ-ын сонгуулийн 10-р тойрогт нэр дэвшигч Д.Зоригт нар тангараг өргөхөөр чуулганы танхимд орж ирлээ.
Шинэ гишүүдийг тангараг өргүүлэх асуудлыг чуулганд гэнэт оруулж ирсэнд УИХ дахь МАН-ын гишүүд “Чоно борооноор” гэгчээр орой болж, сэтгүүлчид тарсан хойно олон түмэнд мэдээлэхгүй гэсэндээ ингэж шийдвэрлэлээ хэмээн ихэд бухимдсан юм.
Уг нь хэд хоногийн өмнөөс тангарагаа өргөхөөр хүлээж байсан Д.Сумьяабазартай хамт Өвөрхангай аймагт МАН-аас нэр дэвшсэн С.Чинзориг орж ирнэ гэж яригдаж байсан. Харин Сонгуулийн ерөнхий хорооноос Өвөрхангайн асуудал өнөөдөр шүүхээр эцэслэн шийдэгдлээ, дараагийн шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээх шаардлагагүй гэж үзэн АН-аас нэр дэвшсэн Д.Зоригтын нэрийг оруулж ирж байгаа гэсэн тайлбарыг өгч байв.
УИХ дахь МАН-ын гишүүд бухимдаж, СЕХ-ны дарга Ч.Содномцэрэнгээс асуулт асууж, АН сонгуулийн ардчиллыг булшиллаа хэмээн мэдэгдсэн. УИХ-ын гишүүн Н.Энхболд “Үнэхээр хэлэх үг олдохгүй байна. Олонх маань хэтэрхий жудаггүй. Хуульгүйгээр хандаж байна. Шүүхийн шийдвэр яаж гарсныг бид бүгд мэдэж байна. Өөрсдийг нь оролцуулахгүйгээр, хуулийн буруу заалтыг хэрэглэж байсан шүүгчдийн асуудлыг яагаад олж харахгүй байгаа юм бэ. Бид өнөөдрийн хуралдаанд аргагүй орж байна. Энэ хуралдаанд суухгүй бол манай гишүүний тангараг өргөх асуудал хойшлоод байна” хэмээн бухимдангуй өгүүлэв.
Үүнд СЕХ-ны дарга Ч.Содномцэрэн “Анхан болон давж заалдах, дээд шүүхийн шийдвэр гарсан тул С.Чинзориг, Н.Төмөрхүү нарт холбогдох тойргийн хорооны хэсгийг хүчингүй болгосон. Д.Зоригт нь 34 хувийн санал авсан” гэв.
МАН-ын гишүүн Д.Лүндээжанцан “Хоёр хүүхдийг сонгуулийн сурталчилгааны самбарт зургаа авахуулсан нэрээр олон мянган сонгогчийн саналыг байхгүй болгох гэж байна. Монгол Улсад сонгуулийн ардчиллыг булшилж байна. С.Чинзоригийг өөрөө үнэхээр бага насны хүүхдийг сонгуульдаа ашигласан бол би өмөөрөхгүй. Одоо хэн нэгэн хүүхдийг буруу харуулж зогсоогоод аль нэг намын подволкийг өмсгөөд сурталчилгааны зураг авахуулчихад буруудахгүй болжээ. Би ийм хууль бус, ардчилал, шударга ёсыг уландаа гишгэсэн хуралд сууж чадахгүй” гэж хэлээд чуулганы танхимыг орхиж гарсан. Намын нөхөд нь түүнийг дагаж гарахыг хүссэн ч шинэ гишүүнийнхээ тангарагийг өргүүлэх ёстой хэмээн суудалдаа үлдэцгээсэн.
Харин гишүүн Ж.Батзандан “Өвөрхангайн сонгуулийн асуудал бүрэн шийдэгдсэн гэж байна. Тэгвэл Д.Зоригтын нэрийг өмнө нь Г.Батхүүтэй яагаад цугт нь оруулж ирээгүй юм бэ. Д.Сумъяабазарын асуудал дээр ч ялгаагүй. Тэр сонгуулийн өдрийн цаг 20 цагт дуусгах 22 цагт дуусгах эсэх маргаанд Сумъяабазар буруугүй. Ер нь Сонгуулийн Ерөнхий хороо ажлаа хийж чадах юм уу гэдгийг асуумаар байна” гэв.
СЕХ-ны дарга Ч.Содномцэрэн “Бид шүүхийн шийдвэрийн үндсэн дээр, хуулийн хүрээнд, СЕХ-ны хуралдаанаар асуудлыг шийдсэн. Өвөрхангай аймагт нэр дэвшин өрсөлдсөн С.Чинзориг, Н.Төмөрхүү нарыг сонгуулийн сурталчилгаанд бага насны хүүхдийг татан оруулсныг шүүхээс тогтоосон. Улсын Дээд шүүхээс Шүүхийн дээрх шийдвэрийг эцсийн шийдвэр болох тухай С.Чинзоригт хариу хүргүүлсэн байна. СЕХ нь УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд заасны дагуу Ерөнхийлөгчид айлтган нийтэд мэдээлсэн болно. УИХ-ын эрхэм гишүүд ээ, Д.Зоригт, Д.Сумъяабазар нарын бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөх асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэж өгнө үү” гэв.
Үүний дараа УИХ-ын дарга З.Энхболд “ УИХ-ын эрхэм гишүүд ээ. Одоо Д.Зоригт, Д.Сумъяабазар нарын тангараг өргөх ёслол болно. Тангарагийг Д.Зоригт уншиж, Д. Сумъяабазар дагаж хэлнэ үү” хэмээн шууд үүрэгдэв. УИХ-ын шинэ гишүүд тангарагаа өргөж, Төрийн тугандаа хүндэтгэл үзүүлж, УИХ-ын гишүүний батламжид гарын үсгээ үлдээсэн.
УИХ-ын дарга З.Энхболд “Одоо УИХ-ын гишүүний саналын машинаа дахин уншуулж, 76 гишүүнээр чуулганд оролцдог болно. Энэ хоёр гишүүнийг УИХ-ын бүрэн эрхэт гишүүн боллоо гэдгийг зөвшөөрч байгаа бол саналаа өгнө үү” гэлээ. Санал хураалтаар чууулганд оролцогч гишүүдийн 94.8 хувийн саналаар Д.Зоригт, Д.Сумъяабазар нарын УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийг баталгаажуулав.
Чуулганы хуралдаан өндөрлөсний дараа УИХ-ын шинэ гишүүдийн сэтгэгдэлийг хуваалцлаа.
УИХ-ын гишүүн Д.Сумъяабазар “Бүтэн жил шахам хүлээж байж УИХ-ын гишүүний эрхээ баталгаажууллаа. Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаагаа нөхөж, сонгогчдынхоо итгэлийг алдахгүй хичээж ажиллана гэдгээ мэдэгдэж байна” гэв.
УИХ-ын гишүүн Д.Зоригт “Өвөрхангайн тойрогт үүссэн маргааныг шүүх эцэслэн шийдвэрлэсэн. Миний хувьд шүүхийн шийдвэрийг хүндэтгэнэ. АН-аас нэр дэвшин УИХ-ын гишүүн бол байгаад баяртай байна. Хичээж ажиллана” гэлээ.
Түүнчлэн энэ парламент элэг бүтэн болсонтой холбогдуулж УИХ-ын дарга З.Энхболд сэтгүүлчдэд товч мэдээлэл хийсэн. Тэрбээр “2008 оны сонгуулийн түүхийг дахин давтахгүй гэж 2012 оны УИХ-ын сонгуулиас өмнө шинэ хуулийг баталсан. Сонгуулийн шинэ хуулинд нэр дэвшигчдийн шударга өрсөлдөөнийг бий болгох үүднээс үг үйлдэл бүрийг нь ёсчилон заасан. С.Чинзориг, Н.Төмөрхүү нар сонгуулийн шинэ хуулинд заасан ямар заалтыг зөрчсөн бэ гэдгийг МАН-ын гишүүд өөрсдөө ч мэдэж байгаа. Шүүхийн шийдвэрийг ч хүлээн зөвшөөрсөн байсан. Гэвч тэд хэвлэл мэдээллийн байгууллагын өмнө огт өөр юм ярьж байна” гэлээ.
Хэдийгээр “Чоно борооноор” гэж хэлж болох ч 2012 оны УИХ-ын сонгуулиас хойш элэг бүтэн болж чадаагүй гишүүд ийнхүү маргаантай, мэтгэлцээнтэй хэл ам дагуулсаар элэг бүтэн боллоо.













П.Нарандэлгэр
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ