Улаанбаатар хотын төв талбай сүүлийн хэдэн өдөр хогийн цэгээс ялгагдах юмгүй байдаг болжээ. Учир нь дөрвөн жил суралцсаны эцэст сая нэг диплом, энгэрийн тэмдгээ гардан авсан оюутнууд энэ өдрүүдэд “Мөнгөн хонхны баяр”-аа тэмдэглэж байна. Тэдний баярын маршрутад Сүхбаатарын талбай орж, тэндээ баяраа үргэлжүүлдэг бичигдээгүй хуультай. Энэ өдрүүдэд хонхны баяр тэмдэглэж буй оюутнуудаас өөр гоё ганган, өнгө төгөлдөр хүмүүс байхгүй. Гэвч тэдний түр саатаад мордсон газар хогийн цэгээс дутахгүй болоод үлддэг нь харамсалтай. Үүний нэг жишээ нь өнөөдрийн Сүхбаатарын талбайн дүр төрх. Төгсөгчид энд цаг орчим болоход сүр бараат хонхны баярын хамгийн том ул мөр болох архи, дарсны шил, ундаа усны хоосон сав, цаасан аяга, чихрийн хайрцаг, гологдсон цэцгийн баглаа, бүр энгэрийн хонх нь хүртэл хог болон үлдэнэ. Оюутнуудын зарим нь энд хэтэртлээ согтож авдаг бололтой, хага шидсэн лонхнууд ч энд тэндгүй хэвтэж, хөлөөр нэг хөглөрч байна. Тэднийг явсны дараа “үйлийн үртэй” Сүхбаатар дүүргийн ТҮК-ийн ажилчид хог бүрийг түүж, цэвэрлэдэг. Тэдний хэлж буйгаар “Ер нь жил бүрийн хонхны баярын дараа бид шөнө хүртэл цэвэрлэгээ хийдэг. Оюутнуудын сэтгэл хөөрдөг л байх. Гэхдээ арай ч ийм байж болохгүй” гэж байлаа. Хамгийн эмгэнэлтэй нь ар гэрийнхэн нь үүнд нэгэнт дасал болжээ. Баяраа тэмдэглэж буй хүүхдэдээ цэцэг бэлэглэхийн оронд гоё гэгчийн хайрцагт хийсэн оргилуун дарс, архи тэргүүтнийг өгөх бөгөөд үр хүүхэдтэйгээ хундага тулгадаг нь ёс болсон байна. Уг нь дээд боловсрол эзэмшихийн тулд дөрвөн жил номын дуу, эрдэмтэн багш нараас сургааль сонссон хүмүүс арай өөр баймаар. Тэгтэл эх орны ирээдүй болсон залуус нь ийм соёлгүй зан гаргаж байна. Баяраа тэмдэглэж байгаа зарим залуусаас яагаад хог хаягдлаа ил задгай хаяад байгаа талаар асуухад “Баяраа тэмдэглэж яваа болохоор хогоо буцаагаад авч явах хэцүү шүү дээ. Ганц удаа зүгээр өнгөрөөж болохгүй байна уу. Эцсийн эцэст энэ баярыг ганц удаа л тэмдэглэх болохоор биднийг тайван байлга” гэх юм билээ. Яах аргагүй уусан архиндаа ухаанаа алдтал согтсон хүний үг. Эх орны ирээдүйг авч явах залуус их, дээд сургуулиас ийм л сэтгэл зүрхтэй, боловсон хүчин болж нийгэмд гарч байна. Энэ мэтээр хонхны баяр үргэлжилнэ. Дахиад л хогон дундаа. Б.Одон Гэрэл зургийг Б.Батжаргал