Монгол банкны Хяналт шалгалтын газрын захирал Д.Ганбаттай ярилцлаа. . -Макро эдийн засаг, банк санхүүгийн зах зээлийн байдал ямар байна вэ? -Монгол Улсын макро, санхүүгийн орчин хэвийн байна. Тухайлбал, жилийн инфляци 10.4 хувьтай, цаашид ч  эрэлтийн болон нийлүүлэлтийн гаралтай инфляцийн нөлөөлөл багасч, жилийн инфляци ирэх саруудад энэ оны зорилтот төвшин рүү буурахаар байна. Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль энэ оны эхнээс хэрэгжиж эхэлсэн, төсвийн урсгал тэнцэл 2013 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар 155.4 тэрбум төгрөгийн ашигтай байгаа, гадаад худалдааны алдагдал өнгөрсөн оны мөн үеэс 49.2 хувиар буурлаа. Товчхондоо, үнэ ханш, эдийн засгийн өсөлт зэрэг макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүд энэ онд эерэг үр дүнтэй байх хандлага ажиглагдаж байна. Банкны салбарын тухайд өнгөрсөн жилүүдэд бий болсон өсөлт үргэлжилж байгаа нь сайшаалтай. Тухайлбал, банкны системийн нийт актив 2013 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар 12.5 их наяд төгрөгт хүрч өмнөх оны мөн үеэс нийт актив 36.8 хувиар, нийт өөрийн хөрөнгө 37.8 хувиар, нийт хадгаламж 17.9 хувиар, нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 30.8 хувиар тус тус өсч, харин чанаргүй зээлийн нийт багцын 2.2  хувийг эзэлж байгаа нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 0.6 хувиар буурсан байна. Түүнчлэн хөрвөх активын хэмжээ 4.3 их наяд төгрөгт хүрч өмнөх оны мөн үеэс 1.3 их наяд төгрөгөөр буюу 44.8 хувиар өссөний үр дүнд төлбөр түргэн гүйцэтгэх чадварын үзүүлэлт 37,9 хувьтай байгаа нь Монголбанкнаас тогтоодог шалгуур үзүүлэлт (25 хувь)-ээс даруй 12.9 нэгж хувиар өндөр байна. Өөрөөр хэлбэл, манай банкууд мөнгөн хөрөнгийн гэнэтийн гарах урсгалд хөрвөх чадварын эрсдэлд орохгүй байх дархлаатай байгааг харуулж байна. Дээрх үзүүлэлтүүдээс харахад өнөөдөр үйл ажиллагаа явуулж байгаа 14 банкны хувьд санхүү, төлбөрийн чадвар хэвийн сайн байгаа гэж ойлгож болно. . -Банкуудын дүрмийн санг 16.0 тэрбум төгрөгт хүргэж нэмэгдүүлэх талаар Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн тушаал хоёр жилийн өмнө гарсан. Энэ асуудал ямар шатандаа явна вэ? -Банкны салбарын эрсдэл даах чадварыг сайжруулах, эдийн засгийн өсөлттэй уялдуулан банкуудын томрох боломжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор 2011 онд банкны хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлж, 16 тэрбум төгрөгт хүргэх шийдвэрийн биелэлт сайн байгаа. . -Хэвлэлээр Голомт банктай холбоотой маргаан цацагдах боллоо. Голомт банкны үүсгэн байгуулагч бөгөөд хувьцаа эзэмшигч Л.Болдын өмгөөлөгчийн зүгээс Монголбанкны Ерөнхийлөгчид хандаж захидал хүртэл бичсэн байсан. Уг захидалд бичсэн асуудлууд хэр үндэслэлтэй вэ? -Хариуцлагатайгаар мэдэгдэхэд Голомт банкны үйл ажиллагаа хэвийн байгааг хэлмээр байна. Голомт банк нь 2013 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар 2.6 их наяд төгрөгийн активтай, 2.4 их наяд төгрөгийн эх үүсвэр, 250 гаруй тэрбум төгрөгийн өөрийн хөрөнгөтэй, Монгол Улсын банкны системийн 21 хувийг бүрдүүлдэг системийн нөлөө бүхий томоохон банкны нэг. Олон нийтийн хэвлэл, мэдээллийн хэрэгсэлээр нийтлэгдсэн асуудлууд нь Монголбанкнаас жил бүр хийдэг ээлжит шалгалтуудаар урьд өмнө шалгагдаж байсан бөгөөд банкны үйл ажиллагаа, санхүү, төлбөрийн чадвар, ашигт ажиллагаанд нөлөөлөх, ноцтой зөрчил дутагдлууд илрээгүй болно. Харин асуудлын гол нь тус банкны томоохон хувь нийлүүлэгч компанийн эздийн хооронд үл ойлголцол, дотоод зөрчил үүссэн байж болзошгүй бөгөөд энэ нь тухайн банкны хадгаламж эзэмшигч, харилцагчдад аливаа нэгэн сөрөг үр дагавар үүсгэхгүй гэж үзэж байна. . -Голомт банкны харилцагч хадгаламж эзэмшигчдэд хандаж Монголбанкны зүгээс ямар мэдээлэл өгөх вэ? Монголбанкнаас гаргасан зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтүүд Голомт банкны хувьд ямар байгаа вэ? -Голомт банкны хувьд зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтийг бүрэн хангаж ажиллаж байгаа. Тухайлбал, 2013 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар банкны эрсдэл даах чадварыг харуулдаг өөрийн хөрөнгийн хүрэлцээний үзүүлэлт тус банкны хувьд Төв банкнаас тавьж буй шаардлага (12-13 хувь)-аас өндөр буюу 14.6 хувь, төлбөрийн чадварын үзүүлэлт Төв банкнаас тавьж буй шаардлага (25 хувь)-аас 16.4 нэгж хувиар өндөр буюу 41.4 хувьтай байна. Энэ нь тус банкны төлбөрийн чадвар хангалттай өндөр байгааг харуулж байна. Банкны системийн тогтвортой байдалд хяналт тавьдаг Төрийн байгууллагын хувьд Голомт банкны үйл ажиллагаа хэвийн байгаа гэдгийг дахин хэлье.

.

Б.ЭНХЭЭ Эх сурвалж: “ЗУУНЫ МЭДЭЭ” сонин