Долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр амиа алдсан, сэтгэл санаа, эрүүл мэндээрээ хохирсон ард түмнээсээ төр уучлал гуйх ёстой гэж УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин үзэж байгаа юм. Түүний хэвлэлийнхэнд ярьсан мэдээллийг дэлгэрэнгүй хүргэж байна. Хүний эрхийн дэд хорооны дүгнэлт зөвлөмжийг УИХ-ын тогтоол болгосон. Уг тогтоолд долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр амиа алдсан, эрүүл мэнд,  сэтгэл санаагаар хохирсон ард  түмнээсээ төр уучлал гуйх хэрэгтэй гэсэн заалт бий. Энэ заалтыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцсэн ч  МАН-ын бүлгийн гишүүд олонхиороо унагаалаа. Ингэснээр төр ард түмнээсээ уучлал гуйх эрх зүйн орчин хаагдаж байна. Хэдийгээр шүүхээс эл хэрэгтэй холбогдуулан буруутай этгээдүүдийг тогтоогоогүй боловч, Улсын ерөнхий прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах алба болон бусад газрынхны шалгалтаар иргэд рүү буу шагайсан этгээд нь цагдаагийнхан гэдэг нь нотлогдсон. Долдугаар сарын 1-ний хэрэг явдлыг шийдүүлэхээр прокурорын  байгууллагад үүрэг өгөөд хангалтгүй нь харагдлаа. Цагдаа, прокурор, шүүх, Тагнуулын байгууллагын дотоод хяналт, хараат бус байдлыг сайжруулахгүйгээр хүний эрхийн  зөрчил буурна, дээдэлнэ гэсэн ойлголт байхгүй болж. Энэ хэрэгтэй холбоотой шүүхийн шийдвэр гарлаа гэхэд  дарамт шахалт их байгаа нь шүүх хараат бус байж чадахгүй байгааг харуулж байна. Мөн тухайн үед долдугаар сарын нэгний үйл явдалтай холбогдсон залуусыг өмгөөлөх өмгөөлөгч олдохгүй байсан юм. Тиймээс УИХ-ын тогтоолд хууль эрх зүйн байгууллагын удирдлага санхүүгийн хувьд хэрхэн шинчлэгдэхээс хүний эрх хамгаалагдах  эрх зүйн орчин бүрдэнэ гэж заасан.  УИХ-ын тогтоолыг Хууль зүйн байнгын хорооны хуралдаанаар дэмжсэн. Гэхдээ төр уучлал гуйна гэсэн заалтыг тодорхой болгоё гэсэн. Ингээд хэлэлцээд төрийн тэргүүний хувьд Ерөнхийлөгч уучлал гуйх хэрэгтэй гэж үзсэн. Харамсалтай нь чуулганы хуралдааны үеэр МАН-ын хоёр гурван гишүүний санаачлагаар тогтоолын төслийг хэлэлцүүлэхгүй унагаалаа. Цагдаагийн ажилтан галт зэвсэг хэрэглээгүй байсан ч энэ хэргийг өнөөг хүртэл илрүүлж чадаагүйнхээ төлөө төр уучлал гуйх ёстой. Гэхдээ цагдаа галт зэвсэг хэрэглээгүй, хуулийн байгууллага иргэнийхээ өмнөөс галт зэвсэг ашиглаагүй, хэрэв ашигласан бол би толгойгоороо хариуцна гэж ярьсан хүмүүс би. Тэр хүмүүст хандаж хэлэхэд надад тэмдэглэлийн дэвтрээ өгсөн цагдаагийн албан хаагчийн тэр өдөр даргынхаа тарааж өгсөн гал сум, галт сумны хонгионы оронд тараалгасан сургуулийн сумны хонгиотойгоо авчирч өгсөн. Энэ баримтууд байхад уучлал гуйхгүй, цагдаа галт зэвсэг хэрэглээ гэж хэлж байгаа хүмүүст харамсаж байна. Өнөөдөр МАН-д ч ард түмнээсээ уучлал гуйх ёстой гэсэн бодолтой гишүүд бий. УИХ-ын чуулганы үеэр санал хураахад Н.Энхболд, Д.Балдан-Очир, Ч.Улаан нарын гишүүд дэмжсэн санал өгсөн. Үнэн хэзээд ил болдог. Ард түмнээсээ үнэнийг нууж, хүний эрхийг уландаа гишгэчихээд инээж байгаа МАН-ын гишүүд өөрсдөө төсвийн 9 тэрбум төгрөгөөр намынхаа байр барьчихаад сууж байна. Гэтэл өнөөдөр ч надад цагдаагийн ар гэрийнхэн хандаж байна. Долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр тушаал биелүүлж хамгаалалтад ажиллаж байгаад гэмтэж бэртсэн ч өнөөдрийг хүртэл хохирлоо барагдуулж,  эмчилгээний төлбөр авч чадаагүй гэсэн гомдол ирүүлж байна. Өмнө ч хандаж байсан. Тухайн үед Хууль зүй дотоод хэргийн сайдад хандаж асуулга тавьж байлаа. Дараа нь 2010 оны нэгдүгээр сарын 20-нд хэвлэлийхнийг цуглуулан сүр дуулиантайгаар мөнгө гаруулж байсан. Гэтэл өнөөдөр ч хохирлоо барагдуулаагүй цагдаагийн ажилтнууд байсаар байна. Намайг үнэнийг дэлгэх болсон тухай мэдээллийг сонссон цагдаагийнхан дэмжиж мессэж бичиж байна. Үнэнийг ил болгох хэрэгтэй гэж. -Долдугаар сарын 1-нд цагдаагийн ажилтан галт зэвсэг хэрэглэсэн асуудлаар нээлттэй сонсгол хийх байсан. Энэ ямар шалтгаанаар хойшилоод байна? -Долдугаар сарын 1-ний асуудал ямар урт хугацаа, саад бэрхшээлийг давж өнөөг хүрсэн билээ. хэрэг явдал болсоноос нэг жилийн дараа буюу 2009 оны долдугаар сарын 1-нд ажлын хэсэг байгуулагдан дөрвөн бүлэг асуудлаар хүний эрхийн хяналт явуулахаар тогтсон. 2009 оны долдугаар сарын 10 нээлттэй сонсголын журмыг боловсруулж 11 сарн 12-нд Хууль зүйн байнгын хороогоор батлуулсан. 12 сарын 2-нд "7 сарын 1 ба хүний эрх"  эрх нээлттэй сонсгол  зохион байгуулсан. 2010 оны гуравдугаар сарын 17-нд "7 дугаар 1-ний ба хүий эрх" нээлттэй сонсголын үргэлжлэл "Цагдаагийн байгууллага галт зэвсэг хэрэглэсний улмаас иргэдийн амьд явах эрх зөрчигдсөн эсэх асуудлаар" хийхээр бэлтгээд нийтэд зарласан. Гэвч гурван удаа хийх гээд дийлсэнгүй. УИХ-ын даргын дэргэдэх зөвлөлийн хуралдаанаас нээлттэй сонсголыг хуваариас хасч хойшлуулсан. 2010 оны дөрөвдүгээр сарын 12-ны өдөр ЦЕГ, УЕП-оос УИХ-д ирүүлсэн нээлттэй сонсголд оролцохгүйгээ мэдэгдсэн албан бичгийг ирүүлснээр мөн хойшилсон. Энэ мэтчилэн олон шалтгаанаас болж галт зэвсэгтэй холбоотой нээлттэй сонгол болоогүй. Хүний эрхэд ингэж хандаж байгаа шийдвэр гаргагч нар, иргэдэд цагдаагийн ажилтны өдрийн тэмдэглэл, бууны хонгиог ил болгож үзүүлэн хэлээд байгаа зүйл нь үнэн эсэхийг харуулъя. Надад тэмдэглэлээ авчирч өгсөн цагдаагийн ажилтны нэрийг нууцалж байна. Шүүх хуралдааны үеэр ил болохоос одоо нэрийг нь зарлаж болохгүй. Хангалттай дарамтанд байгаа. Тэмдэглэлээс дурдвал, 2008 оны наймдугаар сарын 22-ны өдөр, дарга бидний 7 цагдаагаар Эргүүл хамгаалалтын газрын подвалийн бие засах өрөөний суултуурыг авахуулж  3м орчим гүн нүх ухуулсан. Тэр нүхэнд нэлээд зузаан бүдүүн труба авчирч суулгаад буудлага хийж 7 сарын 1-нд хэрэглэсэн буунуудын цохилуур болон бусад зүйлийг өөрчилсөн. Мөн хэд, хэдэн ноцтой мэдээллүүд бий аж. Түүнд хэний тушаалаар цагдаагийн бие бүрэлдэхүүнд галт зэвсэг тарааж өгсөн. Иргэд рүү гал нээж буудсаныхаа дараахан гэмт хэргээ нуун далдлахын тулд тухайн газраас сумны хонгионуудыг түүж оронд нь сургуулилтын хонгио цацсан. Түүнчлэн дээрх үйл ажиллагааг цагдаа нараар гүйцэтгүүлсэн  хоёр дарга нь цагдаа нарт хандан “Өөрсөддөө эргэлзэж байгаа хүн байвал хэлээрэй. Бууг чинь янзалж өгнө шүү” гэж хүртэл захиж байсан тухай он сар цаг хугацаатайгаа тэмдэглэгдэн үлджээ.