-Мэйлээр ирсэн нэг асуулт байна. Ганбаатар аа, Та нэг их шударга хүн болж худлаа орилдог. Өөрийн чинь дэвшүүлж байгаа санаанууд, ялангуяа цалин мөнгө нэмэгдүүлэхтэй холбоотой асуудлууд чинь инфляцийг нэмэгдүүлж, ард олонд хохирол авчирч байна гэдгийг өөрөө ойлгодоггүй юмуу? Боловсрол муутай хүмүүсийн сэтгэхүй дээр тоглолт хийгээд байх юм та?
С.Ганбаатар: Та их ухаантай өндөр боловсролтой хүн байна. Та бушуухан гараад ир. Бушуухан тэмцлээ хий. Би харин таныг гарч иртэл тэмцлээ үргэлжлүүлж байя. Ухаантай асуулт өгсөн хүнд ухаантай хариулт өгье. Монгол хүний үнэлэмжийг дээшлүүлэх гэж байж цалинг нэмж байгаа бол, Самуэльсоны "Чөтгөрийн тойрог" гэдэг ном байдаг юм түүнийг уншаарай.
Тэр онолыг уншаарай. Бага үнэлэмж, бага сэтгэл, бага бүтээмж бий болдог. Тэр нь буцаад бага сэтгэл, бага бүтээмж болдог юм. Чи эхлээд бүтээл гарга, түүний дараа би чамд мөнгө өгье гэх биш, мөнгө өгчихөөд чи ажил хий гэх нь зөв биз дээ. Бүтээмж нэмэх гэж байгаа асуудал дээр нэг жишээ татъя. Швейдын Свэйн гэдэг автобусны жолооч залуу манай микроны жолоочоос 20 дахин илүү цалин авч байгаа. 5000 евро авч байгаа. Тэгвэл Свейн манай микроны жолооч Доржоос 20 дахин илүү бүтээмжтэй юу гэж асууя.
Та хариулж чадахгүй. Свэйн хоёр цаг яваад нэг зогсоол дээр очоод цай уугаад дахиад шулуун замаар явж байгаа. Гэтэл манай жолооч сэмхэн зааланд байгаа кондуктор халаасандаа мөнгө хийж байна уу гэдгийг ажиглана. Мөн мөсөн замын коток дээр явж байгаа. Хажуугаар нь хүн орж ирэх нь үү гэдгээ хянаж байна. Манай Дорж энэ Свейнээс 10 дахин илүү бүтээмжтэй, ур чадвартай ажил хийж байгаа. Ядуу орны ядуу иргэд бүтээмжгүй болохоор улс орон нь ийм байдаг биш.
Харин улс орныг удирдаж байгаа хүмүүс нь бүтээмжтэй шийдвэр гаргадагт асуудал байгаа юм. Баян орны иргэд нь өндөр бүтээмжтэй цалин авдаг нь иргэд нь бүтээмжтэйдээ биш улс төрийн шийдэл нь, гурван талт хэлэлцээрийн үр дүн нь бүтээмжтэй байдаг учраас бүтээмжтэй харагддаг. Бид яагаад Солонгос руу, Европ руу дүрвэж байна вэ гэдгийг бодох хэрэгтэй. Мэдэхгүй хүмүүсээ, мэдэж амьдармаар байна.
-Мэйлээр ирсэн нэг асуулт байна. Ганбаатар аа, Та нэг их шударга хүн болж худлаа орилдог. Өөрийн чинь дэвшүүлж байгаа санаанууд, ялангуяа цалин мөнгө нэмэгдүүлэхтэй холбоотой асуудлууд чинь инфляцийг нэмэгдүүлж, ард олонд хохирол авчирч байна гэдгийг өөрөө ойлгодоггүй юмуу? Боловсрол муутай хүмүүсийн сэтгэхүй дээр тоглолт хийгээд байх юм та?
С.Ганбаатар: Та их ухаантай өндөр боловсролтой хүн байна. Та бушуухан гараад ир. Бушуухан тэмцлээ хий. Би харин таныг гарч иртэл тэмцлээ үргэлжлүүлж байя. Ухаантай асуулт өгсөн хүнд ухаантай хариулт өгье. Монгол хүний үнэлэмжийг дээшлүүлэх гэж байж цалинг нэмж байгаа бол, Самуэльсоны "Чөтгөрийн тойрог" гэдэг ном байдаг юм түүнийг уншаарай.
Тэр онолыг уншаарай. Бага үнэлэмж, бага сэтгэл, бага бүтээмж бий болдог. Тэр нь буцаад бага сэтгэл, бага бүтээмж болдог юм. Чи эхлээд бүтээл гарга, түүний дараа би чамд мөнгө өгье гэх биш, мөнгө өгчихөөд чи ажил хий гэх нь зөв биз дээ. Бүтээмж нэмэх гэж байгаа асуудал дээр нэг жишээ татъя. Швейдын Свэйн гэдэг автобусны жолооч залуу манай микроны жолоочоос 20 дахин илүү цалин авч байгаа. 5000 евро авч байгаа. Тэгвэл Свейн манай микроны жолооч Доржоос 20 дахин илүү бүтээмжтэй юу гэж асууя.
Та хариулж чадахгүй. Свэйн хоёр цаг яваад нэг зогсоол дээр очоод цай уугаад дахиад шулуун замаар явж байгаа. Гэтэл манай жолооч сэмхэн зааланд байгаа кондуктор халаасандаа мөнгө хийж байна уу гэдгийг ажиглана. Мөн мөсөн замын коток дээр явж байгаа. Хажуугаар нь хүн орж ирэх нь үү гэдгээ хянаж байна. Манай Дорж энэ Свейнээс 10 дахин илүү бүтээмжтэй, ур чадвартай ажил хийж байгаа. Ядуу орны ядуу иргэд бүтээмжгүй болохоор улс орон нь ийм байдаг биш.
Харин улс орныг удирдаж байгаа хүмүүс нь бүтээмжтэй шийдвэр гаргадагт асуудал байгаа юм. Баян орны иргэд нь өндөр бүтээмжтэй цалин авдаг нь иргэд нь бүтээмжтэйдээ биш улс төрийн шийдэл нь, гурван талт хэлэлцээрийн үр дүн нь бүтээмжтэй байдаг учраас бүтээмжтэй харагддаг. Бид яагаад Солонгос руу, Европ руу дүрвэж байна вэ гэдгийг бодох хэрэгтэй. Мэдэхгүй хүмүүсээ, мэдэж амьдармаар байна.
СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ