УИХ-ын гишүүн Дашзэгвийн Амарбаясгалангийн хилийн хоригийг үргэлжлүүлэх шүүхийн шийдвэр гарлаа.

Түүнд өмнө нь тавьсан Монгол Улсын хилээр гарах хоригийг цуцлуулах хүсэлтийг өмгөөлөгчид нь гаргасан байна. Харин шүүх энэ хүсэлтийг нь хэлэлцээд, одоо нөхцөл байдалд өөрчлөх үндэслэл алга гэж үзээд татгалзчихлаа. Ингэснээр Д.Амарбаясгалан гишүүний хилээр гарах хязгаарлалт хэвээр үлдэж, тодорхой хүмүүсээс хол байх шаардлага ч мөн үргэлжилж байна. Яагаад ийм шийдвэр гарсан бэ гэвэл, прокурорын байгууллагаас түүнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан хэд хэдэн хэрэгт холбогдуулан шалгаж байгаа нь нотлох баримтаар тогтоогдсон гэж үзжээ. Өөрөөр хэлбэл хэрэг нь хаагдаагүй, мөрдөн шалгах ажиллагаа ид яваа гэсэн үг. Ийм үед сэжигтэн буюу яллагдагчийг чөлөөтэй зорчуулах нь хэрэгт нөлөөлөх эрсдэлтэй гэж шүүх үздэг нийтлэг практик бий. Нэг талаас энэ бол цэвэр хууль, процессын асуудал. Гэхдээ нөгөө талаас улс төрийн өнгө аяс ч харагдаж буй нь нууц биш. Учир нь Дашзэгвийн Амарбаясгалан бол зүгээр нэг гишүүн биш, өмнө нь Монголын улс төрийн төвд явж ирсэн хүн. Тэрбээр Монгол Ардын Намын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар олон жил ажиллаж, намын бодлого, сонгуулийн стратегийг гардан зохион байгуулж байсан. 2020, 2024 оны сонгуулиудад МАН үнэмлэхүй ялалт байгуулахад түүний оролцоо их байсан гэж улс төр судлаачид ярьдаг. Гэхдээ эрх мэдэл дагасан маргаан ч бас дагаж ирсэн. Сүүлийн жилүүдэд төрийн өндөр албан тушаалтнуудтай холбоотой авлига, албан тушаалын хэрэг тойрсон дуулианууд ар араасаа гарч, олон нийтийн итгэл нэлээд суларсан. Тэр дунд намын удирдах түвшний хүмүүсийн нэрс ч үе үе яригдаж байсан нь нууц биш. Д.Амарбаясгалантай холбоотойгоор ч нөлөө бүхий улс төрчид хууль хяналтын байгууллагад хэрхэн нөлөөлдөг вэ гэсэн илүү өргөн асуудал сөхөгдөж байв. Мэдээж одоогоор шүүхээс түүнийг гэм буруутайд тооцоогүй, хэрэг нь эцэслэн шийдэгдээгүй байгаа. Гэхдээ ийм хэмжээний улс төрчид шалгагдаж эхлэхээр энэ нь дан ганц нэг хүний асуудал биш, системийн асуудал болж хувирах нь дамжиггүй. Хууль бүх хүнд ижил үйлчилж чадаж байна уу, эсвэл улс төрийн нөлөө орж байна уу гэдэг асуулт одоо ч хариулт шаардаж буй.

Шүүхийн энэ удаагийн шийдвэрийг зарим нь хуулийн байгууллага ажиллаж эхэлж байна гэж харж байхад, нөгөө хэсэг нь улс төрийн өрсөлдөөн ширүүсэж байна гэж харж байна. Аль нь үнэн бэ гэдгийг цаг хугацаа л харуулах бизээ. Ямар ч байсан одоогийн нөхцөлд Дашзэгвийн Амарбаясгалангийн хувьд хилээр гарах боломж хаалттай хэвээр, хэрэг нь үргэлжилж байна. Харин энэ хэрэг хэрхэн шийдэгдэх нь зөвхөн нэг улстөрчийн хувь заяа биш, Монголын улс төрд хариуцлага бодитоор хэрэгждэг үү гэдгийг харуулах нэг том сорилт болж үлдэх шинжтэй байна.