Монгол Улсын эрчим хүчний салбарын төвлөрлийг сааруулах, орон нутгийн дулаан хангамжийн найдвартай байдлыг нэмэгдүүлэх зорилгоор хэрэгжүүлж эхэлсэн “10 аймгийн төвийн дулааны станц байгуулах төсөл” нь сүүлийн жилд улсын хэмжээний томоохон хөрөнгө оруулалтын хөтөлбөрүүдийн нэгээр нэрлэгдэж ирсэн. Гэвч уг төслийн хэрэгжилттэй холбоотойгоор эрх мэдэл, албан тушаалын нөлөөлөл ашигласан байж болзошгүй асуудал хууль хяналтын байгууллагын шалгагдаж эхэлсэн байдаг.

Төслийн хүрээнд БНСУ-ын Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн эх үүсвэрээс 148.7 сая ам.долларын санхүүжилт татахаар тохиролцсон байдаг. Уг хөрөнгөөр аймгийн төвүүдэд төвлөрсөн дулаан хангамжийн систем байгуулж, нүүрсний жижиг зуухнуудыг үе шаттай халж, агаарын бохирдлыг бууруулах, эрчим хүчний үр ашгийг дээшлүүлэх зорилт дэвшүүлсэн юм. Эрчим хүчний яамны өмнөх жилүүдийн төлөвлөгөөнд дурдсанаар орон нутгийн төвлөрсөн дулаан хангамжийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх нь бүс нутгийн хөгжлийн бодлогын нэг тулгуур чиглэлд тооцогдож байв. Гэвч томоохон төсөл хэрэгжих явцад худалдан авалт, зөвлөх үйлчилгээ болон гэрээний сонгон шалгаруулалтын ил тод байдалд эргэлзээ төрүүлэх нөхцөл үүссэн нь өнөөдрийн мөрдөн шалгах ажиллагааны үндсэн суурь болж байна.

АТГ-аас өгсөн мэдээллээр Эрчим хүчний сайд асан, Дулааны цахилгаан станц-IV ТӨХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан Н.Тавинбэхтэй холбоотой хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан. Шалгалтын хүрээнд түүнийг албан тушаалын бүрэн эрхээ ашиглан тухайн үед өөрийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан иргэн П.Товуудоржийн үүсгэн байгуулсан компанид давуу нөхцөл бүрдүүлсэн байж болзошгүй асуудлыг нягталсан байна. Албан ёсны мэдээллээр зөвлөх үйлчилгээний гэрээтэй холбоотой 2.6 сая ам.долларын санхүүжилт олгогдсон нь мөрдөн шалгах ажиллагааны нэг гол чиглэл болжээ.

2026 оны нэгдүгээр сарын дундуур мөрдөн шалгах байгууллагууд хэд хэдэн байршилд нэгжлэг хийж, холбогдох хүмүүсийг саатуулан шалгасан байна. Улмаар хэрэгт нэр дурдагдсан зарим этгээдийг сулласан боловч мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилсээр байсан юм.

Хэргийг прокурорт шилжүүлэх санал гаргав

Авлигатай тэмцэх газар 2026 оны зургаадугаар сард Н.Тавинбэхтэй холбоотой мөрдөн шалгах ажиллагааг дуусгаж, хэргийг шүүхэд шилжүүлэх саналтайгаар прокурорын байгууллагад хүргүүлснээ мэдээлсэн. Ингэснээр тухайн хэрэг мөрдөн шалгах шатнаас прокурорын хяналтын шатанд шилжиж байна. Харин хамт шалгагдаж буй зарим этгээдийн хэрэг үргэлжлэн мөрдөн шалгах ажиллагаанд үлдсэн талаар эх сурвалжууд мэдээлжээ.

Монгол Улс сүүлийн арван жилд эрчим хүчний салбарын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор олон улсын хөгжлийн байгууллагууд болон гадаадын засгийн газруудаас хэд хэдэн томоохон зээл, тусламжийн хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. Гэвч эдгээр төслийн худалдан авалт, зөвлөх үйлчилгээ, гүйцэтгэгч сонгон шалгаруулалтын үе шат бүрт ил тод байдлыг хангах шаардлага хэвээр байгааг олон улсын аудитын байгууллагууд удаа дараа анхааруулж ирсэн байдаг.

Түүнчлэн төрийн өндөр албан тушаал хашиж байсан хүмүүс тухайн салбарын төрийн өмчит компаниудад үргэлжлүүлэн ажиллах, эсвэл бодлого боловсруулах түвшний албан тушаалтнуудын ойрын хүрээллийн этгээдүүд зохицуулах байгууллагад томилогдох зэрэг асуудал нь ашиг сонирхлын зөрчил үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг талаар засаглалын чиглэлээр ажилладаг судлаачид онцолдог.

Прокурорын байгууллага хэргийн материалыг хянаж, шүүхэд шилжүүлэх эсэх талаар эцсийн шийдвэр гаргах юм. Хэрэв хэрэг шүүхийн шатанд шилжвэл олон нийтийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлсэн томоохон дэд бүтцийн төслүүдийн удирдлага, хяналтын тогтолцоонд ямар сул тал байсныг илүү тодорхой болгох боломж бүрдэх юм.

Өөрөөр хэлбэл, энэхүү хэрэг нь зөвхөн нэг хүний эрүүгийн хариуцлагын асуудал төдийгүй Монгол Улсад гадаадын зээл, тусламжийн хөрөнгийг хэрхэн удирдаж, хянах ёстой вэ гэсэн бодлогын түвшний асуултыг дахин хөндөж буй тохиолдол болж байна.