Сирийн хямрал хүчирхийлэл дээд цэгтээ хүрсэн энэ мөчид НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл юу ч хийж чадахгүй байна. Өнгөрсөн жилийн Арабын хавраас өнөөг хүртэл дэлхий дахины анхаарлын төвд халуун цэг болон үлдсэн нь Сири улс. Тунис, Египетээс эхлээд Ливи, Йемен, Иордан, Бахрейн гээд олон ч улсыг орвонгоор нь өөрчилж чадсан Арабын хувьсгал Сирид хувьсгал нэрээ алдаж бүхэл бүтэн үндэстнийг мөхлийн ирмэгт аваачаад байна. Сирийн нийслэл, эртний түүхт Дамаск хот Ливийн Триполитой адил цусанд умбаж, дайны галд ширвэгдсэн балгас болоход тун ойрхон ирлээ. Сирийг дөчөөд жил үе улиран захирч байгаа ерөнхийлөгч Башар Ассад өөрийг нь зөөлөн сэнтийгээс нь авч хаяхаар тэмцсэн босогч, эсэргүү нэртэй сөрөг хүчнийхний голомт болсон боомт хот Хомсыг газрын хөрстэй тэгшлэх даалгавар өгсөн тухай хэвлэлүүдээр шуугиж байна. Сүүлийн хоёр долоо хоногт Сири дэх аллага, хүчирхийлэл улам бүр хяналтаа алдаж өдөрт зуу зуугаар мөргөлдөөнд өртсөн энгийн номхон иргэд амиа алдсаар байна. Өнгөрсөн оны долдугаар сард Сирийн хувьсгалт арми хэмээх цэргийн хүчин командлагчийнхаа хамт Ерөнхийлөгчөөсөө урваж босогчдын талд орсон. Улмаар тэдний эгнээ Башар Ассадыг хорсон занасан сиричүүдээр богино хугацаанд маш ихээр үржиж засгийн газрын цэргүүдэд дорвитой эсэргүүцэл үзүүлж эхэлснээр тус улс иргэний дайны байдалтай болсон хэмээн үзэж болно. Иргэд, сөрөг хүчнийхэн хэдийгээр чадах чинээгээрээ тэмцэлдсээр байгаа ч танк, их буу, пуужин харвагч зэрэг хүнд зэвсгүүд, агаарын хүчин, тэнгисийн байлдааны хөлөг онгоцоор дэмжүүлсэн засгийн газрын цэргүүдийн өөдөөс хүч мөхөсдөж байгаа. Харгис бөгөөд зальжин Ассад Ерөнхийлөгч Башар Ассад харагдаж байгаагаасаа илүү зальтай бөгөөд харгис хүн аж. Тэр анх түүнийг огцрохыг шаардаж жагссан олны өөдөөс шулуухан зэвсгийн хүч хэрэглэж тараасан оройноо телевизийн дэлгэцээр гэмгүй царайлан Сирийг өөрчилнө, шинэчилнэ гэх мэтээр хээв нэг чалчиж суусан. Сирийн иргэд Башар Ассадын дэглэмийг ливичүүд Каддафид хэчнээн дургүй байснаас ч илүү ихээр үзэн яддаг байсан учир түүний үгэнд мунхарсангүй. Жагсаал цуглаан улам хүчээ авч, Башар Ассадын эсрэг хүчин зохион байгуулалтад орж тэмцэж эхлэх үеэс зальт ерөнхийлөгчийн суудлаасаа үхэн хатан зууралдах нь тодорхой болсон юм. Зальт гээд байгаагийн учир нь тэрбээр гадаадад түүний эсрэг хүчин хэчнээн хар үүл зангируулсан ч яриа хэлцэл хийнэ, хямралыг зохицуулна гэх мэтээр олон улсын төлөөлөгчидтэй уулзаж хэлцээд ар хударгаар нь дотооддоо иргэдийнхээ цусыг урсгасаар байдаг нэгэн. Яг энэ дүр зураг өнөөдрийг хүртэл зогсолтгүй үргэлжилсээр, Башар Ассадын ордонд Турк, Иран, Арабын лиг, Европын холбоо, НҮБ, АНУ-ын төлөөлөгчид өч төчнөөнөөрөө ирж очин байх зуур өдөр бүр танк, их бууны галд өртөн Сирийн хотууд балгас болж хүний цус гол мөрөн шиг урссаар ирлээ. НҮБ-ын байр суурь ганхсаар Ерөнхийлөгч Барак Обама Башар Ассадыг заавал огцруулна хэмээн ам шүдээ өгснөөс хойш сарын хугацаанд Сирийн байдал улам хүндэрсээр буй тул НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөл яаралтай хуралдаж цэрэг зэвсгийн хүчээр энэхүү хямралыг зохицуулахаас өөр аргагүй боллоо хэмээн олонхи улсууд санал нэгтэй дуугарсан. Гэвч ОХУ, Хятад улсууд өнгөрсөн жилийнхтэй адил Аюулгүйн зөвлөл дээр хориг тавьж Сирийн асуудалд хөндлөнгөөс оролцохыг таслав. Үүнийг олон улсын ажиглагчид ОХУ ойрхи дорнод дахь өөрийн сүүлчийн үнэнч холбоотноо алдахгүйг чармайж байна хэмээн дүгнэлээ. Мөн ОХУ үеээ өнгөрөөж буй асар их зэвсэг техникээ шахах найдвартай зах зээлээ үл алдахыг хүснэ, оросуудын зэвсгээр хуяг дуулгаа зузаалах Башар Ассад Сири орны хөрөнгийг Кремльд илгээж хариуд нь найдвартай ар тал хүсэмжилнэ. Харин АНУ болон түүний дагалдагсадтай Африк тивийн баялаг дээр ид өрсөлдөж буй хятадууд ойрын арван жилдээ багтаж ойрхи дорнод руу тэмүүлэх болно.  Энэ жил Хятадын коммунист намын шинэ үе төрийн удирдлагад гарч үүнийхээ зэрэгцээ ойрхи дорнод дахь цоо шинэ бодлого хэрэгжиж эхлэх аж. Тиймээс ойрхи дорнодод нэг ч гэсэн улсыг барууныханд алдахыг Хятад хүсэхгүй байгаа. Гэх мэтийн учир шалтгаануудын улмаас НҮБ-ын Аюлгүйн зөвлөл өнөөг хүртэл Сирийн талаар тав дахь удаагаа хуралдсан ч Хятад, Оросын бойкотноос хэтэрч хямралын галыг унтраах ямар нэгэн дорвитой алхам хийж чадсангүй. Одоо ч яг энэ дүр зураг НҮБ-д өрнөж байна. НҮБ-ын удирдлагуудыг шийдвэр гаргаж чадахгүй бээрсэн бодлого явуулж байна хэмээн ажиглагчид шүүмжилсээр л. Үнэхээр дэлхийн халуун цэгт явуулах НҮБ-ын бодлого аль нэгэн гүрний үзэмжээр шийдэгддэг, тиймээс энэ байгууллагын нэр хүнд, нөлөө унасаар сөргөлдөгч гүрнүүдийн байгуулсан НАТО, Шанхайн хамтын ажиллагааны нийгэмлэг гэх мэт байгууллагуудад дэлхий дахин үзэл бодлоороо хуваагдах вий хэмээх айдас ч энэ цаг мөчид бий болж байгаа. Ялаагүй хувьсгалын золиос Сирийн тухай асуудал НҮБ-ын тавцанд мухардлаас гарч чадахгүй гацах зуурт Хомс хотод дайны галд хүмүүс зуу зуугаараа хөнөөгдөж байна. Засгийн газрын цэргүүд Хомс хотыг газрын хөрснөөс арчихаар улайран довтолсоор л. Сирийн Хомс хотоос ирсэн шуурхай мэдээллүүд олон улсын хэвлэлийн агентлагуудын нүүр хуудаснаа ээлжлэн солигдсоор. Сири хэрвээ Ливи шиг газрын баялагтай байсан бол өдийд байдал шал өөр байх байсан хэмээх сэтгэгдэл CNN-ий Сиритэй холбоотой мэдээллүүдийн доор урссаар л. Энэ ч үнэний ортой. Том гүрнүүдийн шуналыг татсан байгалийн баялагтай улс байсан бол Сири хэзээний Ливийн араас орж Башар Ассадын толгой босогчдын хөлд өнхрөх байсан бизээ. Зовлонт Каддафигаас ч илүү их гараа цусанд бялдсаар байгаа Башар Ассадын хугацаа нь тодорхойгүй уналтын төлөө ард түмэн нь үхлээрээ наймаалсаар л. Яг одоо манай гариг дээр хүмүүс хамгийн олноороо амиа алдаж байгаа цэг зөвхөн Хомс. ОХУ-ын гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров Сирийн нийслэл Дамаск хотноо ирж Башар Ассадтай уулзаж байна. Лавров, Ассад нарын уулзалт магадгүй юм дуулгаж болзошгүй хэмээн ажиглагчид дүгнэж буй ч 11 сар үргэлжилсэн цус асгаруулалт одоо ямар ч хэлэлцээгээр шийдэгдэхгүй тухай тэд анхааруулж байна. Оросуудын Ассадтай хийх тохиролцоо амжилт олвол түүний гарт хэдэн мянгаараа хөнөөгдсөн иргэд ялаагүй хувьсгалын золиос болоод  үлдэх бололтой. Арабын хувьсгал давалгаалсан орнуудаас хамгийн олон хүнээ алдсан Ливийг Сири энэ янзаараа өнөө маргаашгүй гүйцэх тухай барууны хэвлэлүүд бичиж байна. Дашрамд дурдахад доорхи гэрэл зургуудыг CNN агентлагийн гэрэл зурагчид Хомс хотын шуурган тулаан дунд эр зориг гарган дурандаа буулгасан аж. Засгийн газрын цэргүүдтэй тулалдаж буй Сирийн хувьсгалт арми хэмээх зэвсэгт бүлэглэлийн цэргүүдийн тулааны талбар дээр буй зургийг эндээс харж болно. О.Нар