Мэргэжлийн хяналтынхан энэ сарын 26-29-ны өдрүүдэд Эрдэнэт хотод бүсийн зөвлөгөөнөө хийв. Уг зөвлөгөөнд МХЕГ-ын дарга Р.Содхүү болон даргын зөвлөлийн бүх гишүүд оролцсон бөгөөд Хангайн бүсийн зургаан аймгийн мэргэжлийн хяналтынхан оролцсон байна. МХЕГ-ын дарга Р.Содхүү тус зөвлөгөөний талаар ярилцлаа.   -Хангайн бүсийн зөвлөгөөний үеэр Орхон аймгийн иргэд болон удирдлагуудтай уулзсан. Энэ үеэр ямар асуудлаар ярилцсан бэ? -Орхон аймагт хийсэн мэргэжлийн хяналтын байгууллагын шалгалтаар Эрүүл мэндийн тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилт хангалтгүй гэсэн дүгнэлт гарсан бөгөөд иргэдтэй нь уулзаад ярилцаж байхад, үнэхээр бодитой шалгалт болжээ гэж бодогдлоо. Учир нь, Орхон аймгийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, эмнэлгийн үйл ажиллагааны талаар иргэд маш их гомдоллож байна. Эмч дуудахаар “Таныг очиж авах машин алга. Такси бариад ир” гэж хэлж байх жишээтэй. Эхийн эндэгдлийн тоогоороо ч улсад дээгүүр байр эзэлж байна. Өөр олон зөрчил илэрсэн ч тэр болгоныг тоочно гэвэл цаг хүрэхгүй. Харин бид гаргасан шийдвэрийнхээ мөрөөр арга хэмжээ авч, иргэдийг санал гомдлыг нэгбүрчлэн шалгана. Үүнээс гадна Орхон аймагт усны асуудал маш хүнд гэсэн гомдол их ирж байна. Тиймээс бид усны гол гол цэгүүдээс нь шинжилгээ авахаар боллоо. Мэргэжлийн хяналтын шалгалтаар Орхон аймагт нийтдээ 11 хуулийн заалт, хэрэгжилт хангалтгүй байна гэсэн дүн гарсан. Үүнийг Орхон аймгийн иргэд ч өөрсдөө баталж байна. Өөрөөр хэлбэл, мэргэжлийн хяналтын байцаагч нарынхаа хийсэн шалгалтынхаа дүнг иргэдийн амнаас сонсч баталгаажуулж авлаа. Энэ бол МХЕГ-ын дарга, Монгол Улсын ерөнхий байцаагч миний бие болоод хамт олны маань иргэдийнхээ өмнө хүлээсэн үүрэг гэж ойлгож байгаа. Тиймээс энд яригдсан бүх зүйлийг манай ажилтнууд сонсч, бичиж тэмдэглэж авсан тул байцаагч нарынхаа хийсэн шалгалтын дүнг нэг удирдамж болгоод эндээ үргэлжлүүлэн хийх шалгалтыг тусад үүрэг өгөөд явахаар шийдвэрлээд байна. -Орхон аймагт мэргэжлийн хяналтын онцгой бүс тогтоох шаардлагатай гэж байсан. Энэ талаараа тодруулаач? -Орхон аймаг, Эрдэнэт хот  баруун, зүүн тийшээгээ чиглэсэн их хөдөлгөөний төв. Тиймээс Эрдэнэт хотын статусыг нэмэгдүүлэх нь зөв гэж үзэж байгаа тул энд ажиллах мэргэжлийн хяналтын байгууллагын эрх, үүргийг ч нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Эрдэнэт хотод орж, гарч байгаа, үйлдвэрлэж буй бараа бүтэгдэхүүнд тавих хяналт шалгалт байдаггүй. Тиймээс энэхүү хяналтгүй урсгалыг  зогсоож, мэргэжлийн хяналтын онцгой бүсүүдийг тогтоож, хяналт шалгалтад хамруулах асуудлыг тавьж эхэлсэн. Цаашдаа энэ асуудлыг олон талаас нь ярьж ажил хэрэг болгохоор ажиллаж байна. -“Эрдэнэт” үйлдвэрийн үйл ажиллагааны явцад хийгддэг тэсэлгээ байшин барилгын чанарт нөлөөлж байна гэсэн яриа байдаг. Энэ үнэхээр бодитой аюул уу? -Эрдэнэт хотын байшин, барилгатай холбоотой асуудал бол мэргэжлийн хяналтынхан ярих ёстой зүйлүүдийн нэг. Гэвч “Уулын баяжуулах Эрдэнэт” үйлдвэрээс тэсэлгээ хийхэд Эрдэнэт хотын байшин барилгад нөлөөлж байгаа нөлөөллийг нь тогтоох ёстой. Энэ асуудлыг одоо ярих биш Эрдэнэт хотыг анх байгуулах үеэс л ярьж хийх ёстой байсан юм. Тухайн үед үүнийг анхаараагүйгээс одоо энэ бүхэн зөрчил болоод байна. Бидний зүгээс Эрдэнэт хотод таван давхараас дээр барилга барихыг хориглосон. Мөн шинээр баригдаж байгаа барилгад тэсэлгээ даах чадварыг нь шалгадаг болно. Өмнө нь баригдсан байшин, барилгууд хуучраад тэсэлгээ даах чадвар нь муудсан байж болох тул энэ асуудлыг ч гэсэн орхилгүй цаашид ашиглах, засварлах боломжтой эсэхийг нь судлах хэрэгтэй. Хэрэв тэсэлгээний нөлөөллийг даах чадваргүй бол нураана. Энэ бол амьдралаас үүдэж гарч байгаа шаардлага. -Орхон аймаг ногоон бүсгүй болох нь гэсэн болгоомжлол бий. Энэ талаар? -Орхон аймгийн ой “Тужийн нарс”-ны араас орлоо гэж их ярьдаг. Юуны өмнө ой модны хулгайчидтай үр дүнтэй тэмцэх шаардлагатай. Бид энэ асуудлыг анхааралдаа авсан байгаа. -Ер нь ийм зөвлөгөөн жилдээ хэд болдог юм бэ. Энэ удаагийн зөвлөгөөнөөр Хангайн бүсийнхний ажлыг хэрхэн үнэлж байна вэ? -Өмнө нь аймгийн дарга нар жилдээ нэг цуглаж ажлаа тайлагнаж, даргын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлдэг байсан. Одоо бол улиралд нэг удаа ингэж цуглаж байна.. -Танай шалгалтаар Архангай аймагт их хэмжээний хөрөнгө мөнгөний зөрчил илэрсэн байсан? -Архангай аймагт хийсэн шалгалтаар 73 сая төгрөгийн санхүүгийн зөрчил илэрсэн. Бид бүсийн зөвлөгөөний үеэр хэлэлцсэн асуудлыг Улаанбаатар хотод очиж байгаад сайтар нягталж, улсыг хэн хохироов, буруутай эзэн нь хэн юм гэдгийг тогтооно. Мөн энэ шалгалтын дүн дээр үндэслэж, дахин хоёр шалгалт нэмж хийнэ. -Улсыг хохироосон гэм буруу нь тогтоогдвол тэдэнд ямар хариуцлага тооцох вэ? -Бид зөрчил алдаа илрүүлдэг боловч гэм буруутай хүнийг олж, арга хэмжээ авах асуудал нь орхигдоод байна. Санхүүч хүн санхүүгийн зөрчил гаргасан бол хариуцлагаа хүлээх ёстой. Мэргэжлийн хяналтын байцаагч ч гэсэн ёс зүй, мэргэжилдээ алдаа гаргасан бол хариуцлагаа хүлээдэг. Түүнтэй адил аливаа зөрчил гаргасан л бол түүнтэйгээ дүйцэх хариуцлага хүлээх ёстой. Бид ч энэ тал дээр анхаарч ажиллана. Өөрөөр хэлбэл, улсыг хохироосон, хууль зөрчсөн эзнийг нь олж, хариуцлага тооцдог болно.   П.Наран