Гэрэл зураг түүх болон үлджээ. Өнгөрсөн долоо хоногийн дэлхийн шилдэг гэрэл зургууд хэмээн олон улсын томоохон хэрэгслүүд онцолдог билээ. Харин өнгөрсөн долоо хоногийн дэлхийн шилдэг гэрэл зургуудийн ихэнхийг Ливийн удирдагч асан Муаммар Каддафи болон түүний хүү Мустассим Каддафи нарын үхэлтэй холбоотой гэрэл зургууд нийтлэгджээ. Одоогоос найман жил орчмын өмнө Саддам Хусейн америкчуудын алсаас шидсэн дүүжлүүрийн гогцоонд орж цаазын тавцанд зогсож байлаа. Тэр үед нэрт удирдагч, дарангуйлагчийн үхлийн эцсийн агшны талаархи мэдээ мэдээлэл гэрэл зургууд дэлхийн хэвлэл мэдээллүүдийн нүүр хуудсыг “чимж” байлаа. Тэр цагаас хойш найман жилийн дараа дахиад л америк хэмээх их гүрний далай алгасан буудсан сум Ливийн удирдагч хурандаа Каддафийн толгойд босогчид хэмээх цусанд улайрсан этгээдүүдийн гараас зоогдож байна. Сүүлийн үед америкчууд энд тэндхийн улс гүрнүүдийн даварсан дарангуйлагчдын үхлийг түүхийн гэрэл зургийн агшин болгон хадгалдаг “гэрэл зурагчин” болж хувирав уу гэлтэй. Гэхдээ америкчууд гэрэл зургийн дурангаа асар их байгалийн баялагтай орнуудын удирдагчид руу чиглүүлдэг аж. Тэдгээр орны удирдагчид нь олон жил ард түмнийхээ нуруун дээр зайдалж, ард түмэн нь тэднээс залхахын дээдээр залхсан байхыг ч америкчууд сайн тооцоолно. Мөн ард түмэн нэрээр төрийн эрх авахыг хүссэн хүмүүсийн атгаг санаан дээр яаж дөрөөлөхөө ч тэд хэнээр ч заалгуулалтгүй мэдэх аж. Ингэснээр найман жилийн өмнөөс хүн төрөлхтөний харсан “гэрэл зураг” түүхийн хуудсыг цусан толбоор арвижуулсаар дахин бидний өмнө иржээ. Үйл явдлын өрнөл нь ч мөн төстэй. Саддам Хусейныг найман жилийн өмнө газар доорхи нэгэн багахан нүхнээс америк цэргүүд олж гаргаж байсан бол Муаммар Каддафиг ус зайлуулах хоолойноос олжээ. Ялгаатай нь Саддам Хусейнд ард түмний эсрэг хийсэн нүгэлд нь таарсан шийтгэл оноож буйгаа шүүхийн индэр дээрээс мэдэгдэж байсан бол Каддафид хүний ёсноос гадуур гэмээр шийтгэлийг хоромхон зуур оноожээ. Олон улсын хүний эрхийн байгууллагууд ч мөн иймэрхүү утгатай мэдэгдэл хийж Ливийн босогчдыг хатуу шүүмжилсэн. Саддамын хүзүүнд дүүжлүүрийн олс угласан гэрэл зураг 2003 онд шуугиан дэгдээж байсан бол өнөө жил Каддафийн цусандаа хутгалдан чирэгдэж яваа нь жилийн онцлох үйл явдал болж хувирч байна. Каддафийн хүү Мустассим Каддафи ч мөн энэ үеэр баривчлагдан хоригдож байгаад өчигггүй буудан хороогджээ. Үүний дараа баярлан хөөрсөн Ливичүүд удирдагчийнхаа шарилыг үзэхээр дугаарлан зогсох нь жигтэй аж. Та бүхэн дээрх эхний гэрэл зураг дээрээс Мисрата хотын төвд орших нэгэн худалдааны төвийн хүйтэн агуулахад хадгалагдаж буй Каддафи болон түүний хүү, Батлан хамгаалахын сайдын цогцсыг үзэхээр нэгэн хүн ирснийг харах юм. Энэ гэрэл зураг дээр цогцсуудыг үзсэн цагаан хувцастай эрэгтэй гүн шоконд орж хамгаалалтын хувцастай хүн түшин зогсох аж. Хамгийн наад талд Каддафийн батлан хамгаалахын сайд Абу Бакр Юнис, түүний цаана Каддафи, хамгийн цаад талд Каддафийн хүү Мустассимийн цогцоснууд хэвтэж байна. Магадгүй энэхүү цагаан хувцастай эр Каддафийн ойр дотны хэн нэгэн байсан юм болов уу. Ямартай ч гэрэл зураг түүх болон үлджээ. Дараагийн гэрэл зурагт Каддафийн хүү Мустассимыг босогчид олзлон хорьж байхдаа энэ зургийг авчээ. Ус ууж буй Мустассим хоёр жилийн өмнө Хиллари Клинтонтой уулзахдаа иймэрхүү төрхтэй байсан гэдэг. Түүнийг ус ууж суусан энэ цагаас нь хэдхэн мөчийн дараа буудан хороосон аж. Мөн Каддафийн босогчдоос амь хоохойлон нуугдсан сувгийн нүх, Саддамын хоргодож байсан нүхийг амьсгаа хураахаас хэдхэн мөчийн өмнөх зурагтай нь харьцуулсан гэрэл зургууд. Эдгээр гэрэл зургуудийн бүтээгч нь АНУ. О.Нар