“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2025 оны цэвэр ашгаас иргэдэд ногдол ашиг хуваарилах шийдвэрээ хэрэгжүүлж эхэлж байна. Тус компани өнгөрсөн онд 1.1 их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажилласнаас 786.6 тэрбум төгрөгийг хувьцаа эзэмшигч иргэдэд олгохоор Төлөөлөн удирдах зөвлөл нь шийдвэрлэсэн. Энэ удаад нэгж хувьцаанд 65.55 төгрөг оногдуулсан бөгөөд 1072 хувьцаатай иргэн татварын дараа 63 мянга 242 төгрөг авах юм. Ногдол ашгийг өнөөдрөөс эхлэн иргэдийн дансанд шилжүүлж эхэлж байгаа бөгөөд шат дараатайгаар бүх хувьцаа эзэмшигчдэд хүргэх аж.

Монгол Улсын хэмжээнд 2.5 сая орчим иргэн тус компанийн хувьцаа эзэмшдэг бөгөөд 2012 онд 1072 хувьцааг иргэдэд эзэмшүүлснээс хойш хэд хэдэн удаа ногдол ашиг тараасан. Өнгөрсөн хугацаанд олгосон нийт ногдол ашиг нь их наяд төгрөгөөр хэмжигдэх болсон бөгөөд энэ нь өрхийн орлогод тодорхой хэмжээний нэмэр болж ирсэн гэж үздэг. Ногдол ашгийн хэмжээг тогтоохдоо тухайн жилийн цэвэр ашгаас хэдэн хувийг хуваарилах вэ гэдгийг компанийн ТУЗ шийдэж, дараа нь нийт хувьцааны тоонд хувааж нэгж хувьцаанд ногдох дүнг гаргадаг зарчим үйлчилдэг.

Сүүлийн жилүүдэд компанийн засаглалыг зах зээлийн зарчимд нийцүүлэх хүрээнд Засгийн газраас ногдол ашиг тараах эсэх асуудлыг шууд улс төрийн шийдвэрээр бус ТУЗ-ийн бүрэн эрхэд үлдээх бодлого баримталж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл цаашид компани ашигтай ажилласан тохиолдолд ногдол ашиг олгож болох ч ашиггүй эсвэл хөрөнгө оруулалтын хэрэгцээ өндөр үед тараахгүй байх шийдвэрийг ТУЗ гаргах боломжтой болсон гэсэн үг.

Энэ удаагийн 63 мянга орчим төгрөг нь өрхийн орлогод тодорхой дэмжлэг болох ч бодит хэрэглээнд үзүүлэх нөлөө нь эдийн засгийн нөхцөл байдлаас шууд хамаарч байна. Сүүлийн үед инфляц харьцангуй өндөр түвшинд хадгалагдаж, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнэ өссөн хэвээр байгаа. Тухайлбал махны үнэ зах зээл дээр килограмм нь дунджаар 20-30 мянган төгрөгийн хооронд хэлбэлзэж байгаа нөхцөлд ногдол ашгаар нэг өрх хэдхэн өдрийн хүнсний худалдан авалт хийх хэмжээний боломж бүрдэж байна. Гэсэн хэдий ч энэ нь богино хугацаанд хэрэглээг дэмжих, өрхийн санхүүд багагүй нэмэр болох эерэг талтай хэвээр байна.

Ингэснээр “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн ногдол ашиг нь Монгол Улсад хамгийн олон хүнийг хамарсан орлогын хуваарилалтын нэг хэлбэр хэвээр байгаа ч цаашид тогтмол олгогдох эсэх нь компанийн ашигт ажиллагаа, зах зээлийн нөхцөл, ТУЗ-ийн бодлогоос шууд хамаарах болсон нь энэ удаагийн шийдвэрийн онцлог болж байна.