Өнгөрсөн ням гарагт Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл XIX хуралдаанаа хийлээ. Энэ удаагийн хурал хаалттай буюу 301 мандаттайгаар явагдсан нь урьд урьд жилүүдийнхээс онцлог байлаа. Мандатыг сонин, телевиз, сайт, орон нутгийн хэвлэл мэдээллийг байгууллагын төлөөлөл, ахмад сэтгүүлч гэж ангилан олгожээ. Ингэхдээ татвараа тогтмол төлдөг редакцын найман хүн тутамд нэг мандат олгох бөгөөд домайн хаягтай сайтад олгоно гэжээ. Гэвч сайтуудад энэ шийдвэр нь таалагдахгүй, цахим орчинд хэрүүл, хэлцэл өрнүүлсээр хурал болох өдөртэй золгосон юм.

Ням гарагийн өглөө 08:30 минутад хурал болох газар буюу “Хүүхдийн ордон”-д очиход цахим орчинд шүүмжлэл бичсэн буюу мандат авч чадаагүй гэх гомдолтой байсан сайтуудын эрхлэгч нар бүгд мандат авч ирсэн байлаа. Мөн зарим сайтын сэтгүүлчдэд мэдэгдэлгүй мандат олгосон гэх маргаан ч энэ үеэр гарч байсан юм. Тухайлбал, Peak.mn сайт мандатын төлбөр төлөөгүй, бүртгүүлээгүй байхад нэр нь байсан юм. Энэ талаар тус сайтын эрхлэгч Ц.Цэрэндолгор “Манайх оролцоогүй байхад нэр маань оролцох хүмүүсийн жагсаалтад байна. Энэ үйлдлээ зогсоо” гэсэн юм.

Тус хурлын талаарх мэдээ, мэдээлэл, цахим орчин дахь шүүмжийг хэдэн өдөр ажиглаж суусан надад “Сайтуудынхаа нэрийг урьд шөнө шинэчилсэн юм байна даа” гэх хардлагыг төрүүлж байсныг нуух юун. Нэрээ хэлж, бүртгүүлэн заал руу орвол юу ч таалагдахаа больсон 300 хүн цугласан мэт хүйтэн хөндий уур амьсгал угтсан юм. Миний хувьд “Зууны мэдээ” сонины 20 настнуудын төлөөлөл болох сэтгүүлч Ч.Бямбахажид, 30 насны төлөөлөл болох би өөрөө, 40-өөс дээш насны төлөөлөл болох Орлогч эрхлэгч Б.Төмөртогоогийн хамтаар оролцсон юм. Өмнө нь салбарын олон хэлэлцүүлэгт сууж, тэднээрээ бахархаж, ололт амжилтаас нь суралцаж байсан надад энэ хурал салбарынхаа ах эгч нарыг өөр өнцгөөс харах боломжийг олгосон гэхэд болно. Учир нь энд 20-35 насны залуус гарын таван хуруунд багтахаар цөөн байв. Харин 35-55 насныхан нийт массын 70 гаруй хувийг эзэлж, үлдсэн хэсэг нь ахмад сэтгүүлчид, багш нар байсан юм. 

Гурван хүн нэр дэвшиж, нэг нь нэрээ татав

Монгол Улсад хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд жилээс жилд өргөжин тэлж, хөгжиж буй. Улс орныхоо дотоод үйл явдал, цаг үеийн мэдээ мэдээллээс гадна нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн үнэн бодитой, хэрэгцээтэй мэдээллийг хүргэж ажилласаар байна. Тэр ч утгаараа энэ салбар өөрийн гэсэн өнгө төрхөө олж, алдаж хөгжиж бас өргөжин тэлж шүүмжлэл магтаалын дунд өдийг хүрсэн. Тэгвэл хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын мэргэжлийн эрх ашгийг хамгаалах, хэвлэлийн эрх чөлөөг хангах, Ёс зүйн хэм хэмжээг сахиулж, чадавхжуулж, мэдээллийн ил тод байдлыг хангах чиг үүрэгтэй ганц байгууллага нь “Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэл” төрийн бус байгууллага юм.

Хурлын эхэнд  мандатын комиссын мэдээлэл, хуралдааны дарга, тэргүүлэгчдээ сонгов. Үүний дараа хурлын дэг тогтоож, тооллогын редакцын комисс томилж, баталсан. Үргэлжлүүлээд МСНЭ-ийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Ууганбаяр өнгөрсөн дөрвөн жилд хэрхэн ажилласан тухайгаа танилцуулсан юм. Тэд гадаад харилцаа, Ган-Үзэг наадам, сэтгүүлчдийг чадавхжуулах сургалт, салбарын тэмцээн зэргийг амжилттай зохион байгуулжээ. Харин татвараа цаг хугацаанд нь төлдөг байгууллагаар "Зууны мэдээ" сонин, "Өдрийн сонин", Масс.мн сайтын эрхлэгч Хосбаяр, Үндэсний телевизийн Нарантуяа, Хэнтий, Орхон аймгийн сэтгүүлчдийг дурдсан юм. Жилийн хураамж болох 48 мянган төгрөгийг цаг тухайд нь өгдөг байгууллага сэтгүүлчид дээр дурдсанаас өөр байдаггүй тул эвлэлийн гишүүд цалингүй ажиллаж ирсэн тухайгаа ч энэ үеэр хэлсэн. Үргэлжлүүлээд санал, шүүмжлэл, асуулт хариулт явсан. Энэ үеэр сэтгүүлчид нэгдсэн эвлэлийн татварыг нэмэх, сэтгүүлчдээ хамгаалдаг байх, гадаад томилолтыг БНХАУ-аас хэт хамааралтай байдлыг болиулах, Залуу сэтгүүлчдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, Ерөнхийлөгчид заалнаас нэр дэвшүүлдэг болгох, орон нутгийн сэтгүүлчдийн оролцоог нэмэгдүүлж, чиглэсэн үйл ажиллагаагаа нэмэхийг шаардсан юм. Ингээд тэд МСНЭ-ийн дүрмийн дагуу өмнөх Ерөнхийлөгчийн болон Удирдах зөвлөл, бага хурлын бүрэн эрхийн хугацаа дуусаж, Шинэ ерөнхийлөгч, Удирдах зөвлөл, бага хурлын гишүүдийг сонгосон юм.

МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийн сонгууль нь энэ удаа заалнаас нэр дэвших боломжийг сэтгүүлчдэд олгосонгүй. Харин зургаан сая төгрөгийн дэнчинтэй, гурван нэр дэвшигчтэй байлаа. Тэгвэл Ерөнхийлөгчид нэр дэвших хүсэлтээ сэтгүүлч Э.Дагиймаа, Л.Нинжжамц, З.Боргилмаа нар нь энэ оны зургаадугаар сарын 17-ны өдөр МСНЭ-ийн ажлын албанд ирүүлсэн байна. Гэтэл сэтгүүлч Э.Дагиймаа  нэр дэвшигчид танилцуулгаа хийх үеэр нэрээ татсан юм. Тэрээр энэ тухайгаа “Монгол Улсын их сургуулийн сэтгүүл зүйн ангийг төгссөнөөс хойш тогтмол хэвлэл, телевизийн салбарт тасралтгүй 30 жил ажилласан хүний хувьд би сэтгүүл зүйдээ хайртай, МСНЭ-ээ үргэлж хүндэлж, үйл ажиллагааг нь дэмжсээр ирсэн. Төдийгөөс өдий хүртэлх түүхэн замналтай энэ байгууллагад бодлогын хийгээд бодит ажлын шинэчлэлт хийхийг хүссэн. Миний шинэчлэл өнгөрснийг харлуулахгүй, хүнтэй зууралдахгүй. Харин гурван үеийн алтан гагнаасыг алдалгүй барьж явна гэж бодож ирсэн. Гэвч нэр дэвшсэн цагаас эхлэн миний өнөөгийн хашиж байгаа ажил, мэргэжлийн нэр хүнд, миний гэр бүл, үр хүүхэд рүү минь дайрсан үг хэл, захиалгат нийтлэл, мэдээллийг өрсөлдөгчид маань нийтэлж байгаа нь шударга өрсөлдөөн болохгүй гэдгийг илтгэлээ. Сэтгүүлч мэргэжлээ хүндэлдэг миний хувьд нийцэхгүй хэмээн бодож, нэрээ татаж байгаагаа үүгээр мэдэгдэж байна” гэсэн юм. Улс төржүүлсэн гэх асуудлын хувьд түүний хүү Э.Төгсбаяр нь УИХ-ын Хэвлэл мэдээллийн газрын даргаар ажиллаж байгаа юм.

З.Боргилмаагийн хувьд 2020-2022 онд МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгч, 2022-2026 онд Хууль, эрхзүй хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан юм. Тэрээр мөрийн хөтөлбөртөө “Бие даасан хараат бус, чөлөөт хэвлэл мэдээллийг байгууллагуудыг дэмжиж, мэргэжлийн, хамгаалагдсан редакцыг бий болгоход анхаарч ажиллана. Ямар нэг асуудал тулгарсны дараа биш өмнө нь буюу хамгаалагдсан тогтолцоо, эрх зүйн орчныг бий болгоход анхаарна” гэж байсан юм.

Харин сэтгүүлч Л.Нинжжамцын хувьд 2016-2021 онд МҮОНРТ-ийн Дэд захирал, Ерөнхий захирлаар ажиллаж байсан юм. Тэрээр мөрийн хөтөлбөртөө “Сэтгүүлчдийн нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэж, хөрөнгө оруулалт татаж, сэтгүүлчдийн сан байгуулж, сэтгүүлчдийг чадавхжуулах сургалтыг зохион байгуулж, гадаад харилцааг өргөжүүлнэ. Сайн менежер байж чадна. Мөн улс төрөөс ангид байна” гэсэн юм.

Харин заалнаас сэтгүүлчид тэднээс “Улс төрөөс ангид ажиллаж чадах уу” гэдэг асуултыг асууж байлаа. Үүнд сэтгүүлч Л.Нинжжамц “Бид хоёрыг улс төржүүлж ярьж байна. Миний хувь сонгуульд ХУД-т нэр дэвшиж байсан ч энэ явдлаар улс төрийн үйл хэрэгтээ цэг тавьсан. Тиймээс улс төрөөс ангид ажиллаж чадна” гэсэн. Сэтгүүлч З.Боргилмаа “Сэтгүүл зүй улс төрөөс хамааралтай, санхүүждэг байдал бий болсон. Тиймээс энэ байдлыг алга болгох зорилготой орж ирж байгаа тул улс төрөөс ангид ажиллана” гэсэн юм.

179 хүний саналаар Л.Нинжжамц МСНЭ-ийн шинэ Ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

Санал хураалт 17:00 цагийн үед эхэлсэн юм. Нийт 301 мандаттайгаас зааланд 250 хүн байсан юм. Тэд саналаа өгч 179 хүний саналаар Л.Нинжжамц МСНЭ-ийн шинэ Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон юм. Үргэлжлүүлээд телевиз, сайт, сонин, орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагын бага хурлын гишүүдийг сонгов. Орон нутгийн хэвлэл мэдээллийн байгууллагын гишүүд бага хурлын гишүүнээ сонгох явц удааширч оройн 22.30 минутад, гишүүдээ баталсан юм.  Ирэх дөрвөн жил ажиллах МСНЭ шинэ бүрэлдэхүүнийг танилцуулж байна. МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчөөр Л.Нинжжамц, Гадаад харилцааны дэд ерөнхийлөгч Г.Байгалмаа,  Хууль эрх зүй хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Ц.Мөнхбаатар, Сургалт судалгаа хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Ж.Батбаатар, удирдах зөвлөлийн даргаар Б.Чинзориг \МУБИС багш\, Сонин сэтгүүл хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Б.Нямдорж, Удирдах зөвлөлийн даргаар И.Отгонжаргал, Телевиз хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Б.Баяртулга, удирдах зөвлөлийн даргаар Р.Гандиймаа, Радио хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Н.Цэлмүүн, Удирдах зөвлөлийн даргаар н.Батзориг, Сайт хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Асуу.мн сайтын эрхлэгч У.Уранцэцэг, Удирдах зөвлөлийн даргаар  reelnews сайтын эрхлэгч М.Уранчимэг, Орон нутаг хариуцсан дэд ерөнхийлөгчөөр Д.Дэлгэрмаа \дорнод\, Удирдах зөвлөлийн даргаар Х.Эрдэнэбулган /дорноговь/ нар сонгогдлоо.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин