СБД-ийн 9 усан сангийн ус бохирдолтой байна

img

Сүхбаатар дүүрэгт байгаа усан сангуудад тус дүүргийн мэргэжлийн хяналтын газраас шалгалт хийжээ. Тус дүүргийнг хүн амыг ундны усаар хангах зориулалтаар 142 худаг, ус суваг ашиглалтын газрын харьяа 32 усан сан ажиллаж байна. Харин иргэд аж ахуй нэгжүүдийн барьсан хувийн 42 усан сангаас 9 нь шаардлага хангаагүй хатуулаг ихтэй устай нь шалгалтаар илэрчээ. СБД-ийн 9 болон 16дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт байгаа 9 худгийн ус нянгаар бохирлогдсон, хатуулаг ихтэй нь мэргэжлийн хяналтын байгууллагынхны хийсэн шалгалтаар илэрсэн байна. Мөн Баянгол,Сэлбэ амралтын газруудын худгийн ус нянгаар бохирлогдсон тул ариутган,цэвэрлүүлж, тус бүрийг нь 150 мянган төгрөгөөр торгосон байна. Хатуулаг ихтэй усыг иргэд цаашдаа хэрэглээд байх юм бол цөсний чулуу болон бөөрний чулуутай болох аюултай гэдгийг мэргэжлийн хүн хэлж байсан юм.  Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын үзэж байгаагаар гэр хорооллын нэг иргэнд өдөрт 40 литр ус хэрэгцээтэй, харин орон сууцанд байгаа хүн 250 литр ус хэрэглэх хэрэгтэй гэсэн мэдээ байдаг. Гэтэл өнөөдөр энэ стандарт биелэхгүй байгаас болоод гэр хорооллын хүүхдүүд халдварт шар өвчин болон цусан суулгаар өвчилж байна гэсэн судалгаа  гарчээ. Мэргэжлийн хяналтын байгууллагынхан цаашдаа хүн амын ундны усны хүрэлцээ болоод эрүүл ахуйн тал дээр анхаарч ажиллахаар болжээ. Айлууд гүний худгаа хашаан дотроо бие засах газраас 2-5 метр зайнд гаргасан байгаа нь ноцтой асуудал болж байна. Цооног нь ямар ч хамгаалалтгүйгээс гадна зөвшөөрөлгүй барьсан олон худаг энэ шалгалтаар илэрчээ. Цаашдаа усан сангуудыг эрүүл ахуйн хамгаалалтын бүсэд барьж, энэ мэт шаардлагыг хангахын төлөө ажиллана гэдгээ мэргэжлийн хяналтынхан хэлж байлаа.

Б.Батцэцэг

СЭТГЭГДЭЛ БИЧИХ

Гүний усны асуудлыг хөндөж байгаа нь тун зүйтэй хэрэг. Гэвч энд бас хэг зүйлийг огт дурсалгүй орхичихсон байна. Яагаад цахилгаан станцын үйл ажиллагаа нь гүний ус, агаарын бохирдол гэсэн тулгамдсан асуудлуудын учир шалтгаантай шууд хамааралтай мөртлөө энэ талаархи ямарч мэдээлэл дээр яригддаггүйг нь ойлгохгүй байна. Улаанбаатарын 3 цахилгаан станц өдөрт гүний усыг хэр хэмжээтэйгээр ашиглаж байгааг хичнээн хүн мэддэгийг нь мэдэхгүй юм. Турбин хөдөлгүүрийг ажиллуулах мөн шатаасан нүүрсний үнсийг зайлуулахын тулд 1 өдөрт 50000 тн гүний ус хэрэглэдэг. Энэ нь Улаанбаатарын нийт гэр хорооллын хэрэглэж буй гүний уснаас 3 дахин их гэсэн үг. Түүнчлэн цахилгаан станцаас гарч буй үнс нурамнаас хөрсөнд шингэх хэмжээлшгүй хортой бодис нь хар тугалга, мөнгөн ус юм. Цахилгаан станцын үнс нурам хаядаг газар нь Сүхбаатарын талбайгаас ойролцоогоор 30 дахин том гээд боддоо. google-с газрын зурагнаас харахын бол тодорхой харагдана. түүнчлэн станцад нүүрс нөөцлөх газар байдаг нь сүхбаатарын талбайгаас 5 дахин том. тэр ч гэсэн гүний ус болон хөрсний бохирдолд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж байгаа. Монголын хүн амын тал хувь нь амьдарч буй Улаанбаатарыг цаашид хүн амьдарч болохоор газар байлгая гэвэл гэр хороолол, уул уурхайг ярихын хажуугаар хот доторхи цахилгаан станцынбайгаль орчин, хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх хор уршгийн талаар ярихгүй байж яавч болохгүй. Гэр хорооллын жорлон, муу усны нүх гүний ус, хөрсийг бохирдуулж байгаа нь ойлгомжтой. Шийдэх арга нь ч амархан. Даанч манай төр засгаас гэр хороололд тулгамдаад байгаа асуудлыг зөвөөр шийдэхийн оронд ард түмний эмзэг байдлаар нь тохуурхан бизнес төдий юм санаачлаад түүнийг нь мэдээллийн хэрэгслүүд хөөргөж дэвэргээд байдаг нь харамсалтай. Ер нь бол гэр хорооллыг орон сууцтай адилхан боловсон 00 ашиглуулж тэгээд бохирдлыг цэвэршүүлэх төхөөрөмж, хоолой суурилуулан ашиглавал болох юм. Гэр хорооллын хүмүүс ч орон суучны хүмүүс ч адилхан монголын ард түмэн шүүдээ. Тиймээс хэрвээ орон сууцанд ус дамжуулах хоолой, боловсон 00 байгаа л бол гэр хороололд ч бас байх ёстой. Төрөөс ард иргэддээ адилхан амьдрах таатай орчин нөхцөл бүрдүүлэхэд хөрөнгө мөнгө зарцуулах ёстой. Үүнийг ойлгоход хялбар болгох үүднээс нэг зүйлийг хэлье. Өнөөдөр Улаанбаатарт байгаа түүх соёлын өв, дурсгалт зүйлс эвдлэгдэн сүйтгэгдээд хэтэрхий өрөвдөлтэй дүр зурагтай болоод байна. Чойжин ламын музей, зайсан толгой гээд бүгд л төмөр бетонин барилгаар хавчигдсан газар болжээ. Эх зохиолч Нацагдоржийн хөшөөний ойролцоох газар ч хэдий нь зарагджээ. Иймэрхүү байдлаар түүх соёлын өвөө устгаад байвал эцэст нь монгол хүн өөрийгөө үгүй хийж байгаа хэрэг. Мэдээллийн хэрэгслүүд ард түмний нэгээхэн хэсэг болох гэр хорооллын хүмүүсийг яг л хөдөө хээрээс төөрч будилаад ирсэн мал адгуус мэтээр бүгд л гэр хорооллынхоны хариуцлага юм шиг муучилаад байхаар гэр хороолол гэж нэг хэсэг тусдаа эрх ашигтай хүмүүс орон сууцныхон гэж бас нэг хэсэг өөр эрх ашгийн төлөөх хүмүүс болж хувираад байна. Орон сууцанд цэвэр бохирын шугам байгаа л бол гэр хороололд ч байх ёстой. Төр ард түмнээ ялгаж гадүүрхалгүй яг адилхан амьдрах орчныг бүрдүүлэхийн тулд ажиллах ёстой гэдэг талаас нь ярихгүй байгаа нь монгол хүмүүсийн дундын өмч, нийт түмний өв соёл гэж юу болох, түүнийгээ хэрхэн нэгдэж хамгаалах, ямар зүйлийг эсэргүүцэж, юуны талд зогсох ёстойгоо ард түмэн ойлгохгүйд хүргээд байна. 1960аад оны үед Америкид арьс өнгөөх ялгаварлах үзэл байсан ч тухайн үед ялгаварлагдан гадуурхагдаад байсан хар арьстнуудын гэрт ч халуун хүйтэн ус боловсон 00 хэрэглүүлж байсан. Учир нь энэ бол амьд хүний зайлшгүй хэрэгцээ бөгөөд ус агааргүй бол үхэхтэй адил гэсэн үг. Тиймээс л тэгтлээ гадуурхагдан үзэн ядуулж байсан хар арьстнуудад хүртэл төрөөс нь аятай амьдрах нөхцөлийг нь бүрдүүлж өгсөн хэрэг.
2011-12-13