УИХ-ын дарга М.Энхболдыг огцруулах асуудалд сөрөг хүчин ч буурьтай хандах нь дамжиггүй. Учир нь МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх тээр жил АН-ын гишүүн Г.Баярсайханыг шанаадан унагаж, бяраа гайхуулсан бол АН-ын даргаар С.Эрдэнийг сонгогдоход хамгийн түрүүн алд цэнхэр хадаг, мөнгөн аягатай сүү барьж, угтсан хүн бол УИХ-ын дарга М.Энхболд юм шүү.
Нийгэм бүхэлдээ МАН-д итгэхээ болиод байна, эрх баригч хүчний удирдагч аа. Ер нь тэгээд өнөөдөр бүрэн эрхийн хугацаа нь талаасаа талийж байгаа эрх баригч хүчнийхэн хэнийг даргаар томилж, хэддүгээр ээлжийн Засгаа байгуулах нь ч олон түмэнд нөлөөгүй, нүд хужирлах төдий зүйл.
У.Хүрэлсүхэд УИХ-ыг тараах эрх байхгүйг нь хэлээд “улс төрийн өндөр албан тушаалтай хүн өөрийнхөө хэлж ярьж байгаа үйлдэл бүхнээ байнга хянаж байх ёстой” хэмээн Ерөнхий сайдын суудалдаа гамтай байхыг нь сануулав.
“Төрийн түшээд бол төрийн нүүр царай, нэр төр. Тиймээс биднээс ёс зүй эхэлнэ” гэж УИХ-ын даргын хэлсэн үг тээр жилийн хаврын салхинд хийсэн одсон бололтой. Үг, үйлдлээ цэгнэдэг төрийн хүний ёс суртахууныг энэ парламентаас нэхээд ч хэрэггүй дэг. Нэгэнт хийсэн үйлдлийг нийгэм уучлахгүй.
Тэр ёсзүйн хариуцлага хүлээж, сайдын албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн юм чинь яагаад УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхээсээ татгалзаж болохгүй гэж.
ЖДҮХС-гийн зээл нь Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "намын оролцоо, даалгавар биш" гэдгийг чанга дуугаар хэлсэн ч тусыг эс олов. Учир нь нийгэм төр, засгийнхны луйвар, булхай, хулгайг жигшиг, төрийн түшээдийн хиймэл инээд, худал үгэнд хууртахаа нэгэнт болиод байна.
“…Дагдангийн эхнэрийн таргалсан, Мядагмаагийн турсан хоёр яг тэнцэнэ” гэж Их Нацагдорж “Цагаан сар ба хар нулимс” зохиолдоо өгүүлсэн нь бий. Утгыг нь бол манай ард түмэн маш сайн мэднэ дээ. Түүн лүгээ С.Эрдэнийн АН-ын дарга болсон, Д.Пүрэвдаваагийн АН-ын төлөө хийсэн хоёр яг тэнцдэг юм.
Хэдийгээр сонгон шалгаруулалт тэнцсэн гэсэн тайлбар хэлж байгаа ч мэдээллийн давуу байдал, албан тушаалаа урвуулан ашигласныг ард түмэн тайлбарлалтгүй мэднэ. Нэр бүхий гишүүн олноор ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх сангийн зээл авсныг сөрөг хүчин “Дээрээс зохион байгуулалттай явагдсан арга хэмжээ” гэж дүгнэж байгаатай олон нийт ч санал нэг байгаа.
Ямар ч хяналтгүйгээр төсвийн хөрөнгө хумсалдаг хэсэг бүлэг Тангарагтан төрийн эрх мэдлийг атгаж байгаа нь инээд биш эмгэнэл.
Таны хэлсэн чинээлэг дундаж давхрагыг бий болгох зорилгодоо хүрэх нэг алхам нь ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх сангийн зээл байсан. Атал Таны удирдаж байгаа МАН-ын төрийн түшээд, сайд нар сангийн мөнгийг ард түмэнд биш өөрсдөдөө хуваарилан, хуваагаад авчиж. Шударга ёс хаана байна, Ерөнхий сайд аа.
Улсын Бага Хурлын гишүүн Б.Дамдин мөнгөний ханшийг хоёр дахин нугалсан 20 дугаар тогтоолыг албан тушаалын дагуу урьтаж мэдээд хэрэгжиж эхлэхээс өмнө дэлгүүрээс их хэмжээний худалдан авалт хийсэн нь илэрч, гишүүнээс сайн дураараа татгалзаж, чөлөөлөгдөж байсан түүхтэй.
Эрх баригчид дунд Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх суугаа. Тэр Ерөнхий сайдын хувиар танхимаа хамгаалах уу, МАН-ын даргын хувьд намын нэрээ бодох уу.
Ямартай ч ирэх оны төсвийн зураглал Засгийн газрын боловсруулснаас өөрчлөгдөж, гажаагүй нь гишүүдийн тойрогт төсөвлөсөн мөнгө, хийгээд хөрөнгө оруулалт, бүтээн байгуулалтын томоохон ажлуудыг тусгасантай холбоотой. Учир нь өмнө жилүүдэд гишүүд тойрогтоо хөрөнгө оруулалт татах, тусгуулах гэж Засгийн газрын өргөн барьсанаас танигдахааргүй болтол тэлж, өөрчлөгддөг байлаа.
“Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өлсгөлөн зарлалаа” гэсэн гарчигтай мэдээ дэлхийн хэвлэлээр тарвал сүртэй юу, сүртэй шдээ.
Тогтолцооны хувьсгал хийж болох ч үндсэн парламентын засаглалаа хэвээр хадгалана уу гэхээс Ерөнхийлөгчийн засаглал бол цаашаа шүү.
Олон нийтийн өмнө төрийн хар хүний дүр эсгээд, олны нүднээс далдуур хувийн компаниуддаа тэрбум тэрбумаар мөнгө хуваарилдаг бэртэгчин улстөр улс орныг хөгжүүлэхгүй.
УИХ-аас ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх санд 2016 онд 56.7 тэрбум, 2017 онд 50.6 тэрбум, 2018 онд 65 тэрбум төгрөгийг баталж өгчээ. Улсын төсвөөс таслан өгсөн гэсэн үг.
Тэгээд ч ирэх оноос “Эрдэнэс Тавантолгой”-н хувьцааг “амь оруулж”, иргэдэд хувь хүртээнэ гэсэн дараа жилийнх нь “сонгуулийн пиар” ч хамт дагалдаж байна лээ.
УИХ-ын гишүүдийн тойргийн төсөв нийт нийт 380 тэрбум бол хүүхдийн мөнгийг 90 хувьд олгоход нэмж 61.5 тэрбум төгрөг шаардлагатай байгаа аж. Тиймээс Хүүхдийн мөнгийг хүссэн хүүхэд бүрт олгох хуулийн төслөд эрх баригчид ОУВС-тай зөвшилцсөн гэсэн тайлбар тавьж, "луу унжихгүй" гэж найдна. Тэгээд ч гишүүдийн тойрогт бүрт таван тэрбум төгрөг хуваарилахдаа ОУВС-тай зөвшилцсөн үү.
Бохирдсон агаар нь Өмнөговь аймагт, өвдсөн хүн нь Цогтцэций суманд байхад төлбөр мөнгө нь Улаанбаатар руу “урсдаг”. Агаарын бохирдлын төлбөр болох 20 гаруй тэрбумаас нэг ч төгрөг эрүүл мэндээрээ хохирч байгаа говийнхонд зориулагддаггүй.