Монгол Улсад "Ковид-19" цар тахал дотоодод тархсантай холбогдуулан Улсын хэмжээнд 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 12-ноос арванхоёрдугаар сарын 1-ний өдрийг хүртэл согтууруулах ундаа худалдан борлуулах, түүгээр үйлчлэхийг хориглосон. Энэ шийдвэр дэлхий дахинд хэдэнтээ судлаад хорих, цагдах арга, аргачлал үеэ өнгөрөөсөн болохыг харуулсан.
“...Энэ явдал ингэж эхэлжээ” гэдэг шиг ХЗДХ-ийн сайд Х.Нямбаатар 2021 оны нэгдүгээр сарын 21-ний өдөр УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан дээр маш ноцтой мэдэгдэл хийсэн юм. Тэр өдөр Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн огцрох хүсэлтийг хэлэлцэж байв.
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Цар тахлыг богино хугацаанд даван туулах, эдийн засгийг сэргээх, дундаж давхрагыг дэмжих үндэсний тогтоцоо бий болгох, шударга ёс, цахим засаглалыг хэрэгжүүлэх дөрвөн зорилтоо тодорхойлон Хувь хүн биш, хууль засагладаг шударга төртэй байхыг уриалан ажилдаа орлоо. Шинэ Засаг хэрхэн ажиллахыг цаг хугацаа харуулна.
Үнс, нурам болсон гэрийн хоймор дахь авдар дээр шаталгүй үлдсэн гурван заан. Хананд хадсан зах нь шатаж, өнцөг нь үлдсэн шаргал хивс. Хивсний өмнөх мөлхөө тавилга дээрх мөн л шатчихсан том телевизор. Энэ бүхэн “Их гоё айл байж ээ” гэх бодлыг эрхгүй төрүүлж байлаа.
Шинэ Ерөнхий сайдаар Л.Оюун-Эрдэнэ томилогдсоныхоо дараа танхимаа хэрхэн бүрдүүлэх, таамаглал хэрхэн өрнөх нь улс төрийн тохироогоор шийдэгдэх юм.
Эрх баригч намын дарга У.Хүрэлсүх Ерөнхий сайдыг танхимаасаа томилж, бүрэлдэхүүнээ хэвээр үлдээж байна. Эндээс харахад У.Хүрэлсүх шинэ Засгийн газрыг дотроос бус гаднаас нь удирдах нь тодорхой харагдана. МАН-ын даргын хувьд зөвхөн Засгийг төдийгүй парламентыг чиглүүлэх эрх түүнд бий. Харин шинэ Л.Оюун-Эрдэнийн тухайд Ерөнхий сайдын ямбыг нь эдлэх ч эрх нь хязгаарлагдмал, дээрээс өгсөн үүргийг гүйцэтгэж, урваж, шарвахгүй, итгэл даан ажиллах Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жил "бонус"-аа авч байна.
МАН хэдийгээр нээлттэй гэдэг ч дотоод асуудал нь хайрцаглагдсан байдаг. Тиймээс дараагийн танхимын тэргүүн, гишүүдийн нэрсийн жагсаалт доторх фракцуудаас нэгэнтээ гарсан байгаа. Харин тохироонд хүрэх л цаг хугацааны асуудал. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жил эрх баригчид цаг алдаж, олон нийтийн дунд хагарлаа нээлттэй дэглэж, муухай харагдахыг хүсэхгүй. Намын дарга нь Ерөнхийлөгчид нэр дэвших нь тодорхой болсон энэ үед тохироо шийдэлдээ шуурхайлан гаргаад, үйл ажиллагаагаа тогтвортой үргэлжлүүлэх танхимыг бүрдүүллээ гэсэн жижүүрийн үгээ хэлснээр шинэ Засаг гарч ирэх биз.
Эрх баригчдыг "уучлал" гуйснаар асуудлыг шийдвэрлэх бус хариуцлага тооцохыг шаардаж, Сүхбаатарын талбайд эсэргүүцлийн жагсаал хийлээ. Энэ удаад эрх баригчид олонхидоо эрдэж болохгүйг иргэдийн жагсаалт тэдэнд сургамжиллаа.
Өнөөдөр олон нийтэд "манай салбар ийм санал гаргаагүй, энэ асуудлыг хэлэлцээгүй, энэ тухай хэлэлцсэн ч шийдвэр гаргаагүй, зүгээр л санал оруулсан" гэх өөрөөсөө булзааруулсан хариулт бус тодорхой тайлбар шаардлагатайг "Тэг зогсолт"-ын шуугиан харууллаа.
Тэгш ойгоос нийтийн хүлээж буй зүйл бол “төрөл бүрийн өршөөл”-ийн хууль болоод байгаа юм. Гэхдээ тэгш ойноос илүүтэй Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2021 оны ээлжит сонгууль бүхний анхаарлыг татаж байна.
Шинэ жилийн мэндчилгээнд Ерөнхийлөгч Х.Баттулга нийт өрхийн амьжиргааг тэтгэх, үндэсний үйлдвэрлэл, аж ахуйн нэгжүүдийн ажлын байрыг хадгалах зорилгоор үндэсний үйлдвэрлэгчдээс бараа, бүтээгдэхүүн худалдан авахад зориулан өрх бүрд нэг сая төгрөгийн эрхийн бичгийг олгох санаачилгыг дахин дэвшүүлж байгаагаа онцолсон бол УИХ-ын дарга Г.Занданшатар мэндчилгээндээ УИХ-ын дарга нэг сая төгрөгийг бэлнээр ахмадуудад олгоно гэж амласнаар Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жил эхэллээ.
SHUUD.MN сайт2020 оны онцлох үйл явдлыг нэрлэж байна. Улиран одож буй 2020 онд монголчууд бид шинэ Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулж, ээлжит сонгуулиа хийж, шинэ парламентыг бүрдүүлж, дэлхий нийтэд тархаад байгаа цар тахлын халдварын улмаас бүх нийтийн өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжин, хилээ хааж, төр засгаас эдийн засгийн тусгай хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэн ажиллалаа.
(Хатуу хөл хорионы үед эрүүлжүүлэхэд 70-120 хүн хонодог байсан бол дэглэм бууруулсан арванхоёрдугаар сарын 20-нд 560 болж өссөн. Цар тахал тархалтын гол нөлөө нь архичид байхыг үгүйсгэхгүй)
Арван сар тээж биенээсээ амь тасдан төрүүлсэн хүүхдээ хаяна гэдэг санаанд багтамгүй. Угтаа эх хүн болж энгэртээ үрээ тэвэрнэ гэдэг атга будаанаас ганц ширхэг нь зүүний үзүүрт тогтохтой адил ховор хувь тавилан. Гэвч “зайлшгүй” гэх шалтгаанаар хүүхдээ, хаях, голох үзэгдэл нийгмийн шилжилт болгонд байж ирсэн.
“QR кодтой автомашин зарна” гэх зарлал мэр сэр харагдах болсон нь иргэдийн эргэлзээг улам нэмэгдүүлэх болжээ. Зайлшгүй шаардлагтай салбарын ажилтанд л QR зөвшөөрлийг олгож байгаа. Гэтэл кодтой автомашинаа худалдан борлуулах гэж буй тухайн хүнд зайлшгүй шаардлага үгүй.
Томилогдох гэж байхад нь Ерөнхийлөгч юу гэлээ дээ, “...Нямдоржийн хэмжээнд ажиллахгүй бол салбарынхан чинь тоохгүй шүү” гэж зөвлөж байлаа. Х.Нямбаатар сайд болоод хагас жил болох гэж байна. Салбарынхан нь яаж байгааг бүү мэд.
Нийслэлчүүд бид бүх нийтийн бэлэн байдлын зэргийг сулруулж өндөржүүлсэн бэлэн байдал шилжүүлсэн өдрүүдэд кофе шоп орж аяга халуун юм ууж цонх ширтэн хэсэг суух эрхтэй байсан бол бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн үед энэ боломжгүй. Цайны цагаар өдрийн хоолоо ресторан, кафед зооглох боломжтой байсан бол үүнийг ч мөн хязгаарлана.
Халдвар хамгааллын дэглэмээ сайтар сахиж аль болох олон нийтийн газраар явахгүй байж цахим хэрэглээг нэвтрүүлэхийг уриалж байгаа ч “Ухаалаг” тодотголтой “Улаанбаатар смарт карт” ХХК-ийн зүгээс иргэдэд санал болгосон “уймраа” үйлчилгээ энэ.
Үгээ хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх хүний эрх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөтэй харшилдсан улстөрч Х.Нямбаатарын ахалсан хоёр дахь хуулийн төслийг буцаах уу, дэмжих үү гэдгээс Монголын ардчиллын өнгийг тодорхойлох юм.
“Амьдрал ямар байна вэ” гэж асуухаар өнгөрөгч баасан гарагт Цагаан давааны хогийн цэгийг зорилоо. Даваа уруудаад л хамгийн түрүүнд яагаад тийм олон хэрээ цугларч тэгээд зогсоо чөлөөгүй гуаглан эргэлддэг юм бол гэж бодогдов. Тэнд хүн, хэрээ хоёрын хоолны төлөөх тэмцэл үргэлжлэх аж.