Гадны улс орнуудаас гуйсан, тэд бидэнд хандивласан байх нь үнэндээ улс төрийн л асуудал. Дэлхий нийтэд вакцины “дайн” болж байхад олж авч чадаж байгаа нь л чухал. Харин олоод ирсэн вакциныг хийлгэж, эрүүл мэнд, амь насаа хамгаалах нь иргэн бидний үүрэг.
Зөвшилцөлд хүрч чадаагүй хуваагдсан АН-ын удирдлагууд намын даргыг сонгох саналт хураалт, сонгогдсон шинэ даргыг хүлээн зөвшөөрөх эсэх нь эргэлзээтэй хэвээр байна. Ямартай ч энэ өдрүүдэд хүссэн ч, эс хүссэн ч шинээр сонгосон даргыг хүлээн зөвшөөрөх, цаашлаад Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчийг ч маргаангүй тодруулах сонгуулийн цаг хугацааны хайлчилбар дээр АН ирээд байгаа нь үнэн. Учир нь цаг хугацааг хэн ч зогсоох чадахгүй.
Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн бэлтгэл ажил ид явагдаж байна. Энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгууль Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд явагдахаараа онцлогтой. Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтөөр “Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлттэй холбоотойгоор тавин нас хүрсэн, сүүлийн таваас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан, Монгол Улсын Үндсэн хууль, энэ хуульд заасан бусад шаардлагыг хангасан Монгол Улсын уугуул иргэн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдох эрхтэй” гэсэн заалттай.
Итгэлт баяны “хүрээний бузрыг уудалбал дуусахгүй” гэсэн үг бий. Үүн шиг Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвийн бузар булхай дуусахгүй бололтой. Энэ эмнэлгийн идээ бээрийг коронавирусийн халдвар шахаад өглөө. Улсдаа ганц, урдаа барьдаг гэж хошуугаа дэвссээр энэ эмнэлгийг муу муухайгийн үүр уурхай болгожээ
Үнэмлэхүй олонхи эрх баригч хүчний бус энэ парламентын суудал өнцөгдсөн нь “Тэртээ тэргүй одоогийн УИХ-ын гишүүдийн талаас илүү хувь нь гэмт хэрэгтэн байна. Гэмт хэрэгтнүүд УИХ-д орж ирж хамгаалагддаг процесс маш эрчимтэй явж байгаа.” гэсэн Төрийн тэргүүний үг тодотгож байна.
УИХ-ын чуулганы өнөөдрийн хуралдаанаар экс Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат тангараг өргөнө. Ингэснээр 2020 оны УИХ-ын сонгуулиар бүрдсэн парламентын ерөнхийдөө бүрэн болж байгаа. Учир нь энэ парламент 75 гишүүн тангараг өргөж үйл ажиллагаагаа эхлүүлээд байсан.
"Манай нам ардчилал, ил тод. Намын удирдлагуудын үйл ажиллагааг бид хөндлөнгөөс хянана" гэсэн жижүүрийн үг дэвсэж, эрх ашгийнхаа төлөө бусдыгаа талцуулдаг фракц бүлэглэлийн санаархал өнөөдрийн АН-ыг ийн эмгэнэлд хүргэсэн. Тиймээс нам дахь фракц бүлэглэлүүдийг тарааж, шинээр сонгогдсон даргадаа итгэл үзүүлэхээс өөрчлөлт эхлэх юм.
"Уул Өвгөд" ХХК-д томоохон ажил хийж гүйцэтгэсэн туршлага байсангүй. Компанийн хүчин чадал, нөөц бололцоо нь ч төрийн 3.2 тэрбум төгрөгийн ажлыг гүйцэтгэх чадамжгүй байсан учраас тодорхой дөрвөн үндэслэлээр үнэлгээний хороо тус компанийг тэнцүүлээгүй байна. Харин уг сургуулийн бүтээн байгуулалтыг өөр компани хийж гүйцэтгэхээр сонгон шалгараад байв.
Хэн ч тэднийг гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдүүд гэж танихгүй. Нүүрэндээ насны онцлогоос өөр сорвигүй шовхийсон өсвөр насны хөвгүүд. Нийгэм ч бас тэднийг яг над шиг л “танихгүй” байгаасай.
Парламентад суудалтай МАХН, “Зөв электорат” эвслийн тухайд тус тусдаа нэр дэвшигчээ тодруулна. МАХН-ын дарга Н.Энхбаяр сонгуульд нэр дэвших эрх нь хаалттай. Гэсэн хэдий ч тус намыг парламентад төлөөлж байгаа С.Ганбаатар МАХН-аас нэр дэвших нь өнөөдрийн тухайд эргэлзээтэй байгаа. Харин “Зөв электорат” эвсэл “Ерөнхийлөгч нэр дэвшигчээ захиалъя” гэсэн санал асуулга явуулж байгаа хэдий ч УИХ-ын гишүүн, ХҮН-ын дарга Т.Доржхандын улс төрийн шийдвэр илүүтэй нөлөөлнө.
Цар тахлын үед өрх бүрд нэг сая төгрөг олгож,, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжих санал бол Ерөнхийлөгчийн шинэ жилийн мэндчилгээний сюрприз байсан. Энэ саналд эрх баригчид түдгэлзсэн байр суурь илэрхийлсээр өнөөдрийг хүрч байна. УИХ дахь МАН-ын бүлэг Ерөнхийлөгчийн энэ саналыг хэлэлцэнэ гэснээс дэмжинэ гэдгээ илэрхийлээгүй бол УИХ-ын дарга дөрөвдүгээр сард тэтгэвэрийн зээлгүй ахмадуудад нэг сая төгрөг олгох талаар үг унагасан байдаг. Сураг алдарсан "нэг сая төгрөг"-ийн чимээ хаврын чуулган, Ерөнхийлөгчийн сонгуультай зэрэгцээд дахин сөхөгдөх нь дамжиггүй.
Хэн нэгний илүү эрх ашиг харилцан тохиролцоонд хүргэдэггүй бичигдээгүй хууль улс төрд үйлчилдэг. Энэ удаад ч парламентад үнэмлэхүй олонхи суудалтай эрх баригч хүчин экс намын даргатайгаа нэгдэх бус тохиролцохыг илүүд үзэж буй биз.
Хэрэв 2019 онд Зүүнбаянд амиа алдсан 19 настай хөөрхий хүү ийм зодуур, дэглүүрийн улмаас хорвоог орхисон бол яах вэ. “Ээж ээ, хурдан ирж аваарай” гэх үг нь арга ядсан, амь гуйсан тусламжийн дуудлага байсан бол хэрхэх вэ. Дахиад цэрэгт яваад цогцос болоод буцаж ирэхгүй байх амь насны баталгааг хэнээс нэхэх вэ?
2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАН яаж оролцох нь Л.Оюун-Эрдэнийн тэргүүлсэн Засгийн газрын үйл ажиллагаатай шууд холбогдоно. Олигтой бол нэр дэвшигч нь амжилт үзүүлнэ. Олиггүй бол унана. Ер нь ямар ч сонгуулиар эрх баригч намд Засгийн газар гэж том зүтгэх хүч байдаг ч тэр нь муу бол чиргүүл болж хувирдаг. Энэ л жишгээр Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газар ч Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар хамгийн эхний дүнгээ тавиулна.
Нийслэлийн СХД-ийн нутаг дэвсгэрт энэ сарын 11-ний өдөр автобусаар зорчигчдын дунд халдвартай хүн явна гэсэн шалтгаанаар иргэдийг удаан хугацаагаар саатуулав. Улмаар коронавирусийн халдвар авсан гэх иргэний сэтгэл санаа хямарч автобуснаас гарч зугтахад тусгаарлах үйл ажиллагааг явуулж байсан алба хаагчид гавлаж, гадаа зогсоосон тохиолдол гарсан.
Коронавирус цар тахалтай зохицож амьдрахаас өөр сонголтгүй. Хэрэв иргэн бүр хариуцлагатай ухамсартай байхгүй бол хүн амаа вакцинжуулах хэдий ч эргээд гэрийн хорионд, эдийн засгийн гүн хямралд орох магадлалтай. Тиймээс бид айдсаа авдартаа хийгээгүйг дахин санаж нийтийн эрх ашгийн төлөө иргэн хариуцлагатай байх цаг иржээ.
Л.Оюун-Эрдэнэ 32 дахь Ерөнхий сайдаар томилогдоод 20 хонолоо. Энэ 20 хоногт хоёр ч том мэдэгдлийг хийлээ.
Олны анхаарлын төвд байх бичигдээгүй хууль улстөрд үйлчилдэг ч өнөөдрийн сонгогчид, олон нийт хэлбэрдэж, хийрхсэн улс төрийг хүлээж авахаа больсоныг, цахим орчинд ёжлол, ёгтлол хөвөрдгийг улстөрчид, тэр дундаа шинэ гишүүд илүүтэй анхаармаар. Мэдэмхийрэл биш мэргэшил, мэдлэгээр л өөрийгөө таниулж, тодорно шүү, шинэ гишүүд ээ.
Шинэ Засгийн газар бодлогын эрс шинэчлэлт хийж, эрч хүчтэй ажиллахаар завдаж байгааг мэдэрч, үнэртэж болж байна. Үнэхээр бодлогын шилжилт, том үсрэлт анзаарагдаж байна.
Монгол түмний уламжлалт сар шинийн баярын өдрүүд хаяанд иржээ. Тоосоо өнөөдөр гөвж, маргааш битүүлж, нөгөөдөр золгоно. Өнөө жилийн цагаан сар өмнөхөөс ялгаатай нь айл хэсэхгүй, алт мөнгө ч цуглуулахгүй. Харин өнгөрсөн жилийнхээс өөр нь төр таныг дангинатал гэрт чинь “түгжинэ”.