Ерөнхийлөгчийн сонгуульд эрх баригч хүчнээс МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх, АН-аас Н.Алтанхуяг, С.Эрдэнэ, “Зөв хүн-элекорат” эвслээс УИХ-ын экс гишүүн Д.Энхбат нар нэрыг нэр дэвшүүлэхээр болсноо өчигдөр зарлаж, холбогдох материалыг ҮАГ-т хүргүүллээ.
Өндөр албан тушаал хашдаг хүмүүсийн үгээ залгидаг, асуудлыг хойшлуулдаг энэ байдал Монголд хариуцлагагүйн зудыг бий болгосон. Нэг хэсэг нь улс төрийн тохиролцоо, намын нөхөд гэж хариуцлагагүй үйлдлийг нь мэдсэн ч мэдээгүй мэт нүдэн балай өнгөрөөнө. Нөгөө хэсэг нь албан тушаал, ашиг хонжооны наймаа хийж худал хуурмагийг нь нууцалдаг. Ингэж хэлэх ёстой цагт нь хэлэхгүй, тооцох ёстой хариуцлагыг ярихгүй явсаар эх орноо худалдахаас наагуурх хулгайчдыг бий болгосон.
2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэх ажиллагаа өнөөдрөөс эхэлж байна. Хуулиараа “Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх ажиллагааг санал авах өдрөөс 40 хоногийн өмнө эхлүүлж, гурав хоногийн хугацаанд дуусгах” заалттай. Тиймээс дөрөвдүгээр сарын 30-наас тавдугаар сарын хоёрны хооронд Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцох намууд нэр дэвшигчээ тодруулна. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд парламентад суудалтай МАН, МАХН, АН, “Зөв хүн-элекотрат” эвслээс нэр дэвшүүлэн өрсөлдөх эрхтэй.
Тэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч болох ганцхан зорилготой. Энэ зорилгоо гүйцэлдүүлэхийн тулд сүнсээ ч худалдахад бэлэн байна. Тиймдээ ч Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх эсэх нь тодорхойгүй байгаа АН-д орлоо.
Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулиар дөрөвдүгээр сарын 30 буюу маргаашнаас парламентад суудалтай намууд нэр дэвшигчээ тодруулж эхэлнэ. Парламентад суудалтай МАН, АН, МАХН, “Зөв хүн-электорат” эвсэл Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцож, нэр дэвшигчээ өрсөлдүүлэх эрхтэй. Хуулийн хугацаа тулсан парламентад ч, намуудад асуудал цэгцрээгүй үргэлжилсээр... Заасан хугацаанд багтааж асуудлаа цэгцлэх хуулийн хайчилбар дээр ирээд байна.
Гурав хоногийн дараагаас парламент дахь улс төрийн хүчнүүд Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчээ тодруулж эхэлнэ. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн 26,.1-д “Ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлэх ажиллагааг санал авах өдрөөс 40 хоногийн өмнө эхлүүлж, гурав хоногийн хугацаанд дуусгана.” гэж заасан. Тиймээс энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчээ улс төрийн намууд энэ сарын 30-наас тодруулах юм.
Харин төрийнхөн л учраа олсонгүй. Таван удаагийн хөл хорионы дараа ч QR код хэмээн улиглаж, учраа олохгүй, шийдвэрээсээ эргэж буцаж байна. Хамгийн анх QR кодоор зорчиж байхад үүсч байсан асуудлууд өнөөдөр ч давтагдаж, ажилдаа яваа хэсэг бүлэг хүмүүсийг залхааж байна.
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга эрх баригч намын дарга У.Хүрэлсүхийн тэргүүлдэг цэргийн холбоог энэ цаг үед сонирхсон нь тохиолдол биш нь мэдээж. Магадгүй энэ удаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга зөвхөн төрийн тэргүүн биш Зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч гэдгээ эрх баригчдад сануулж, анхааруулах улс төрийн алхам хийсэн байж болох.
Ц.Анандбазарт холбогдох асуудлыг парламент "дараад" өнгөрөх үү. Хэн нэг иргэн хуулийн байгууллагад гомдол гаргаагүйгээс л бус шинэ парламентад бусдын гэр бүл үймүүлсэн асуудалд байнга яригдаж байдаг гишүүн ч бий. Цаашдаа иргэд биднийг төрд төлөөлөхөөр УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшигчдэд ч ёс зүйн шалгуур тавьж хуульчилъя.
Шаардлага гарахаар Монголын эмэгтэйчүүдийн нэрийг зарж идэхээс өөрцгүй. Монголын эмэгтэйчүүдийн холбооны ерөнхийлөгч Б.Оюунгэрэл гэх эмэгтэй Монголын эмэгтэйчүүдийн нэрийг барьж УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшиж байлаа. Харин одоо тэр хаачив?!
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэх ажиллагаа ердөө 15 хоногийн дараагаас эхэлнэ. Энэ хугацаанд хуулийн заалттай холбоотой эргэлзээтэй асуудлууд бүрэн шийдвэрлэгдэх биз. Харин хатуу хөл хориотой хэдий ч парламентад суудалтай улс төрийн намууд нэр дэвшигчээ тодруулахаар ирэх өдрүүдэд ширүүхэн өрсөлдөх нь.
Хятад улс Австралиас нүүрс огт авахгүй гэсэн үг. Ингэснээр Хятад улсын эрчим хүчний салбар, гангийн үйлдвэрлэлд коксжих нүүрсний асар том хоосон орон зай бий болсон гэсэн үг. Энэ орон зайг нөхөх хамгийн ойрын боломжит хувилбар нь Монгол Улс. Манай улсад нүүрсээ борлуулах алтан боломж бий болсон гэсэн.
Эх орны амгалан байдлыг хамгаалах онцгой үүрэгтэй газарт хүний амь нас хөнөөсөн даргад оноож буй хэдхэн сар, жилийн ял бусдад нь сургамж болохгүй байна. Тэгэхээр хэрэг хийсэн дарга нарт оноох ялыг чангатгая. Ингэж байж дарга нарын хүчирхийлэлд цэг тавих боломжтой.
Ядуу улсын зүдүү иргэн байхын зовлон их ээ. Дээр нь төр нь шийдвэргүй, улстөрчид нь улаан шоучид байхын зүдгүүр дуусахгүй. Сонгуулиас сонгуулийн хооронд шилний цаанаас чихэр долоолгож, хэзээ шийдэгдэх нь тодорхойгүй асуудлаар шоу хийсээр хэдэн жилийг үднэ. Иргэд нь ч хүлээж, өндөр настнууд горьдлого тээсээр хорвоог орхих нь олонтаа.
Зэвсэгт хүчний цэвэрлэгээг хошууч генерал Д.Ганзоригоос эхлэх хэрэгтэй юм байна. Хариуцлагагүй, сэтгэлгүй, хандлагагүй хүн Монголын хамгийн чухал салбарыг удирдаж байгаа нь хамгаас том харамсал. Энэ салбарт архидалт хэрээс хэтэрч, хүний амь нас эрсдээд буй шалтгааныг алсаас хайх хэрэггүй, хамаг учир ЗХЖШ-ын дарга, хошууч генерал Д.Ганзоригийн харилцаа, хандлагад байна.
Жирийн нэгэн иргэн, албан хаагчийн тухайд зургаан сар хүртэл цалингаар торгуулах, наанадаж нэг сарын цалингийн 20 хувиа хасуулах нь өрхийн төсөвт нь зохих дарамт ирнэ, хүндээр тусна. Харин гишүүдийн тухайд цалингаас хасуулах асуудал хүндрэл бус. Зарим нь УИХ-ын гишүүний цалингийн хэмжээг ч мэддэггүй, мэдсэн ч үл тоох хэмжээний бизнесмэн, улстөрчид энэ парламентад бий. Харин тэдэнд нэр төрөө эрхэмлэх нь юу юунаас үнэт зүйл нь. Тиймээс л нэр бүхий гишүүдийн санаачилсан УИХ-ын гишүүний ёсзүйн дүрэм төсөлд тусгагдсанаараа батлагдах нь эргэлзээ төрүүлж байна.
Өнөөгийн санхүүгийн загвараараа явах юм бол Монгол Улс 2039 он хүртэл өгөөж хүртэхгүй. Монголын талын 34 хувийг зээлээр авсан анхны 1 тэрбум нь одоогийн байдлаар 2.2 тэрбум болсон. Санхүүгийн бодит зах зээлийн өнөөгийн үнэлгээ 1.6 тэрбум буюу Монголын тал -600 сая ам.долларын алдагдалтайгаар 34 хувиа эзэмшээд явж байна.
Хамгийн хариуцлага өндөртэй, хамгийн дэг журамтай гэх зэвсэгт хүчний салбар нь харгислагч, яргачдаар дүүрэн. Юунд итгэж хүүгээ цэрэгт явуулах юм бэ, амьгүй цогцос хүлээн авахын тулд уу?!
Та PCR шинжилгээ өгөөд гарч байхдаа, эсвэл сөрөг гэсэн шинжилгээний хариу гарсны дараа ч халдвар авах боломжтой. Шинжилгээ өгч байх тухайн мөчид та халдваргүй байж болох ч энэ нь халдвар авахгүй, дархлаажсан гэсэн баталгаа огт биш. Алхам бүрт халдварын голомт отож буй.
Хоёр талд явагдсан АН-ын даргын сонгуулийн цахим санал хураалтаар УИХ-ын гишүүн О.Цогтгэрэл, НИТХ-ын төлөөлөгч М.Тулгат нар тус тус олонхийн санал аваад байна. Өнөөдөр намын гишүүдийн олонхийн санал аваад байгаа УИХ-ын гишүүн О.Цогтгэрэл, НИТХ-ын төлөөлөгч М.Тулгат нарын хэнийг нь даргаар сонгохыг дахин санал хураалт бус АН-ын фракцуудын тохироо шийдвэрлэх юм. Эс бөгөөс даргаа сонгож чадаагүй АН Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцох эрхгүй болох нөхцөл үүснэ гэдгийг намын удирдлагууд өглөө бүр мэдэрч сэрж байгаа.