Үнэндээ уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ олон улсад өсөлттэй, ОУВС-гийн хөтөлбөрт хамрагдаж төр, засаг мөнгө “хураасан” ч түмэнд хүртээмжгүй он жилүүд байлаа. Эрх баригчдад л албан тасалгааны цонхоор амьдрал сайхан, эдийн засаг өсөлттэй гэж мэдээлэгдээд байгаа болохоос иргэдийн амьдрал дотор эсрэг тэсрэг дүр зураг тодорсоор байгааг тайлбарлалтгүй мэдэх биз.
40 сая толгой малтай байхдаа 180 грамм мах идэж болоод байсан та нар мал 66.5 сая болчихоод байхад яахаараа 265 грамм мах иддэг юм бэ. Махны үнэ өслөө гэж бухимдахын оронд наад хэрэглээгээ багасгаж, ядаж 180 грамм мах ид. Тэгвэл махны зардал чинь нэг дахин багасна...
Тэгвэл эрүүдэн шүүсэн нь илэрхий болсон энэ асуудал цааш яаж үргэлжлэх вэ гэдэг анхаарал татаж байгаа юм. Хамгийн түрүүнд эрүүдэн шүүлтийн хохирогч гэгдээд байгаа Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг хэрхэх вэ гэдгийг ярьцгааж байгаа юм.
Эрх баригч хүчин энэ сонгуульд бэлтэй загнаж, ирэх сонгуулийг өнгөтэй угтах үүргийг МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх хүлээсэн. МАН-аас намын дарга өөрөө эс бөгөөс өөр хэн ч нэр дэвшсэн төрсөн нутгийнх нь тойрогт ялагдах эрхгүй намын даалгавар аваад байгаа.
Төрийн ордны хоёрдугаар давхрын энэ дөрвөн цонх амралтын өдрүүдийн үдшээр ч гэрэлтэй өнждөг болоод гурван сар болж буй. Тодруулж хэлбэл, хоёрдугаар сарын 2-ны өдөр ЗГХЭГ-ын даргаар томилогдсон Л.Оюун-Эрдэнийн ажлын өрөөний цонх юм.
Оюутолгойн орд, түүнийг ашиглаж байгаа хөрөнгө оруулагчид, Монголын ард түмэн хоёрын дунд цонх бий болсон. Цонхны цаанаас чихэр долоолгодогтой адил бид Оюутолгойг хөрөнгө оруулагчид болоод тэдний эрх ашгийн талд баттай зогсдог улстөрчдийн армийнхны ярианы хэмээнд л “харж хянадаг” юм.
Н.Энхбаярын дараа Ерөнхийлөгчийн суудалд суусан Ц.Элбэгдоржийг баривчлах ээлж ирэв үү? Түүнийг хуулийн байгууллагад шалгуулах хүсэлтийг өнөөгийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга гаргасан. Тэгэхээр Монгол төрийн тэргүүний сэнтийд суусан эрхмүүд буусан нэгнээ шалгуулдаг бичигдээгүй хууль тогтжээ. Н.Энхбаярыг Ц.Элбэгдорж, Ц.Элбэгдоржийг Х.Баттулга гэхчлэнгээр гинжин холбоо цааш хэрхэн үргэлжлэхийг цаг хугацаа харуулна.
Хагацашгүй сайн хүндээ хэлшгүй муу үгийг бүү гэж нэг том философи байдаг. Харин би бээр хагацашгүй дархан эрх чөлөөнийхөө төлөө хэлэх ёстой үнэн үгээ хэлнэ.
Энэ удаагийн нөхөн сонгуулиар улс төрийн хүчнүүд "богино нас"-тай амлалт бус урт хугацааны бодлого, мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулах биз. Ер нь үнэмлэхүй олонхи эрх баригч хүчний бодлого, үйл ажиллагаанд шүүмжлэлтэй хандах нь намуудын сонгуулийн тактик байх болов уу.
Архи зараагүй энэ сарын 24-ний өдөр гэмт хэргийн 68, зөрчлийн 541, хүүхэд, гэр бүлийн хүчирхийллийн шинжтэй 99, зам тээврийн ослын 263, нийт 1011 дуудлага, мэдээлэл бүртгэгдсэн байна. Энэ нь өмнөх өдрүүдээс 500 нэгж буюу даруй 60 хувиар буурсан үзүүлэлт аж.
Ойрын өдрүүдэд эрх баригчид, тэр дундаа төрийн гурван өндөрлөг судалгаагаар пиараа үргэлжлүүлж байна. Энэ нь сонгууль дөхсөний шинж гэдгийг олон нийт гадарлана.
нэ этгээд ЖДҮ-гийн хэрэгт холбогдсон. ЖДҮ-гийн хэрэг бол муухай л даа. Төрөөс жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд дэмжлэг үзүүлэхээр тусгай санд төвлөрүүлсэн бага хүүтэй зээлийг Д.Дамба-Очир “хусчихсан” юм. Тэрээр “Сапфир стоун” ХХК-ийн ЖДҮХС-гаас авсан зээлтэй нэр холбогдсон. “Сапфир стоун” ХХК нь ХХААХҮ-ийн сайд Б.Батзоригийн 2018 оны тавдугаар сарын 14-ний гаргасан А/88 дугаар бүхий алдарт тушаалаар 1.2 тэрбум төгрөгийн зээл авсан. Тус компанийн дансанд 2018 оны зургадугаар сарын 8-ны өдөр ЖДҮХС-гаас 1.2 тэрбум төгрөг шилжсэн байдаг.
Эрх баригч хүчнээс УИХ-ын 42 дугаар тойрогт өрсөлдөх нэр дэвшигчийг МАН-ын бага хурал бус “нийгмийн захиалга” аль эрт тодруулаад байгаа, уг нь. Учир нь өнөөдөр үнэмлэхүй 64 суудалтай эрх баригч хүчнийг парламентын гаднаас удирдаж байгаа, Бүх цэргийн холбооны тэргүүн, МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх төрсөн нутагтаа болох нөхөн сонгуульд өрсөлдөх зайлшгүй нөхцөл бүрдсэн. Тэгээд ч улс төрийн хүчнүүдийн ирэх сонгуулийн өнгийг аль нэг судалгааны байгууллагын захиалгат жагсаалт бус энэ удаагийн нөхөн сонгууль тодорхойлох юм.
Нийслэлийн орлогч нар албан хэрэгцээндээ “00” тохижуулж, гамшгийн голомтод сэлфидэж, дарга болсноо зарлаж сошиалын сэдэв, нийгмийн дургүйцлийг өдөөж байна. Цаашид хэрхэхийг таашгүй. Үг, үйлдэл нь зөрсөн энэ мэт эрхмүүдээс улсын байтугай нийслэлийн хөгжил “нэхээд” ч хэрэггүй.
Биднийг төмөр замаа цаасан дээр барьж байх хооронд хоёр хөрш холбоо сүлбээгээ бататгаж, Хятадын нүүрсний зах зээлийг Оросын Колмар эзэлж болзошгүй нь. Тэр цагт Тавантолгойн уурхайгаас жилд 60 сая тонн нүүрс экспортлох тооцоолол маань мөрөөдөл болон үлдэх вий.
Үндсэн хуулийн хоёр заалтын дагуу улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийсэн бүх ордыг улсын мэдэлд авах шийдвэр гарна гэсэн дуулиан гэнэт гарсан шигээ нам жим болчихов. Ойролцоогоор 400 гаруй хайгуулын лицензийг улсын мэдэлд авах тухай энэ төлөвлөгөөг хөрөнгө оруулагчид болгоомжлонгуй харж байна. Магадгүй хуулийн төсөл ч санаачлаад эхэлсэн байхыг үгүйсгэх аргагүй хэмээн зарим хүн үзэж байна.
Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа өмнө нэмэлт өөрчлөлтийг ямартай ч “засварлах”-аар төсөлд тусгасан байна. Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах ажлын хэсгийн үйл ажиллагага эрчимжүүлж, ойрын хугацаанд төслөө дахин танилцуулахыг УИХ дахь МАН-ын бүлэг чиглэл өгсөн байна лээ. Гэхдээ нөгөө талаас УИХ-д МАН үнэмлэхүй олонхи хэдий ч дотроо хагаралтай байгаа, дараагийн сонгуулийн жил дөхсөн энэ үед Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцэх нь зохимжгүй гэж үзэх гишүүд ч бий.
Үндэсний статистикийн хорооноос гаргасан мэдээллээр, гал түймрийн шалтгаан нөхцөлийн 78 хувь нь хүний буруутай үйл ажиллагаанаас болж гарчээ. Иргэн та үнс нурмаа ил задгай асгасан, ой хээр газар асаасан галаа бүрэн унтраагаагүй, цахилгааны аюулгүй байдлаа хангаагүй, татсан тамхиа, шүдэнзээ шууд шидсэн буруутай.
Чөлөөт зах зээл дэх улс төрийн болон засгийн газрын оролцоог үгүй хийж, бизнесийн чөлөөт өрсөлдөөнийг жамаар нь явуулах хэрэгтэй байна. Оюуны өндөр цар хүрээтэй, шинэлэг сэтгэгчид бизнесмэнүүд чухам юу үйлдвэрлэх, яаж үйлдвэрлэж бүтээгдэхүүнээ чанартай хийх, хэдээр үнэлэх, сурталчилгаагаа яаж дамжуулах, хэрхэн зарж борлуулах, энэ үндсэн дээр ашигтай ажиллах, судалгаан дээр тулгуурласан тооцоотой зөв шийдвэр гаргадаг байна.
Хаврын улс төрийг сөрөг хүчин, иргэний нийгмийн хөдөлгөөн гэхээсээ эрх баригчид илүүтэй өдөөж байна. "Стандарт банкны өрийг “Эрдэнэт”-ээс 40 сая ам.доллар гарган барагдууллаа” гэж алга ташуулахыг хүссэн Шадар сайдын амыг алгадах ч багадана. Татвар төлөгчдийн мөнгөөр хэн нэг компанийн, хэсэг бүлэг хүмүүсийн өрийг дарж, тоглохгүй ээ, Засгийн газар. Амлалт бол өр гэдгийг үл ойшоосон эрх баригчдад албан тушаалаасаа буцах цаг хугацаа ойртсоор байгааг ирэх өдрүүд сануулсаар байгаа.